નવી દિલ્હી, તા.10 : ભારતના મુખ્ય તહેવાર, દીપાવલીને બુધવારે યુનેસ્કો (UNESCO) દ્વારા સત્તાવાર રીતે માનવતાના અમૂર્ત સાંસ્કૃતિક વારસાની યાદી (Intangible Cultural Heritage list) માં સામેલ કરવામાં આવ્યો છે. દિલ્હીના ઐતિહાસિક લાલ કિલ્લા ખાતે ચાલી રહેલા યુનેસ્કોની આંતર-સરકારી સમિતિના 20મા સત્રમાં આ ઐતિહાસિક નિર્ણય લેવામાં આવ્યો હતો, જ્યાં 78 દેશોના નામાંકનો પર વિચારણા કરવામાં આવી રહી છે. દિવાળીની આ પસંદગી તેના સાંસ્કૃતિક મહત્ત્વ, નૈતિક મૂલ્યો અને વૈશ્વિક સ્તરે રહેલી માન્યતાને પ્રદર્શિત કરે છે.
વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ આ જાહેરાત પર ખુશી વ્યક્ત કરતા ટ્વિટર પર લખ્યું, "ભારત અને વિશ્વભરના લોકો આ જાહેરાતથી ખૂબ જ ખુશ છે. અમારા માટે, દિવાળી આપણી સંસ્કૃતિ અને મૂલ્યો સાથે ગાઢ રીતે જોડાયેલી છે. તે આપણી સભ્યતાનો આત્મા છે, જે પ્રકાશ અને સત્યનું પ્રતીક છે. યુનેસ્કોની અમૂર્ત વારસાની યાદીમાં દિવાળીના સમાવેશથી આ તહેવારની વૈશ્વિક લોકપ્રિયતામાં વધુ વધારો થશે."
કેન્દ્રીય સંસ્કૃતિ મંત્રી ગજેન્દ્ર સિંહ શેખાવતે યુનેસ્કોનો આભાર માનતા જણાવ્યું કે, યુનેસ્કોએ શાંતિ અને ભલાઈના વિજયની શાશ્વત માનવ ઇચ્છાનું સન્માન કર્યું છે. તેમણે ભારપૂર્વક કહ્યું કે, "કુંભારોથી લઈને કારીગરો સુધી લાખો હાથો આ વારસાને જીવંત રાખે છે. આ યુનેસ્કો ટેગ એક જવાબદારી પણ છે; આપણે ખાતરી કરવી જોઈએ કે દિવાળી કાયમ માટે વારસો રહે."
દિવાળીનો આ તહેવાર હિંદુઓ ઉપરાંત શીખો, જૈનો અને સમગ્ર વિશ્વમાં ફેલાયેલા લાખો ભારતીય ડાયસ્પોરા દ્વારા પણ ઉત્સાહપૂર્વક ઉજવવામાં આવે છે. આ તહેવાર અંધકાર પર પ્રકાશ, અનિષ્ટ પર સારા અને અજ્ઞાન પર જ્ઞાનના વિજયનું પ્રતીક છે. ઉત્તર ભારતમાં તે ભગવાન રામના રાવણનો વધ કરીને અયોધ્યા પાછા ફરવાની ખુશીમાં ઉજવવામાં આવે છે.
નોંધ: દિવાળીના સમાવેશ સાથે હવે યુનેસ્કોની અમૂર્ત સાંસ્કૃતિક વારસાની યાદીમાં કુંભ મેળો, કોલકાતાની દુર્ગા પૂજા, ગુજરાતનો ગરબા નૃત્ય, યોગ અને રામલીલા સહિત ભારતના કુલ 16 સાંસ્કૃતિક તત્વો સામેલ થયા છે.