નવી દિલ્‍હી, તા.૧૯: સંસદનું શિયાળુ સત્ર આજે એક ઐતિહાસિક અને સફળ નોંધ પર પૂર્ણ થયું છે. રાજકીય ગરમાવા અને અનેક વિષયો પર તીખી નોકઝોક છતાં, આ સત્રમાં કામગીરીના આંકડાઓએ સૌને ચોંકાવી દીધા છે. લોકસભાના અધ્‍યક્ષ ઓમ બિરલાએ સત્તાવાર જાહેરાત કરતા જણાવ્‍યું કે, ૧૫ બેઠકો દરમિયાન લોકસભાએ ૧૧૧% જેટલી કામગીરી નોંધાવી છે. સત્રના અંતિમ કલાકોમાં શાસક પક્ષ અને વિપક્ષ બંનેના સાંસદોએ બાકી રહેલા કાયદાકીય કામકાજને પૂર્ણ કરવા માટે મોડી રાત સુધી ગળહમાં હાજરી આપી હતી, જે લોકશાહી પ્રત્‍યેની તેમની ગંભીરતા દર્શાવે છે.

બીજી તરફ, રાજ્‍યસભા એટલે કે ઉપલા ગળહમાં પણ આ વખતે કામગીરીનો અનોખો રેકોર્ડ બન્‍યો છે. અધ્‍યક્ષ સી.પી. રાધાકળષ્‍ણનના નેતળત્‍વમાં પ્રથમવાર ચાલેલા આ સત્રમાં ૧૨૧% જેટલી કામગીરી જોવા મળી હતી. રાજ્‍યસભામાં કુલ ૯૨ કલાક કામ થયું, જેમાં શૂન્‍ય કલાક દરમિયાન જનતાના પ્રશ્‍નો ઉઠાવવામાં ૫૦ ટકાનો ધરખમ વધારો નોંધાયો હતો. સરેરાશ દરરોજ ૧૫થી વધુ મહત્‍વના મુદ્દાઓ પર ચર્ચા થઈ હતી, જે અગાઉના સત્રોની સરખામણીએ ઘણી વધારે છે. ઉપાધ્‍યક્ષે આ સફળતા બદલ વડાપ્રધાન મોદી, મલ્લિકાર્જુન ખડગે અને જે.પી. નડ્ડા સહિતના તમામ નેતાઓનો આભાર માન્‍યો હતો.

આ સત્રનું સૌથી મહત્‍વનું પાસું રામજી બિલ રહ્યું હતું, જેણે મનરેગા કાયદાનું સ્‍થાન લીધું છે. આ બિલ પર બંને ગળહોમાં ભારે હોબાળો થયો હોવા છતાં, અંતે તે પસાર કરવામાં સરકાર સફળ રહી હતી. આ ઉપરાંત વાયુ પ્રદૂષણ જેવા ગંભીર પર્યાવરણીય મુદ્દાઓ અને વીમા કાયદામાં સુધારા જેવા આર્થિક પાસાઓ પર પણ ગહન ચર્ચાઓ થઈ હતી. સંસદના બંને ગળહો હવે અનિﾍતિકાળ માટે સ્‍થગિત કરવામાં આવ્‍યા છે, અને હવે ૨૦૨૬ના બજેટ સત્રમાં ફરી નેતાઓ આમને-સામને જોવા મળશે.

સત્રના સમાપન વખતે ગૃહનું વાતાવરણ અત્‍યંત સૌહાર્દપૂર્ણ રહ્યું હતું. લોકસભા અધ્‍યક્ષ ઓમ બિરલાએ તમામ સાંસદોની સક્રિયતાને બિરદાવી હતી, તો રાજ્‍યસભામાં પણ શિસ્‍તબદ્ધ ચર્ચાઓને પ્રોત્‍સાહન મળ્‍યું હતું. ભલે બહાર રાજકીય ખેંચતાણ ચાલુ હોય, પરંતુ સંસદની અંદર જે રીતે ૧૧૧% અને ૧૨૧% ઉત્‍પાદકતા હાંસલ થઈ છે, તે દેશના વિકાસ માટેના કાયદા ઘડવાની પ્રક્રિયામાં એક સકારાત્‍મક વળાંક સમાન છે. હવે દેશની નજર આ પસાર થયેલા બિલોના અમલીકરણ અને તેનાથી આવનારા બદલાવ પર ટકેલી છે.