(વિનોદ ગાલા દ્વારા ) ભુજ : કચ્છની બાંધણી હસ્તકલાના જાણીતા માસ્ટર કારીગર અને અભ્યાસકર્તા, ગુલામહુસેન ખત્રીને 9 ડિસેમ્બર 2025ના રોજ વિજ્ઞાન ભવન, નવી દિલ્હી ખાતે આયોજિત એક પ્રતિષ્ઠિત રાષ્ટ્રીય સમારોહમાં પ્રતિષ્ઠિત શિલ્પ ગુરુ પુરસ્કાર એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો. આ પુરસ્કાર ભારતના રાષ્ટ્રપતિ શ્રીમતી દ્રૌપદી મુર્મુ દ્વારા ભારતીય હસ્તકલામાં ખત્રીના અસાધારણ આજીવન યોગદાન અને બાંધણીની પરંપરાગત કળાને જાળવવામાં, તેનો અભ્યાસ કરવામાં અને તેનું પ્રસારણ કરવામાં તેમની અનુકરણીય ભૂમિકાની માન્યતામાં ઔપચારિક રીતે પ્રસ્તુત કરવામાં આવ્યો હતો.
 ગુલામહુસેન ખત્રીની પુરસ્કાર પ્રવેશિકાનું નામ "ચંદ્રખની" હતું, જેમાં "સરકમ અને ભારતી" તરીકે ઓળખાતી બાંધણીની પરંપરાગત પ્રક્રિયા દ્વારા કુદરતી રંગોનો ઉપયોગ કરીને "પૂર્ણ ચંદ્ર" ની વાર્તા રેખા દર્શાવવામાં આવી હતી.
શિલ્પ ગુરુ પુરસ્કાર એ હસ્તકલા ક્ષેત્રના સર્વોચ્ચ રાષ્ટ્રીય સન્માનોમાંનો એક છે, જે એવા માસ્ટર કારીગરોને માન્યતા આપવા માટે સ્થાપિત કરવામાં આવ્યો છે જેમણે તેમની કળામાં શ્રેષ્ઠતા હાંસલ કરી છે અને કારીગરોની ભાવિ પેઢીઓને માર્ગદર્શન આપવા માટે પોતાને સમર્પિત કર્યા છે. આ પુરસ્કાર એવા વ્યક્તિઓની ઉજવણી કરે છે જેઓ પરંપરાગત જ્ઞાનના જીવંત ભંડાર તરીકે સેવા આપે છે અને ભારતની સમૃદ્ધ અને વિવિધ હસ્તકલા વારસાની નિરંતરતા સુનિશ્ચિત કરવામાં નિર્ણાયક ભૂમિકા ભજવે છે. ગુલામહુસેન ખત્રીને આ પુરસ્કાર એનાયત કરવો એ કચ્છ બાંધણી પરંપરા પ્રત્યેના તેમના દાયકાઓ લાંબા સમર્પણને યોગ્ય શ્રદ્ધાંજલિ છે.
આ સમારોહમાં ભારતના રાષ્ટ્રપતિ શ્રીમતી દ્રૌપદી મુર્મુની હાજરીથી શોભા વધી હતી, જેની અધ્યક્ષતા કેન્દ્રીય વસ્ત્ર મંત્રી ગિરિરાજ સિંહ દ્વારા કરવામાં આવી હતી, જેમાં પવિત્ર માર્ગેરીટા અતિથિ તરીકે ઉપસ્થિત રહ્યા હતા, અને દેશભરના મહાનુભાવો, વરિષ્ઠ અધિકારીઓ, સાંસ્કૃતિક સંસ્થાઓના પ્રતિનિધિઓ, સાથી કારીગરો અને હસ્તકલા સમુદાયના સભ્યોએ હાજરી આપી હતી. માનનીય રાષ્ટ્રપતિની હાજરીએ પરંપરાગત હસ્તકલાના રક્ષણ અને તેમના કૌશલ્ય, શિસ્ત અને આજીવન પ્રતિબદ્ધતા દ્વારા તેમને ટકાવી રાખતા કારીગરોનું સન્માન કરવાના રાષ્ટ્રીય મહત્વ પર ભાર મૂક્યો હતો. આ કાર્યક્રમ ભારતની અમૂર્ત સાંસ્કૃતિક વારસાની અને તેના પાયાની રચના કરનારા માસ્ટર કારીગરોની ઉજવણી તરીકે ઊભો રહ્યો.
 રાષ્ટ્રપતિ દ્વારા 9 ડિસેમ્બર 2025ના રોજ શિલ્પ ગુરુ પુરસ્કાર એનાયત કરવો એ માત્ર ગુલામહુસેન ખત્રી અને તેમના પરિવાર માટે જ નહીં પરંતુ સમગ્ર કચ્છ કારીગર સમુદાય માટે ગૌરવની ક્ષણ છે. તે ભારતની અમૂર્ત સાંસ્કૃતિક વારસાને જાળવવામાં પ્રેક્ટિસ કરતા માસ્ટર કારીગરો દ્વારા ભજવવામાં આવતી મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકાની શક્તિશાળી સ્વીકૃતિ તરીકે સેવા આપે છે. આ પુરસ્કાર પરંપરાગત હસ્તકલાઓ સતત સમૃદ્ધિ પામે તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે માર્ગદર્શન અને આંતર-પેઢીગત જ્ઞાનના સ્થાનાંતરણના મહત્વ પર પણ ભાર મૂકે છે.
આ પ્રસંગે, સાથી કારીગરો, વિદ્યાર્થીઓ અને પ્રશંસકોએ ખત્રીની બાંધણી પ્રત્યેના આજીવન સમર્પણ અને શિક્ષક તરીકેની તેમની ઉદારતા બદલ પ્રશંસા કરી છે. તેમની યાત્રા દેશભરના યુવા કારીગરો માટે એક પ્રેરણા તરીકે ઊભી છે, જે દર્શાવે છે કે કળા પ્રત્યેની અતૂટ પ્રતિબદ્ધતા, પરંપરામાં મૂળ અને સમુદાયની સેવા રાષ્ટ્રીય માન્યતા અને કાયમી અસર તરફ દોરી શકે છે.
ભારત તેના સાંસ્કૃતિક વારસાની ઉજવણી અને રક્ષણ કરવાનું ચાલુ રાખે છે તેમ,ગુલામહુસેન ખત્રી જેવા માસ્ટરોની માન્યતા ખૂબ મહત્વ ધરાવે છે. તેમનો શિલ્પ ગુરુ પુરસ્કાર માત્ર એક વ્યક્તિગત કારીગર માટેનું સન્માન નથી, પણ કચ્છ બાંધણીના શાશ્વત વારસા અને તેમના કુશળ હાથ અને જીવંત જ્ઞાન દ્વારા આ પરંપરાને ટકાવી રાખતા અસંખ્ય કારીગરોને શ્રદ્ધાંજલિ પણ છે. રાષ્ટ્ર ગુલામહુસેન ખત્રીને આ પ્રતિષ્ઠિત સન્માન બદલ અભિનંદન આપે છે અને ભારતીય હસ્તકલામાં તેમના અમૂલ્ય યોગદાનને સલામ કરે છે.