નવી દિલ્હી: કોવિડ-૧૯ રોગચાળા દરમિયાન કરોડો લોકોના જીવ બચાવનારી રસી હવે એક મોટા વિવાદના કેન્દ્રમાં છે. યુએસ રસીના એક વરિષ્ઠ અધિકારી વિનય પ્રસાદે એક મેમો જારી કરીને ચોંકાવનારો દાવો કર્યો છે કે કોવિડ રસીથી ઓછામાં ઓછા ૧૦ બાળકો મૃત્યુ પામ્યા છે, જેમની ઉંમર ૭ થી ૧૬ વર્ષની હતી અને મૃત્યુ ૨૦૨૧ અને ૨૦૨૪ ની વચ્ચે થયા હતા. તેમણે આ આંકડા VAERS (વેક્સિન એડવર્સ ઇવેન્ટ રિપોર્ટિંગ સિસ્ટમ) ડેટાબેઝમાંથી લીધા હોવાનું જણાવ્યું હતું. પ્રસાદે દાવો કર્યો હતો કે પહેલીવાર, FDA એ સ્વીકાર્યું છે કે કોવિડ રસીએ અમેરિકન બાળકોનો ભોગ લીધો હતો.

જોકે, પ્રસાદના આ પુરાવા વિનાના દાવાએ આરોગ્ય નિષ્ણાતો અને ભૂતપૂર્વ CDC અધિકારીઓમાં ગંભીર ચિંતા અને વિવાદ પેદા કર્યો છે. નિષ્ણાતોએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે VAERS માત્ર એક સ્વૈચ્છિક રિપોર્ટિંગ સિસ્ટમ છે જ્યાં કોઈપણ વ્યક્તિ રિપોર્ટ કરી શકે છે, અને તે પુરાવા (Evidence) તરીકે માન્ય નથી. આ મૃત્યુ રસીને કારણે થયા હતા કે નહીં, તેની પાછળ કોઈ પુરાવા કે કારણ આપવામાં આવ્યું નથી. ભૂતપૂર્વ CDC અધિકારી ડેન જેર્નિગન અને પોલ ઓફિટે આટલા મોટા દાવાને પુરાવા દ્વારા સમર્થન મળવું જોઈએ તેવી ટીકા કરી હતી, અને કહ્યું કે આવું નિવેદન આપવું ખોટું છે.

પ્રસાદે આ મૃત્યુ ઓછા નોંધાયેલા હોવાનો અને વાસ્તવિક સંખ્યા વધુ હોવાનો દાવો કર્યો છે, પરંતુ તેના માટે કોઈ પુરાવા આપ્યા નથી. આ મેમોએ રસીના નિયમો બદલવાની યોજનાઓ પણ રજૂ કરી છે, જેમાં હવે રસીઓ માટે રેન્ડમાઇઝ્ડ ટ્રાયલની જરૂર પડશે, જે રોગ ઘટાડાના પુરાવા પ્રદાન કરશે. નિષ્ણાતો માને છે કે આ ફેરફારથી દર વર્ષે ફ્લૂ રસી જેવી દવાઓ માટે નવા ટ્રાયલ મુશ્કેલ બની શકે છે અને રસીના બજારમાં વિલંબ થશે. સૌથી અગત્યની વાત એ છે કે, મ્યોકાર્ડિટિસ (હૃદયના સ્નાયુઓની દુર્લભ આડઅસર) રસી સાથે સંકળાયેલી છે, પરંતુ તે કોવિડ ચેપ કરતાં ઓછી ખતરનાક છે.