નવી દિલ્હી, તા.09 : વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી આવતા અઠવાડિયે (17-18 ડિસેમ્બર) ઓમાનની મુલાકાત લેવાના છે, જે ફક્ત રાજદ્વારી મુલાકાત જ નહીં, પરંતુ 54 વર્ષ જૂની એક અનોખી મિત્રતાને શ્રદ્ધાંજલિ છે. ઇતિહાસમાં પાછા ફરીએ તો, વર્ષ 1971ના ભારત-પાકિસ્તાન યુદ્ધ દરમિયાન જ્યારે લગભગ આખું આરબ વિશ્વ અને OICના શક્તિશાળી સભ્યો ધર્મના નામે પાકિસ્તાનને બચાવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા હતા, ત્યારે ઓમાન એકમાત્ર મુસ્લિમ દેશ હતો જે દીવાદાંડીની જેમ ભારતની પડખે મજબૂત રીતે ઊભો હતો. આ મુલાકાત માત્ર હાર્દિક મિત્રતાના જોડાણને મજબૂત કરવા પર જ નહીં, પરંતુ મહત્વપૂર્ણ મુક્ત વેપાર કરાર (FTA) પર પણ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે.
1971ના ઘોર અંધકારમાં, જ્યારે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ પોતાનો સાતમો કાફલો મોકલી રહ્યું હતું અને સાઉદી અરેબિયા, ઈરાન અને જોર્ડન જેવા દેશો ભારત વિરુદ્ધ હતા, ત્યારે ઓમાનના તત્કાલીન સુલતાન કાબૂસ બિન સૈયદએ એક ઐતિહાસિક નિર્ણય લીધો. તેમણે આરબ અને ઇસ્લામિક વિશ્વના ભારે દબાણને અવગણીને યુએન સહિત દરેક વૈશ્વિક પ્લેટફોર્મ પર ભારતને ખુલ્લેઆમ ટેકો આપ્યો. સુલતાને સ્પષ્ટ કર્યું કે ઓમાન ભારતના વ્યૂહાત્મક હિતો વિરુદ્ધ નહીં જાય. એટલું જ નહીં, તેમણે ભારતીય દળો માટે તેમના બંદરો અને સુવિધાઓના દરવાજા પણ ખુલ્લા રાખ્યા હતા. આ વફાદારીના પ્રત્યુત્તરમાં, પીએમ મોદીની મુલાકાત ઓમાનને માત્ર એક 'વેપાર ભાગીદાર' નહીં, પરંતુ ભારતના 'સર્વકાલીન મિત્ર' તરીકેનું મહત્વ દર્શાવે છે.
ઓમાને 1971માં ભારતને પૂરા દિલથી ટેકો આપ્યો હતો; હવે 2025માં તે ભારતની અર્થવ્યવસ્થાને વેગ આપવા જઈ રહ્યું છે. પીએમ મોદીની મુલાકાત દરમિયાન ભારત-ઓમાન મુક્ત વેપાર કરાર (FTA) પર હસ્તાક્ષર થવાની લગભગ નિશ્ચિતતા છે. આ કરારથી કાપડ, રત્નો, ઘરેણાં અને મશીનરી જેવા ભારતીય માલને ઓમાનના બજારોમાં કરમુક્ત વેચાણનો માર્ગ મળશે. વળી, ઓમાન અરબી સમુદ્ર અને પર્શિયન ગલ્ફના સંગમ પર વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ છે. ત્યાંના દુકમ બંદર પર ભારતની પહેલેથી જ મજબૂત હાજરી છે. FTA દ્વારા, ભારત આ પ્રદેશમાં ચીનના પ્રભાવને ઘટાડીને પોતાના મૂળ સ્થાપિત કરશે.
બંને દેશો વચ્ચેના સંબંધોમાં 'હૃદયનું જોડાણ' પણ મજબૂત છે. ઓમાનના વર્તમાન સુલતાન, હૈથમ બિન તારિક, ભારતીય યાદો ધરાવે છે કારણ કે તેમના પિતાએ પુણેમાં અભ્યાસ કર્યો હતો. ઓમાની રાજવી પરિવાર ભારતને પોતાનું બીજું ઘર માને છે. પીએમ મોદી અને સુલતાન હૈથમ વચ્ચે પણ ગાઢ સંબંધ છે. મુલાકાત દરમિયાન, પીએમ મોદી ઓમાનમાં રહેતા આશરે 8 લાખ ભારતીય સમુદાયના લોકોને પણ મળશે, જે ભારત તેના નાગરિકો અને તેના જૂના મિત્રો બંનેની કાળજી રાખે છે તે સંદેશ આપશે.
ઓમાન ઉપરાંત, પીએમ મોદીની યાત્રામાં જોર્ડન અને ઇથોપિયાનો પણ સમાવેશ થાય છે. જોર્ડન, જે 1971માં પાકિસ્તાનની સાથે હતું, તેના રાજા અબ્દુલ્લા આજે પીએમ મોદીના નજીકના મિત્ર છે, જે ઇસ્લામિક વિશ્વમાં ભારતની બદલાતી છબીનો પુરાવો આપે છે. જ્યારે ઇથોપિયાની મુલાકાત (જે ભારતીય વડા પ્રધાન દ્વારા પ્રથમ હશે) 4 કરોડથી વધુ મુસ્લિમ વસ્તી ધરાવતા આફ્રિકામાં ભારતની હાજરી વધારવા માટે મહત્વપૂર્ણ છે.
પીએમ મોદીની આ મુલાકાત એ દર્શાવે છે કે વિદેશ નીતિમાં ભૂતકાળની મિત્રતાનું કેટલું મહત્વ છે. 1971માં સુલતાન કાબૂસે જે વિશ્વાસનું બીજ વાવ્યું હતું, ઓમાન સાથેનો ઐતિહાસિક FTA એ તેનું જ ફળ છે.