નવી દિલ્હી, તા. ૧૨ : કેન્દ્રીય નાગરિક ઉડ્ડયન મંત્રી કે. રામ મોહન નાયડુએ શુક્રવારે લોકસભામાં એક મહત્ત્વપૂર્ણ નિવેદન આપ્યું હતું કે કેન્દ્ર સરકાર આખા વર્ષ માટે વિમાનભાડા મર્યાદિત કરી શકતી નથી, કારણ કે તહેવારોની મોસમ દરમિયાન ટિકિટના ભાવ સામાન્ય રીતે માંગ અને પુરવઠાના આધારે વધે છે. જોકે, તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે સરકાર પાસે અસાધારણ પરિસ્થિતિઓમાં વિમાનભાડા મર્યાદા લાદવાની સત્તા છે, જેનો ઉપયોગ કોવિડ-૧૯ અને તાજેતરની ઇન્ડિગો કટોકટીમાં કરવામાં આવ્યો હતો.

મુક્ત બજાર અને સ્પર્ધાનો લાભ

દેશમાં વિમાનભાડાને નિયંત્રિત કરવા માટે યોગ્ય પગલાં લેવાની હાકલ કરતા ઠરાવ પર સંબોધન કરતા નાયડુએ કહ્યું કે એક નિયંત્રણમુક્ત બજાર (Deregulation) મુસાફરોને મદદ કરી રહ્યું છે. "જ્યારે ડિરેગ્યુલેશન રજૂ કરવામાં આવ્યું, ત્યારે તેનો હેતુ આ ક્ષેત્રને વિકાસ કરવાની મંજૂરી આપવાનો હતો. ડિરેગ્યુલેશન વધુ ખેલાડીઓ માટે બજાર ખોલે છે અને તે સ્પર્ધાને પ્રોત્સાહન આપે છે. તમે બજાર પુરવઠા અને માંગને પોતાની ભૂમિકા ભજવવા દો છો, જેથી અંતિમ લાભ મુસાફર સુધી પહોંચે," તેમણે જણાવ્યું.

મંત્રીએ કહ્યું કે, "જ્યારે તહેવારોની મોસમ હોય છે, જ્યારે કોઈ ચોક્કસ માંગ હોય છે... જેમ કે કેરળમાં નાતાલ અને ઓણમ દરમિયાન અથવા દુર્ગા પૂજા દરમિયાન કોલકાતા રૂટમાં, ત્યારે માંગને કારણે વિમાન ભાડા વધે છે." તેમણે સ્વીકાર્યું કે બજાર પુરવઠો અને બજારની માંગ સમજવી ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે, જે પોતાના પર ભાડાનું નિયમન કરે છે.

અસાધારણ પરિસ્થિતિઓમાં હસ્તક્ષેપ

તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે બજારને વૃદ્ધિ માટે નિયંત્રણમુક્ત કરવાનું બાકી છે, તેનો અર્થ એ નથી કે સ્પર્ધકો દ્વારા મુક્ત હાથ. સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું કે, તે અસાધારણ પરિસ્થિતિઓમાં દખલ કરવા માટે પૂરતી સત્તા ધરાવે છે. તેમણે તાજેતરની ઇન્ડિગો કટોકટીનું ઉદાહરણ આપ્યું, જેમાં ફ્લાઇટ્સ રદ થવાને કારણે ક્ષમતા મર્યાદા હતી અને દિલ્હી-મુંબઈ ફ્લાઇટનો ખર્ચ ₹૬૦,૦૦૦ જેટલો થઈ ગયો હતો. આવા સમયે સરકારે તાત્કાલિક દખલ કરી અને એરલાઇન્સને કિંમતો મર્યાદિત કરવા જણાવ્યું હતું, જેથી મુસાફરોને "તકવાદી ભાવનિર્ધારણ (Opportunistic Pricing)" નો અનુભવ ન થાય.

અન્ય દેશોની તુલનામાં ભારતીય વિમાન ભાડાની સ્થિતિ અંગે બોલતા, તેમણે કહ્યું કે ગ્રાહક ભાવ સૂચકાંક અને ફુગાવાને ધ્યાનમાં લેતા, ભારતમાં વિમાન ભાડામાં ૪૩% ઘટાડો થયો છે, જે યુએસ (૨૩%) અને ચીન (૩૪%) કરતા વધારે છે.