વોશિંગ્ટન/નવી દિલ્હી: અમેરિકાના કુખ્યાત જેફરી એપસ્ટીન કેસમાં જેમ જેમ દસ્તાવેજોના પાના ખૂલી રહ્યા છે, તેમ તેમ ભારતીય કનેક્શન વધુ ઘેરું બની રહ્યું છે. માત્ર ૫૦૦૦ વર્ષ જૂની આયુર્વેદિક મસાજ પદ્ધતિ જ નહીં, પરંતુ ભારતના ટોચના રાજકારણી અને ઉદ્યોગપતિના નામ પણ આ વિવાદિત ફાઇલોમાં ચર્ચામાં આવ્યા છે.

૧. કેન્દ્રિય મંત્રી હરદીપ સિંહ પુરીનો ઉલ્લેખ અને ઈમેલ વિવાદ: એપસ્ટીન કેસના દસ્તાવેજો અને ઈમેલ વ્યવહારમાં ભારતના વર્તમાન કેન્દ્રિય પેટ્રોલિયમ મંત્રી હરદીપ સિંહ પુરીના નામનો ઉલ્લેખ જોવા મળ્યો છે.

 * શું છે ઉલ્લેખ? અમેરિકન મીડિયા રિપોર્ટ્સ અને જાહેર થયેલા ઈમેલ મુજબ, ૨૦૧૪માં જ્યારે હરદીપ સિંહ પુરી ન્યુયોર્કમાં સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (યુએન) સાથે સંકળાયેલા હતા, ત્યારે એપસ્ટીને તેમને મળવા અથવા કોઈ કાર્યક્રમમાં આમંત્રિત કરવા અંગે ચર્ચા કરી હતી. ઈમેલમાં તેમને પૂરી' તરીકે સંબોધવામાં આવ્યા છે અને સંયુક્ત રાષ્ટ્રની સામાન્ય સભા (યુએનજીએ) દરમિયાન મુલાકાત ગોઠવવાનો પ્રયાસ થયો હોવાનું મનાય છે.

 * ભાજપનો ખુલાસો: આ બાબત સામે આવતા જ ભાજપે આ દાવાઓને સંપૂર્ણપણે ફગાવી દીધા છે. પક્ષનું કહેવું છે કે આ માત્ર 'રેન્ડમ નેમ ડ્રોપિંગ' (માત્ર નામનો ઉપયોગ) છે અને મંત્રીનો એપસ્ટીન સાથે કોઈ જ સંબંધ નથી કે તેઓ ક્યારેય મળ્યા નથી. આ દાવાઓ પાયાવિહોણા અને ખોટા છે.

૨. ઉદ્યોગપતિ અનિલ અંબાણીનો સંપર્ક સાધવાનો પ્રયાસ: બીજું મોટું નામ જે ચર્ચામાં આવ્યું છે તે છે ભારતીય ઉદ્યોગપતિ અનિલ અંબાણીનું.

 * શું છે વિગત? અમેરિકન હાઉસ ઓવરસાઈટ કમિટી દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલી વિગતોમાં એવો દાવો થયો છે કે એપસ્ટીને ૨૦૧૪ થી ૨૦૧૯ દરમિયાન અનિલ અંબાણીનો સંપર્ક કરવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો.

 * હેતુ શું હતો? દસ્તાવેજો એવો ઈશારો કરે છે કે એપસ્ટીન ભારત, અમેરિકા અને ઈઝરાયેલ વચ્ચેના વ્યાપારી અને વ્યૂહાત્મક સંબંધોમાં પોતાની વગ વધારવા માંગતો હતો અને તેના ભાગરૂપે તેણે ભારતીય ઉદ્યોગપતિઓ સાથે સંપર્ક સાધવાની કોશિશ કરી હોઈ શકે છે. જોકે, અનિલ અંબાણીએ ક્યારેય એપસ્ટીન સાથે મુલાકાત કરી હોય કે કોઈ વ્યવહાર કર્યો હોય તેવા કોઈ પુરાવા મળ્યા નથી.

૩. ભારતીય 'આયુર્વેદ અને મસાજ'ની લોકપ્રિયતા: જેમ અગાઉ જણાવ્યું તેમ, ફાઇલોમાં સૌથી સ્પષ્ટ અને નિર્દોષ ઉલ્લેખ ભારતીય ચિકિત્સા પદ્ધતિનો છે.

 * પુસ્તક અને પદ્ધતિ: 'ધ આર્ટ ઓફ ગિવિંગ મસાજ' પુસ્તકનો સંદર્ભ છે, જેમાં તલના તેલ (Sesame Oil) દ્વારા શરીરના ઝેરી તત્વો દૂર કરવા (ડિટોક્સિફિકેશન) માટેની ભારતીય પદ્ધતિઓના વખાણ કરવામાં આવ્યા છે. પશ્ચિમના અબજોપતિઓ માનસિક શાંતિ માટે આ ભારતીય પદ્ધતિઓ તરફ વળ્યા હતા તેવું આ દસ્તાવેજો સાબિત કરે છે.

આ સમગ્ર મામલે અત્યાર સુધી જે વિગતો બહાર આવી છે તેમાં કોઈ પણ ભારતીય વ્યક્તિ એપસ્ટીનના ગેરકાયદેસર કૃત્યો (ગુનાહિત પ્રવૃત્તિઓ) માં સામેલ હોવાનું બહાર આવ્યું નથી. મોટાભાગના ઉલ્લેખો કાં તો સંપર્ક કરવાના પ્રયાસો છે અથવા તો વ્યાપારી/સામાજિક મુલાકાતોના સંદર્ભો છે. છતાં, અમેરિકાની કોર્ટમાં ખૂલેલી આ ફાઈલોએ ભારતીય રાજકારણમાં ગરમાવો ચોક્કસ લાવ્યો છે.