મુંબઈ : ભારતીય રૂપિયો ગુરુવારે ઇન્ટ્રા-ડે ટ્રેડિંગમાં યુએસ ડૉલર સામે ૫૪ પૈસા ગગડીને ₹ ૯૦.૪૮ ની વિક્રમી નીચી સપાટીએ પહોંચી ગયો છે. વિદેશી પોર્ટફોલિયો રોકાણકારો (FPIs) દ્વારા ભારતીય ઇક્વિટી અને ડેટમાં સતત વેચવાલીને કારણે રૂપિયા પર ભારે દબાણ આવ્યું હતું.
ઘરેલુ યુનિટ સામે કામ કરતા અનેક પરિબળોમાં ભારત-યુએસ વેપાર કરાર અંગેની અનિશ્ચિતતા, ભારતના મુખ્ય આર્થિક સલાહકારનું નિવેદન કે ભારત-યુએસ વેપાર કરાર માર્ચ ૨૦૨૬ સુધીમાં થઈ શકે છે, મેક્સિકોની ભારત સહિત એશિયામાંથી આયાત થતા માલસામાન પર ૫૦ ટકા સુધીનો ટેરિફ લાદવાની યોજના, યુએસ અને જાપાનીઝ ડેટ માર્કેટમાં ઊંચા યીલ્ડ, તેમજ સરકારી સિક્યોરિટીઝમાં વિદેશી સંસ્થાકીય વેચાણ ચાલુ રહેવું મુખ્ય હતા.
ઇન્ટરબેન્ક ફોરેન એક્સચેન્જમાં રૂપિયો ₹ ૯૦.૩૦ પર ખૂલ્યો હતો, ₹ ૮૯.૯૬ ની ઊંચી સપાટી બનાવી, અને પછી ₹ ૯૦.૪૮ ની વિક્રમી ઇન્ટ્રા-ડે નીચી સપાટી પર ગગડ્યો, જે તેના પાછલા બંધ ભાવથી ૫૪ પૈસાનો ઘટાડો દર્શાવે છે. તે દિવસના અંતે પાછલા બંધ ભાવ ₹ ૮૯.૯૬ સામે ₹ ૯૦.૩૬ પર બંધ રહ્યો, જે ૦.૪ ટકાનો ઘટાડો હતો.
ફોરેક્સ ટ્રેડર્સના મતે, જ્યારે રૂપિયો ₹ ૯૦.૪૨ ની નીચે ગબડ્યો, ત્યારે લાંબી રૂપિયાની પોઝિશન્સ પર ઘણા સ્ટોપ-લોસ ટ્રિગર થયા હતા. રોઇટર્સના અહેવાલ મુજબ, આરબીઆઈએ રૂપિયાને વધુ નુકસાન થતું અટકાવવા માટે હસ્તક્ષેપ કર્યો હોવાની સંભાવના છે. જોકે, સેન્ટ્રલ બેંકનો હસ્તક્ષેપ હળવો હતો અને તેનો હેતુ કોઈ ચોક્કસ સ્તરે તેને પકડી રાખવાને બદલે ઘટાડાને ધીમો કરવાનો હતો.
ફિનરેક્સ ટ્રેઝરી એડવાઇઝર્સના ટ્રેઝરી હેડ અનિલ ભણસાલીએ જણાવ્યું કે, આરબીઆઈ છેલ્લા ચારથી પાંચ દિવસથી રૂપિયાને નિયંત્રણમાં રાખી રહી હતી, પરંતુ આજે આ સ્તરનું ઉલ્લંઘન થવા દીધું. તેમણે ઉમેર્યું, "રૂપિયો ખૂબ જ વહેલી તકે ₹ ૯૧ તરફ ગગડવા માટે વધુ સંવેદનશીલ લાગે છે." ભણસાલીએ કહ્યું કે ભારત અને યુએસ વચ્ચેની વાતચીત ૧૨મી સુધી ચાલુ રહેશે, ત્યારબાદ વેપાર કરાર થશે કે નહીં તે જાણી શકાશે. યુરો-રૂપિયો અને બ્રિટિશ પાઉન્ડ-રૂપિયોની જોડી પણ તેમની સર્વકાલીન ઊંચી સપાટી પર પહોંચી ગઈ છે. આવતીકાલે રૂપિયો ₹ ૯૦ થી ₹ ૯૦.૭૫ ની રેન્જમાં રહેવાની અપેક્ષા છે.
આ નાણાકીય વર્ષમાં ભારતીય રૂપિયો ૫ ટકા લપસી ગયો છે. મુખ્ય કારણોમાં ભારત પર યુએસ ટેરિફ, વધતું CAD (ચાલુ ખાતાની ખાધ), ઊંચા વૈશ્વિક વ્યાજ દરો, ભારે આયાત બિલ (તેલ/ઇલેક્ટ્રોનિક્સ) અને FII આઉટફ્લો નો સમાવેશ થાય છે. આ વર્ષે અત્યાર સુધીમાં વિદેશી રોકાણકારોએ ભારતીય સ્ટોક્સમાંથી લગભગ $૧૮ બિલિયન પાછા ખેંચી લીધા છે, જેના કારણે ભારત પોર્ટફોલિયો આઉટફ્લોની દ્રષ્ટિએ સૌથી વધુ અસરગ્રસ્ત બજારોમાંનું એક બન્યું છે.
દરમિયાન, ફેડરલ રિઝર્વના ૨૫ બેસિસ પોઈન્ટના વ્યાજ દરમાં કાપને પગલે યુએસ ટ્રેઝરીમાં તેજી આવતા આરબીઆઈની બોન્ડ ખરીદી સાથે ભારતીય સરકારી બોન્ડ્સમાં વધારો થયો. બેન્ચમાર્ક ૧૦-વર્ષનું યીલ્ડ ૬.૬૧૨૨% પર સ્થિર થયું, જે બુધવારે ૬.૬૬૪૯% પર બંધ થયું હતું, જે આ નાણાકીય વર્ષમાં ૧૦-વર્ષના પેપર માટે સૌથી વધુ બંધ સ્તર હતું.