રેકોંગ પીઓ (હિમાચલ પ્રદેશ), તા. ૧૬ : ભારત અને ચીન વચ્ચેના સંબંધોમાં તાજેતરમાં એક મહત્વપૂર્ણ આર્થિક અને ભૌગોલિક વિકાસ જોવા મળ્યો છે. હિમાચલ પ્રદેશ હવે ભારત-તિબેટ સરહદ દ્વારા ચીન સાથેનો વેપાર ફરી શરૂ કરવા માટે સજ્જ છે, જે લગભગ છ વર્ષના લાંબા અંતરાલ પછી થઈ રહ્યું છે. કેન્દ્રીય વિદેશ મંત્રાલયે આ વેપાર ફરી શરૂ કરવા માટે સત્તાવાર મંજૂરી આપી દીધી છે.

આ મંજૂરીના જવાબમાં, કિન્નૌર જિલ્લા વહીવટીતંત્રે ૨૦૨૬ માં નવા વર્ષના દિવસે વેપાર સીઝન દરમિયાન શિપકી લા પાસ દ્વારા ભારત-ચીન વેપાર માટેની તૈયારીઓ શરૂ કરી દીધી છે. કિન્નૌરના ડેપ્યુટી કમિશનર (DC) અને કો-ટ્રેડ ઓથોરિટી અમિતે જણાવ્યું હતું કે જૂન ૨૦૨૬ માં વેપાર શરૂ થાય તે પહેલાં તમામ વિભાગો અને હિતધારકોની સમીક્ષા બેઠક યોજવામાં આવી હતી અને લોજિસ્ટિક્સનું મૂલ્યાંકન કરવામાં આવ્યું હતું.

તૈયારીઓ અને સુરક્ષા વ્યવસ્થા

DC એ વેપાર ફરી શરૂ થવાનું મુખ્ય કારણ કોવિડ-૧૯ મહામારીને ગણાવ્યું હતું, જેના કારણે તે અગાઉ બંધ કરવામાં આવ્યો હતો. બેઠકમાં નીચેના મુખ્ય મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરવામાં આવી હતી:

• લોજિસ્ટિક્સ: રોડ કનેક્ટિવિટીનું મૂલ્યાંકન અને કસ્ટમ્સ તૈયારીઓ. કસ્ટમ્સ વિભાગ શિપકી લા ખાતે જરૂરી સ્ટાફ તૈનાત કરશે.
• સુરક્ષા: ભારત-તિબેટીયન બોર્ડર પોલીસ (ITBP) અને સ્થાનિક પોલીસ દ્વારા સંયુક્ત રીતે સુરક્ષાનું નિરીક્ષણ કરવામાં આવશે.
• નોંધણી: વેપારીઓની નોંધણી પૂહ તહસીલદાર દ્વારા કરવામાં આવશે, અને માત્ર માન્ય વેપાર ધરાવતા વેપારીઓ જ વેપાર કરી શકશે.
• માલસામાન: માત્ર ભારત સરકાર દ્વારા સૂચિત માલની જ આયાત અને નિકાસ કરવામાં આવશે.

શું ટ્રમ્પ ટેરિફ છે કારણ?

નોંધનીય છે કે આ વેપાર ફરી શરૂ કરવાની મંજૂરી એવા સમયે આવી છે જ્યારે ભારત અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ વચ્ચે ટેરિફને કારણે તણાવ ચાલી રહ્યો છે. ભૂતકાળમાં ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે ભારત પર ૫૦ ટકા જેટલો ટેરિફ લાદ્યો હતો. કેટલાક રાજકીય વિશ્લેષકો માને છે કે યુએસ સાથેના વેપાર તણાવને કારણે ભારત અને ચીન વચ્ચે નિકટતા વધી છે અને શિપકી લા દ્વારા વેપારને મંજૂરી આપવા પાછળ આ એક કારણ હોઈ શકે છે, જોકે આની સત્તાવાર પુષ્ટિ કરવામાં આવી નથી.

પ્રવાસીઓ માટે શિપકી લાનું ઉદઘાટન

ઉલ્લેખનીય છે કે તિબેટીયન પ્રદેશ સામે આવેલો અને હાલમાં ચીનના કબજા હેઠળનો આ શિપકી પાસ, હિમાચલ પ્રદેશના કિન્નૌર જિલ્લામાં સ્થિત છે. આ વ્યૂહાત્મક પાસ ૧૦ જૂન, ૨૦૨૫ ના રોજ ૭૮ વર્ષ પછી પ્રવાસીઓ માટે પણ ફરીથી ખોલવામાં આવ્યો હતો. પ્રવાસીઓ હવે પરવાનગી લઈને આ પાસની મુલાકાત લઈ શકે છે, જોકે રાત્રિ રોકાણની પરવાનગી નથી.