નવી દિલ્હી : દેશની રાજધાની દિલ્હીમાં હવાની ગુણવત્તા સતત કથળી રહી છે અને પ્રદૂષણનું સ્તર 'ખૂબ જ નબળું' અને 'ગંભીર' શ્રેણીમાં પહોંચી ગયું છે. આ ગંભીર સ્થિતિને જોતા દિલ્હી સરકારે 'ગ્રેડેડ રિસ્પોન્સ એક્શન પ્લાન' (GRAP) ના ચોથા તબક્કા (Stage-IV) નો કડક અમલ શરૂ કર્યો છે. આ અંતર્ગત પ્રદૂષણ ફેલાવતા ૬૦૦થી વધુ ઔદ્યોગિક એકમો વિરુદ્ધ સીલિંગ અને કાયદેસરની કાર્યવાહી હાથ ધરવામાં આવી છે.
ઉદ્યોગો પર ત્રાટકતી તપાસ ટીમો
સત્તાવાર માહિતી મુજબ, દિલ્હીના વિવિધ ઔદ્યોગિક વિસ્તારો અને બિન-અધિકૃત ઝોનમાં કુલ ૩,૦૫૨ જેટલી તપાસ કરવામાં આવી હતી. આ તપાસ દરમિયાન પ્રદૂષણ નિયંત્રણના નિયમોનો ભંગ કરતા ૬૧૨ ઔદ્યોગિક એકમો મળી આવ્યા હતા. જેમાં ૨૫૧ એકમો ઔદ્યોગિક ઝોનમાં, ૧૮૧ પુનઃવિકાસ વિસ્તારોમાં અને ૧૮૦ બિન-અધિકૃત વિસ્તારોમાં કાર્યરત હતા. આ તમામ એકમોને બંધ કરવા અને સીલ કરવાની પ્રક્રિયા હાલ ગતિમાં છે.
વાહન પ્રદૂષણ ડામવા બોર્ડર પર કિલ્લેબંધી
પ્રદૂષણના મુખ્ય સ્ત્રોત ગણાતા વાહનો પર પણ લગામ કસવામાં આવી છે. દિલ્હી ટ્રાફિક પોલીસે બોર્ડર પર ૫૦૦ જવાનો તૈનાત કર્યા છે. છેલ્લા ત્રણ દિવસમાં ૧૬,૮૯૬ વાહનોની તપાસ કરવામાં આવી હતી, જેમાંથી ૧,૪૯૨ વાહનોને દિલ્હીમાં પ્રવેશતા રોકીને પરત મોકલાયા હતા. ઉપરાંત, PUCC નિયમોના ઉલ્લંઘન બદલ ૨,૬૮૬ અને BS-6 સ્ટાન્ડર્ડથી નીચેના વાહનો બદલ ૪૨૨ ચલાન કાપવામાં આવ્યા છે. કુલ મળીને ૧૨,૦૦૦ થી વધુ ચલાન ઇસ્યુ કરી ૧ લાખથી વધુ PUCC પ્રમાણપત્રોની ચકાસણી કરવામાં આવી હતી.
બાંધકામ અને કચરો બાળવા પર પ્રતિબંધ
પર્યાવરણ મંત્રીએ કડક ચેતવણી આપી છે કે GRAP-IV હેઠળ કોઈપણ પ્રકારના બાંધકામની મંજૂરી નથી. જો ક્યાંય પણ બાંધકામ થતું જણાશે તો તે સાઇટને તાત્કાલિક સીલ કરવામાં આવશે અને સંબંધિત સ્થાનિક અધિકારીઓ સામે જવાબદારી નક્કી કરવામાં આવશે. વાહનો, ઉદ્યોગો, બાંધકામની ધૂળ અને કચરો બાળવા - આ ચાર મુખ્ય પરિબળો પર સરકાર અત્યારે બાજ નજર રાખી રહી છે.
દિલ્હીની હવામાં 'ઝેર': AQI ૪૦૦ને પાર
સેન્ટ્રલ પોલ્યુશન કંટ્રોલ બોર્ડના આંકડા મુજબ, દિલ્હીના અનેક વિસ્તારો ઝેરી સ્મોગની લપેટમાં છે. એઈમ્સ (AIIMS) વિસ્તારમાં AQI ૩૯૭ અને અક્ષરધામ વિસ્તારમાં ૪૨૩ નોંધાયો છે, જે સ્વાસ્થ્ય માટે અત્યંત જોખમી છે. સરકારે નાગરિકો, બિલ્ડરો અને ઉદ્યોગ સાહસિકોને સહકાર આપવા અને પ્રદૂષણના નિયમોનું ચુસ્તપણે પાલન કરવા અપીલ કરી છે.