બેઇજિંગ: ભારતના 'મેક ઇન ઇન્ડિયા' અભિયાન અને સ્થાનિક ઉત્પાદનને વેગ આપવાની નીતિઓથી ચીન ફફડી ઉઠ્યું છે. ચીનના વાણિજ્ય મંત્રાલયે શુક્રવારે સત્તાવાર જાહેરાત કરી છે કે, તેમણે ભારત દ્વારા લાદવામાં આવેલા વિવિધ ટેરિફ (આયાત ડ્યુટી) અને સબસિડી વિરુદ્ધ વિશ્વ વેપાર સંગઠન (WTO) માં કાનૂની કેસ દાખલ કર્યો છે. ચીનનો દાવો છે કે ભારતની આ નીતિઓ આંતરરાષ્ટ્રીય વેપારના નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરે છે.
કયા મુદ્દાઓ પર છે વિવાદ?
ચીને મુખ્યત્વે બે ક્ષેત્રોમાં ભારતની નીતિઓ સામે વાંધો ઉઠાવ્યો છે:
1.    ઇન્ફોર્મેશન એન્ડ કોમ્યુનિકેશન ટેકનોલોજી (ICT): ચીનનું કહેવું છે કે ભારત આ ઉત્પાદનો પર વધુ ટેક્સ લગાવી રહ્યું છે, જેનાથી ચીની કંપનીઓને નુકસાન થાય છે.
2.    ફોટોવોલ્ટેઇક (સોલાર) સબસિડી: ભારત પોતાના સ્થાનિક સોલાર ઉદ્યોગને જે સબસિડી આપી રહ્યું છે તેનાથી ચીનના સોલાર ઉત્પાદનો ભારતીય બજારમાં સ્પર્ધા કરી શકતા નથી.
ચીનનો આરોપ: "ભારત ભૂલ સુધારે"
ચીની મંત્રાલયે એક નિવેદનમાં જણાવ્યું છે કે, "ભારતની આ પ્રથાઓ ભારતીય ઉદ્યોગોને અન્યાયી સ્પર્ધાત્મક લાભ આપે છે અને ચીનના વ્યાપારી હિતોને ભારે નુકસાન પહોંચાડે છે." ચીને વધુમાં ઉમેર્યું કે તેઓ ભારતને વિનંતી કરે છે કે તે WTO પ્રત્યેની પોતાની પ્રતિબદ્ધતાઓનું પાલન કરે અને તેની 'ભૂલભરેલી પ્રથાઓ' તાત્કાલિક સુધારે.
ભારતનું વલણ અને અર્થતંત્ર પર અસર
નિષ્ણાતોના મતે, ભારત પોતાની સુરક્ષા અને આત્મનિર્ભરતા માટે આ નીતિઓ અમલમાં મૂકી રહ્યું છે. ચીન પરની નિર્ભરતા ઘટાડવા માટે ભારત સરકાર સ્થાનિક ઉત્પાદકોને પ્રોત્સાહન આપી રહી છે, જે ચીન માટે ચિંતાનો વિષય છે. WTO માં આ કેસ ચાલશે ત્યારે ભારત પણ પોતાનો પક્ષ મજબૂતીથી રજૂ કરશે. આ ઘટના દર્શાવે છે કે એશિયાની બે મોટી અર્થવ્યવસ્થાઓ વચ્ચે હવે આર્થિક મેદાનમાં આરપારની લડાઈ શરૂ થઈ ગઈ છે.