જયપુર  : રાજસ્થાનમાં લાંબા સમયથી લંબાઈ રહેલી સ્થાનિક સંસ્થાઓની ચૂંટણીઓ અંગે આજે સુપ્રીમ કોર્ટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ ચુકાદો આપ્યો છે. સુપ્રીમ કોર્ટે રાજસ્થાન હાઈકોર્ટના તે નિર્ણયને સમર્થન આપ્યું છે, જેમાં રાજ્ય સરકારને 15 એપ્રિલ, 2026 સુધીમાં તમામ પંચાયતી રાજ સંસ્થાઓ અને નગરપાલિકાઓની ચૂંટણી પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરવાનો આદેશ આપવામાં આવ્યો હતો. આ સાથે જ ચૂંટણી પહેલા રાજ્યવ્યાપી સીમાંકન (Delimitation) કરવાની સરકારની પ્રક્રિયા પર પણ કાનૂની મહોર વાગી ગઈ છે.
શું હતો સમગ્ર વિવાદ?
કોંગ્રેસના વરિષ્ઠ નેતા અને પૂર્વ ધારાસભ્ય સંયમ લોધા દ્વારા સુપ્રીમ કોર્ટમાં એક અરજી દાખલ કરવામાં આવી હતી. આ અરજીમાં દલીલ કરવામાં આવી હતી કે બંધારણની કલમ 243-E અને 243-U મુજબ, સ્થાનિક સંસ્થાઓનો 5 વર્ષનો કાર્યકાળ પૂર્ણ થતાની સાથે જ ચૂંટણી યોજવી અનિવાર્ય છે. લોધાએ આક્ષેપ કર્યો હતો કે સરકાર જાણીજોઈને સીમાંકનનું બહાનું આગળ ધરીને લોકશાહી પ્રક્રિયાને મુલતવી રાખી રહી છે અને ચૂંટાયેલા પ્રતિનિધિઓના સ્થાને વહીવટદારો (Administrators) દ્વારા શાસન ચલાવી રહી છે.
કોર્ટની ટિપ્પણી: સીમાંકન અને ચૂંટણી બંને જરૂરી
મુખ્ય ન્યાયાધીશ જસ્ટિસ જોયમાલા બાગચી અને જસ્ટિસ વિપુલ એમ. પંચોલીની બેન્ચે રાજસ્થાન હાઈકોર્ટના 14 નવેમ્બર, 2025ના ચુકાદામાં દખલ કરવાનો ઇનકાર કરી દીધો. અદાલતે સ્વીકાર્યું કે યોગ્ય ચૂંટણી માટે સીમાંકન કવાયત હાથ ધરવી એ સરકારની વૈધાનિક સત્તા છે. જોકે, કોર્ટે એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું કે આ પ્રક્રિયા અનંતકાળ સુધી ચાલી શકે નહીં, તેથી 15 એપ્રિલ, 2026ની કડક સમયમર્યાદા નક્કી કરવામાં આવી છે.
રાજ્ય સરકારનું વલણ
રાજ્યના એડિશનલ એડવોકેટ જનરલ (AAG) શિવ મંગલ શર્માએ કોર્ટમાં રજૂઆત કરી હતી કે સરકાર હાઈકોર્ટ દ્વારા નિર્ધારિત સમયમર્યાદામાં ચૂંટણીઓ પૂર્ણ કરવા માટે કટિબદ્ધ છે અને સીમાંકનની કામગીરી પૂરજોશમાં ચાલી રહી છે. આ ચુકાદા બાદ હવે રાજસ્થાનમાં રાજકીય પક્ષોએ ચૂંટણીની તૈયારીઓ તેજ કરવી પડશે, કારણ કે હવે સીમાંકન બાદ નવા વોર્ડ અને બેઠકોના સમીકરણો સાથે જંગ જામશે.