બેંગલુરુ : કર્ણાટક હાઈકોર્ટની ધારવાડ બેન્ચે એક મહત્ત્વપૂર્ણ ચુકાદો આપીને કર્ણાટક રાજ્ય ખાદ્ય અને નાગરિક પુરવઠા નિગમ લિમિટેડ દ્વારા જારી કરાયેલા ડાંગર પરિવહન ટેન્ડરની એક શરતને ભેદભાવપૂર્ણ ગણીને રદ કરી દીધી છે. ન્યાયાધીશ એમ નાગપ્રસન્નાએ અવલોકન કર્યું હતું કે સુધારેલી કલમ ૪(સી) "એક આશ્ચર્યજનક અસંગતતા" દર્શાવે છે અને ભારતીય બંધારણની કલમ ૧૪ નું ઉલ્લંઘન કરે છે.

આ મામલો ખરીફ/રબી માર્કેટિંગ સીઝન ૨૦૨૫-૨૬ માટે ન્યૂનતમ ટેકાના ભાવ કામગીરી હેઠળ ડાંગરના પરિવહનના ટેન્ડર સાથે સંબંધિત હતો. કોર્પોરેશને ૧૦ ઓક્ટોબર, ૨૦૨૫ ના રોજ એક શુદ્ધિપત્ર જારી કર્યું હતું, જેમાં કલમ ૪(સી) દાખલ કરવામાં આવી હતી. આ કલમ હેઠળ શરત મૂકવામાં આવી હતી કે:

• માલિકીની લારી: ૧૫ વર્ષથી ઓછી ઉંમરની હોવી જોઈએ, અને તેની પાસે ફિટનેસ પ્રમાણપત્ર હોવું જરૂરી છે.
• ભાડે રાખેલી લારી: માત્ર ફિટનેસ પ્રમાણપત્ર હોવું જરૂરી છે (ઉંમરની કોઈ શરત નહીં).

હાવેરી સ્થિત ઉદ્યોગપતિ રચપ્પા એસ. મન્નાગી દ્વારા દાખલ કરાયેલી અરજીમાં આ કલમને સીધી ભેદભાવપૂર્ણ ગણાવી હતી, કારણ કે ફિટનેસ પ્રમાણપત્ર હોવા છતાં ૧૫ વર્ષથી વધુ જૂની માલિકીની લારીના માલિકને ગેરલાયક ઠેરવવામાં આવતો હતો, જ્યારે સમાન પ્રકારની ભાડે રાખેલી લારીને મંજૂરી હતી.

બંધારણીય રીતે અસ્વીકાર્ય ભેદભાવ

ન્યાયાધીશ નાગપ્રસન્નાએ કોર્ટમાં નોંધ્યું કે, "વાહનની ઉંમર સ્થિર રહે છે; ફિટનેસ પ્રમાણપત્ર સ્થિર રહે છે, છતાં પાત્રતા ફક્ત માલિકીના આધારે બદલાય છે. આ પ્રકારનું વર્ગીકરણ ફક્ત અતાર્કિક નથી, તે બંધારણીય રીતે અસ્વીકાર્ય છે."

કોર્ટે સ્પષ્ટતા કરી કે, "ટ્રક એક ટ્રક છે; ઉંમર એક વય છે અને ફિટનેસ ફિટનેસ છે. બંધારણ આવા તરંગી ભેદભાવોને સમર્થન આપતું નથી." તેમણે સર્વોચ્ચ અદાલતના ચુકાદાનો ઉલ્લેખ કરીને ઠરાવ્યું કે જે ટેન્ડર શરતો "કૃત્રિમ અવરોધો ઊભા કરતી અને સમાન રમતના ક્ષેત્રને વિકૃત કરતી" હોય તેને રદ કરવી આવશ્યક છે.

પરિણામે, કોર્ટે ૧૦.૧૦.૨૦૨૫ ના શુદ્ધિપત્ર દ્વારા સુધારેલ કલમ ૪(સી) ને મનસ્વી, ભેદભાવપૂર્ણ અને બિનટકાઉ ગણીને રદ કરી દીધી હતી.