રાંચી, તા. ૧૬ : દેશના આદિવાસી સમાજો તેમની સમૃદ્ધ અને અનોખી સંસ્કૃતિ માટે જાણીતા છે. ઝારખંડના આદિવાસી સમાજમાં એક એવી લગ્ન પરંપરા પ્રચલિત છે, જ્યાં સ્ત્રીઓને માત્ર પોતાનો પતિ પસંદ કરવાની સંપૂર્ણ સ્વતંત્રતા છે એટલું જ નહીં, પરંતુ પુરુષોને પણ તેમની પસંદગીનો ઇનકાર કરવાનો કોઈ અધિકાર નથી.

રાંચીના રહેવાસી ઉદ્યોગપતિ બુધન સિંહ પૂર્તિએ આ અનોખી પરંપરા વિશે માહિતી શેર કરતાં જણાવ્યું કે, "આપણા સમાજમાં સ્ત્રીઓને ખૂબ જ માન-સન્માન આપવામાં આવે છે. તેમના દરેક શબ્દને ખૂબ માન આપવામાં આવે છે."

જો યુવતી 'આ પુરુષ મારો પતિ છે' જાહેર કરે તો...

બુધન સિંહ સમજાવે છે કે આ પરંપરા અનુસાર, જો કોઈ સ્ત્રી કોઈ પુરુષના ઘરમાં પ્રવેશ કરે અને જાહેર કરે કે 'આ પુરુષ મારો પતિ છે,' તો ભલે તે પુરુષ તેને ઓળખતો ન હોય, તો પણ તેણે તેની સાથે લગ્ન કરવા જ પડે છે.

• ઇનકારનો કોઈ અધિકાર નથી: પુરુષ આ માંગણીનો ઇનકાર કરી શકતો નથી, કારણ કે આખો સમાજ તે સ્ત્રીની સાથે ઊભો રહે છે.
• સન્માન અને સ્વતંત્રતા: આ રીતે, આદિવાસી સમાજમાં સ્ત્રીઓને તેમની ઇચ્છા મુજબ પોતાનો પતિ પસંદ કરવાનો અને તેને સંપૂર્ણ આદર આપવાનો અધિકાર આપવામાં આવ્યો છે.

ઇનકાર કરવા પર ૫૦% મિલકતનો હિસ્સો

સૌથી રસપ્રદ અને કડક જોગવાઈ એ છે કે જો કોઈ પુરુષ લગ્ન માટે 'ના' પાડે તો પણ સ્ત્રીને સન્માન સાથે સમાજમાં સ્થાન મળે છે.

બુધન સિંહના જણાવ્યા મુજબ, જો પુરુષ ના પાડે, તો પણ પંચાયત ચુકાદો આપે છે અને તે સ્ત્રીની તરફેણમાં હોય છે. આ કિસ્સામાં, સ્ત્રીને તે પુરુષની મિલકતનો ૫૦% હિસ્સો આપવામાં આવે છે. તે સંપૂર્ણ આદર સાથે તે જ ઘરમાં રહે છે.

જો પુરુષ હજી પણ ઇનકાર કરે તો, સ્ત્રીને તે જ ઘરમાં એક અલગ ઓરડો આપવામાં આવે છે જ્યાં તે આરામથી રહી શકે છે. કોઈ પણ સ્ત્રીને ઘરમાંથી કાઢી શકતું નથી.

સ્ત્રીઓને દેવીનો દરજ્જો

આ પરંપરા સદીઓથી ચાલી આવી છે, જ્યાં સ્ત્રી મિલકતનો અડધો હિસ્સો ધરાવે છે. બુધન સિંહ સમજાવે છે કે, "આપણા સમાજમાં સ્ત્રીઓને દેવીનો દરજ્જો આપવામાં આવે છે. તેથી, તેમની આંતરિક ઇચ્છાઓનું ખૂબ સન્માન કરવામાં આવે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે તેમના આદેશો અથવા ઇચ્છાઓ ભગવાનના આદેશો છે." તેથી જ તેમના શબ્દોને આટલું મહત્વ આપવામાં આવે છે.