નવી દિલ્હી, તા. ૧૬ : ભારતીય સંગીત જગતના ઇતિહાસમાં અમર થઈ ગયેલા ગાયકો મોહમ્મદ રફી અને બેગમ અખ્તર જેવા મહાન કલાકારો માત્ર ફિલ્મો અને મહેફિલો પૂરતા સીમિત નહોતા, પરંતુ તેઓ એક સમયે કોમર્શિયલ પ્રિન્ટ જાહેરાતોનો પણ અભિન્ન ભાગ હતા. તાજેતરમાં પ્રકાશમાં આવેલા દુર્લભ સંગ્રહમાં આ મહાન કલાકારોની પ્રિન્ટ એડવર્ટાઇઝમેન્ટ્સ જોવા મળી છે, જે જાહેરાતના ઇતિહાસનો એક અજાણ્યો અને રોચક અધ્યાય ખોલે છે.

એક સમય હતો જ્યારે ભારતમાં જાહેરાતનું ક્ષેત્ર વિસ્તરી રહ્યું હતું અને ઉત્પાદનોને લોકો સુધી પહોંચાડવા માટે પ્રભાવશાળી વ્યક્તિઓની જરૂર પડતી હતી. મોહમ્મદ રફી અને બેગમ અખ્તર જેવા સિતારાઓની હાજરીથી તે જાહેરાતોને સંગીત જેટલી જ લોકપ્રિયતા મળી હતી.

જ્યારે સ્ટાર્સ પ્રોડક્ટ્સ માટે ચમક્યા

આ પ્રિન્ટ એડ્સ માત્ર પ્રોડક્ટ વેચવા માટે જ નહોતી, પરંતુ તે તે સમયના ભારતીય પોપ કલ્ચર અને ઉપભોક્તાવાદના પ્રારંભિક તબક્કાનો પણ એક ભાગ હતી. આ જાહેરાતો તે સમયના સમાજમાં આ સ્ટાર્સની વ્યાપક પહોંચ અને વિશ્વાસને દર્શાવે છે.

જાહેરાતોમાં મોહમ્મદ રફી અને બેગમ અખ્તર જેવા દિગ્ગજ કલાકારોની હાજરી સાબિત કરે છે કે તે સમયે પણ કોમર્શિયલ બ્રાન્ડિંગમાં સેલિબ્રિટી એન્ડોર્સમેન્ટ નું ચલણ હતું, જે કલાકારોના વ્યવસાયિક પાસાને પણ ઉજાગર કરે છે. આ દુર્લભ જાહેરાતો તેમના ચાહકો માટે એક અમૂલ્ય ખજાનો છે, જે તેમને તેમની કલાની બહારના રોલમાં જોવાની તક આપે છે.