ટોક્યો, તા. ૨૨ : જાપાન સરકાર અત્યારે પોતાના અર્થતંત્રને સ્થિર કરવા માટે દેશના સામાન્ય નાગરિકોના ખિસ્સામાં રહેલી અકલ્પનીય બચતનો ઉપયોગ કરવાની તૈયારી કરી રહી છે. જાપાનના ઘરોમાં અંદાજે $૭ ટ્રિલિયન (આશરે ₹૬૦૦ લાખ કરોડથી વધુ) રોકડ અને થાપણો સ્વરૂપે પડી રહ્યા છે. બેંક ઓફ જાપાન (BOJ) દ્વારા વ્યાજદરમાં વધારો કરવામાં આવતા, નાણા મંત્રાલય હવે આ નાણાંને જાપાનીઝ ગવર્નમેન્ટ બોન્ડ્સ (JGB) માં રોકાણ કરવા માટે પ્રોત્સાહિત કરી રહ્યું છે.
૨૦૦૭ પછીનું સૌથી મોટું બોન્ડ વેચાણ લક્ષ્ય
એક સમયે જાપાનમાં વ્યાજદરો શૂન્યની નજીક હતા, ત્યારે લોકો બોન્ડમાં રોકાણ કરવાનું ટાળતા હતા. પરંતુ હવે પરિસ્થિતિ બદલાઈ છે. ૨૦૨૫ માં છૂટક (Retail) બોન્ડનું વેચાણ ૩૦% વધીને ૫.૨૮ ટ્રિલિયન યેન સુધી પહોંચવાની ધારણા છે, જે ૨૦૦૭ પછીનું સર્વોચ્ચ સ્તર હશે. તાજેતરમાં જાપાનના ૧૦ વર્ષના બોન્ડની ઉપજ ૨૬ વર્ષમાં પ્રથમ વખત ૨% ને વટાવી ગઈ છે, જેના કારણે હવે સામાન્ય રોકાણકારોને તેમાં વળતરની આશા દેખાઈ રહી છે.
૩૦ વર્ષના બોન્ડ: ફુગાવાને હરાવવાની નવી ફોર્મ્યુલા
નાણાકીય નિષ્ણાતોના મતે, જાપાનના ૩૦ વર્ષના સરકારી બોન્ડ પર અત્યારે ૩.૪૪% જેટલું ઊંચું વળતર મળી રહ્યું છે. દાઇવા એસેટ મેનેજમેન્ટ જેવી કંપનીઓએ ખાસ કરીને સામાન્ય લોકો માટે 'ઇન્વેસ્ટમેન્ટ ટ્રસ્ટ' શરૂ કર્યા છે. અગાઉ જાપાની લોકો વધુ વળતર માટે અમેરિકા કે ઓસ્ટ્રેલિયાના બોન્ડમાં રોકાણ કરતા હતા, પરંતુ તેમાં ચલણના દરના ફેરફારનું જોખમ રહેતું હતું. હવે પોતાના જ દેશના બોન્ડમાં જોખમ વગર સારું વળતર મળતા લોકો તેમાં રસ લેતા થયા છે.
ઇટાલીના મોડેલ પરથી પ્રેરણા લેશે જાપાન?
જાપાન સરકાર હવે ઇટાલી જેવી યુક્તિઓ અપનાવવાનું વિચારી રહી છે, જ્યાં લાંબા સમય સુધી બોન્ડ રાખનાર રોકાણકારોને વધારાનું બોનસ કે ઊંચું કૂપન આપવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત, NISA (ટેક્સ-ફ્રી ઇન્વેસ્ટમેન્ટ એકાઉન્ટ) હેઠળ પણ સરકારી બોન્ડને આવરી લેવાની ચર્ચા ચાલી રહી છે. જો આ યોજના સફળ થાય, તો જાપાનના અર્થતંત્રમાં વિદેશી રોકાણકારો પરની નિર્ભરતા ઘટશે અને સ્થાનિક નાગરિકો જ દેશના વિકાસમાં ભાગીદાર બનશે.
સુરક્ષા અને વિશ્વાસનું પ્રતીક
જાપાનના નાણા મંત્રાલયના એક વરિષ્ઠ અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે, જાન્યુઆરી ૨૦૨૭ થી બિન-લાભકારી સંસ્થાઓ અને નાની કંપનીઓ માટે પણ આ બોન્ડના દરવાજા ખોલવામાં આવશે. લોકોમાં આર્થિક જવાબદારીની ભાવના જગાડવા માટે 'પ્રોફેસર JGB' જેવા માસ્કોટનો ઉપયોગ કરીને બોન્ડને ઘરે-ઘરે લોકપ્રિય બનાવવાની તૈયારીઓ પણ જોરશોરથી ચાલી રહી છે.