કોપનહેગન, તા. ૨૨ : અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ફરી એકવાર 'ગ્રીનલેન્ડ' ટાપુને ખરીદવાનો પોતાનો જૂનો અને વિવાદાસ્પદ રાગ આલાપ્યો છે. રવિવારે ટ્રમ્પે લ્યુઇસિયાનાના ગવર્નર જેફ લેન્ડ્રીને ગ્રીનલેન્ડ માટેના 'ખાસ દૂત' (Special Envoy) તરીકે નિયુક્ત કરવાની જાહેરાત કરી છે. આ નિમણૂકનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ખનિજ સંસાધનોથી સમૃદ્ધ આ વિશાળ આર્કટિક ટાપુને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સનો ભાગ બનાવવાનો છે. ટ્રમ્પની આ હિલચાલથી ડેનમાર્ક અને ગ્રીનલેન્ડના શાસકોમાં ભારે રોષ અને ચિંતા ફેલાઈ છે.
ડેનમાર્કની આકરી પ્રતિક્રિયા: રાજદૂતને તેડું
ટ્રમ્પની આ જાહેરાત બાદ ડેનમાર્કના વિદેશ મંત્રી લાર્સ લોકે રાસમુસેને આકરો વિરોધ નોંધાવ્યો છે. તેમણે કહ્યું કે, "ડેનમાર્કની પ્રાદેશિક અખંડિતતાનો અનાદર કરવો તે સંપૂર્ણપણે અસ્વીકાર્ય છે." ડેનમાર્ક સરકારે આ મુદ્દે ચર્ચા કરવા માટે કોપનહેગનમાં રહેલા અમેરિકી રાજદૂતને સમન્સ પાઠવ્યું છે. ડેનમાર્કનું કહેવું છે કે ગ્રીનલેન્ડ કોઈ વેચવાની વસ્તુ નથી અને અમેરિકાએ આંતરરાષ્ટ્રીય મર્યાદાઓનું પાલન કરવું જોઈએ.
વ્યૂહાત્મક અને સુરક્ષાનું કારણ
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ વર્ષોથી ગ્રીનલેન્ડમાં રસ દાખવી રહ્યા છે. તેમનું માનવું છે કે રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અને ઉત્તર અમેરિકાના સંરક્ષણ માટે ગ્રીનલેન્ડનું અમેરિકા પાસે હોવું અનિવાર્ય છે. ગ્રીનલેન્ડમાં દુર્લભ ખનિજો (Rare Earth Minerals) નો વિશાળ ભંડાર છે, જેના પર ચીન અને રશિયાની પણ નજર છે. ખાસ દૂત તરીકે નિયુક્ત થયેલા જેફ લેન્ડ્રીએ પણ ટ્રમ્પના આ વિચારને સમર્થન આપ્યું છે અને આ પદને એક 'સન્માન' ગણાવ્યું છે.
ગ્રીનલેન્ડની પ્રજાનો વિરોધ
માત્ર ૫૭,૦૦૦ ની વસ્તી ધરાવતા ગ્રીનલેન્ડના વડાપ્રધાન જેન્સ-ફ્રેડરિક નીલ્સને ફેસબુક પર સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે, "અમે યુએસ રાષ્ટ્રપતિની આ જાહેરાતથી આશ્ચર્યમાં નથી, પરંતુ તે અમારા માટે કંઈ બદલતું નથી. ગ્રીનલેન્ડના ભવિષ્યનો નિર્ણય માત્ર અહીંના લોકો જ કરશે." ગ્રીનલેન્ડ હાલમાં ડેનમાર્ક હેઠળ એક સ્વ-શાસિત પ્રદેશ છે અને તેની પાસે ૨૦૦૯ થી સ્વતંત્રતા જાહેર કરવાનો કાયદેસરનો અધિકાર છે.
નાટો સાથીઓ વચ્ચે તણાવ
ડેનમાર્ક અમેરિકાનું નાટો (NATO) સાથી દેશ છે, પરંતુ ટ્રમ્પના આ 'રિયલ એસ્ટેટ' અભિગમે બંને દેશો વચ્ચેના રાજદ્વારી સંબંધોમાં ખટાશ ઉભી કરી છે. વિશ્લેષકો માને છે કે ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર ગ્રીનલેન્ડ પર પોતાનો પ્રભાવ વધારવા માટે આર્થિક મદદ અથવા સંરક્ષણ સોદાઓનો ઉપયોગ કરી શકે છે. જોકે, ગ્રીનલેન્ડની જનતા અત્યારે કોઈપણ કિંમતે અમેરિકાનો હિસ્સો બનવા તૈયાર હોય તેવું જણાતું નથી.