છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય હેં...વારાણસીમાં ભાજપનો પરાજય 9:51 AM
૧ ડોલરના ૧૩ લાખનો : ઇરાનની કરન્સી ધબાય નમઃ ઇરાની રિયાલ ડોલરના મુકાબલે ૧૩ લાખના રેકોર્ડબ્રેક નીચલા સ્તરે
નવી દિલ્હી, તા.૧૬: ઈરાનનું ચલણ, રિયાલ, સોમવારે યુએસ ડોલર સામે ૧.૩ મિલિયનના નવા રેકોર્ડ નીચલા સ્તરે ગબડી ગયું. આનો અર્થ એ છે કે હવે એક યુએસ ડોલર ખરીદવા માટે ૧.૩ મિલિયન ઈરાની રિયાલનો ખર્ચ થશે. આનો અર્થ એ છે કે રિયાલ લગભગ તેનું મૂલ્ય ગુમાવી ચૂકયું છે. આ ઘટાડો પ્રતિબંધોના દબાણ અને પ્રાદેશિક તણાવ વચ્ચે આવ્યો છે, જેના કારણે ફુગાવો વધ્યો છે અને ઘરગથ્થુ બજેટ પર દબાણ આવી રહ્યું છે. તે જ દિવસે, ભારતીય રૂપિયો પણ યુએસ ડોલર સામે ૨૫ પૈસા ઘટીને ૯૦.૭૪ ના સર્વકાલીન નીચલા સ્તરે બંધ થયો. આનું મુખ્ય કારણ ભારતપ્રઅમેરિકા વેપાર સોદાને લગતી અનિશ્ચિતતા અને વિદેશી રોકાણકારો દ્વારા વેચાણ છે.
સોમવારે ઈરાનનું ચલણ, રિયાલ, યુએસ ડોલર સામે ફરી ઘટયું, જે પ્રતિ ડોલર ૧.૩ મિલિયન રિયાલના નવા રેકોર્ડ નીચા સ્તરે પહોંચ્યું. રિયાલનો ઘટાડો એવા સમયે થયો છે જ્યારે ઈરાન પ્રતિબંધોના દબાણ હેઠળ છે અને પ્રાદેશિક તણાવ પણ વધી રહ્યો છે. બે અઠવાડિયાથી ઓછા સમયમાં, રિયાલ ૧.૨ મિલિયનના આંકને વટાવી ગયો હતો. હવે, તે વધુ ઘટયો છે. તેહરાનમાં ચલણ વેપારીઓએ અહેવાલ આપ્યો છે કે ડોલરનું મૂલ્ય ૧.૩ મિલિયન રિયાલથી ઉપર વધી ગયું છે. આ ૩ ડિસેમ્બર પછીનો સૌથી ઝડપી ઘટાડો દર્શાવે છે, જ્યારે રિયાલ તેના તત્કાલીન રેકોર્ડ નીચા સ્તરે પહોંચ્યો હતો.
અર્થતંત્ર પર અસર : રિયાલમાં આ તીવ્ર ઘટાડો ઈરાનના અર્થતંત્ર પર સીધી અસર કરી રહ્યો છે. ફુગાવાનું દબાણ વધ્યું છે, અને ખોરાક અને અન્ય દૈનિક જરૂરિયાતો વધુ મોંઘી થઈ ગઈ છે. આ સામાન્ય લોકોના ઘરના બજેટ પર વધારાનો બોજ મૂકી રહ્યું છે. પેટ્રોલના ભાવમાં તાજેતરના ફેરફારો આ ફુગાવાને વધુ વધારી શકે છે.
આ આર્થિક ઘટાડો એવા સમયે આવ્યો છે જ્યારે ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે તેમના પરમાણુ કાર્યક્રમ અંગે વાટાઘાટો અટકી રહી હોય તેવું લાગે છે. વધુમાં, જૂનમાં ઈરાન અને ઈઝરાયલ વચ્ચે ૧૨ દિવસના યુદ્ધ પછી, ફરીથી સંઘર્ષનો ભય વધી રહ્યો છે. ઈરાનમાં ઘણા લોકો મોટા સંઘર્ષની અપેક્ષા રાખી રહ્યા છે, જે બજારની ચિંતાઓને વધુ વેગ આપે છે.
રિયાલ આ સ્થિતિમાં કેમ પહોંચ્યો છે? : આ પરિસ્થિતિ વૈશ્વિક રોકાણકારો અને ઈરાની નાગરિકોનો તેમના રાષ્ટ્રીય ચલણ અને દેશની આર્થિક સ્થિરતા પ્રત્યેનો ગંભીર અવિશ્વાસ દર્શાવે છે. ઈરાનને આંતરરાષ્ટ્રીય બેંકિંગ સિસ્ટમ્સ (જેમ કે SWIFT) થી અલગ કરી દેવામાં આવ્યું છે, જેના કારણે વિદેશી વેપાર અને વ્યવહારો લગભગ અશકય બની ગયા છે. અમેરિકાના ગંભીર પ્રતિબંધોએ ઈરાનના આવકના સૌથી મોટાસ્ત્રોતઃ તેલ નિકાસ પર ગંભીર અસર કરી છે. જ્યારે ઈરાન તેલ વેચી શકતું નથી, ત્યારે તે ડોલર (વિદેશી ચલણ) મેળવી શકતું નથી.
રૂપિયો પણ ૯૦ ને પાર કરી ગયો : બીજી બાજુ, ભારતીય રૂપિયો પણ સોમવારે યુએસ ડોલર સામે ૨૫ પૈસા ઘટીને ૯૦.૭૪ (કામચલાઉ) પ્રતિ ડોલરના સર્વકાલીન નીચલા સ્તરે બંધ થયો. આ ઘટાડો ભારત અને અમેરિકા વચ્ચેના વેપાર કરાર અંગેની અનિશ્ચિતતા અને વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારો (FII) દ્વારા સતત વેચાણને કારણે થયો હતો. ટ્રેડિંગ દરમિયાન, રૂપિયો અમેરિકન ડોલર સામે ૯૦.૮૦ ના તેના સર્વકાલીન નીચલા સ્તરે પહોંચી ગયો હતો.
ફોરેક્સ વેપારીઓ કહે છે કે જોખમ ટાળવૉ અને આયાતકારો તરફથી ડોલરની મજબૂત માંગને કારણે રોકાણકારોની ભાવના વધુ નબળી પડી. ઇન્ટરબેંક ફોરેન એક્સચેન્જ માર્કેટમાં અમેરિકન ડોલર સામે રૂપિયો ૯૦.૫૩ પર ખુલ્યો. જોકે, બાદમાં ટ્રેડિંગ દરમિયાન તે ૯૦.૮૦ ના રેકોર્ડ નીચલા સ્તરે પહોંચી ગયો. આ તેના પાછલા બંધ કરતા ૩૧ પૈસાનો ઘટાડો હતો.
શુક્રવારે અમેરિકન ડોલર સામે રૂપિયો ૨૫ પૈસા ઘટીને ૯૦.૭૪ (કામચલાઉ) ના રેકોર્ડ નીચલા સ્તરે બંધ થયો, જે ૧૭ પૈસા ઘટીને ૯૦.૪૯ પર બંધ થયો
(10:35 AM IST)
