નવી દિલ્હી:બાંગ્લાદેશમાં શેખ હસીના સરકારના પતન બાદ ફાટી નીકળેલી હિંસા અને રાજકીય અરાજકતા હવે ભારત માટે માત્ર પડોશી દેશની સમસ્યા નથી રહી, પરંતુ એક ગંભીર રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાનો મુદ્દો બની ગઈ છે. કોંગ્રેસના સાંસદ શશિ થરૂરની અધ્યક્ષતાવાળી વિદેશ બાબતોની સંસદીય સમિતિએ પોતાના તાજેતરના અહેવાલમાં ચેતવણી આપી છે કે ભારત ૧૯૭૧ના મુક્તિ સંગ્રામ પછીના સૌથી ભયાનક રાજદ્વારી સંકટનો સામનો કરી રહ્યું છે. જો ભારત સમયસર પોતાની સ્થિતિ મજબૂત નહીં કરે, તો દક્ષિણ એશિયામાં તેનું વર્ચસ્વ જોખમાઈ શકે છે.
૧. લઘુમતીઓ અને હિન્દુઓનું અસ્તિત્વ જોખમમાં
અહેવાલ મુજબ, બાંગ્લાદેશમાં અત્યાર સુધીમાં લઘુમતીઓ પર ૨,૪૦૦થી વધુ હુમલાઓ સત્તાવાર રીતે નોંધાયા છે. તાજેતરમાં જ એક ૭૫ વર્ષીય હિન્દુ સ્વતંત્રતા સેનાની અને તેમની પત્નીની કરપીણ હત્યાએ ભારતની ચિંતામાં વધારો કર્યો છે. ધાર્મિક સ્થળો અને સાંસ્કૃતિક સંસ્થાઓને સતત નિશાન બનાવવામાં આવી રહી છે, જેની સામે મોહમ્મદ યુનુસની વચગાળાની સરકારે આંખ આડા કાન કર્યા છે.
૨. ચીન અને પાકિસ્તાનનો વધતો જતો પંજો
ભારત માટે સૌથી મોટું વ્યૂહાત્મક સંકટ બાંગ્લાદેશમાં ચીન અને પાકિસ્તાનની વધતી સક્રિયતા છે. ચીને ૩૭૦ મિલિયન ડોલરના ખર્ચે મોંગલા બંદરનું વિસ્તરણ કર્યું છે, જે સીધી રીતે ભારતીય સમુદ્રી સુરક્ષા માટે પડકાર છે. બીજી તરફ, પાકિસ્તાની ગુપ્તચર એજન્સી ISI એ ફરી એકવાર બાંગ્લાદેશી કટ્ટરપંથી સંગઠનો (જેમ કે જમાત-એ-ઇસ્લામી) સાથે હાથ મિલાવ્યા છે, જે અગાઉની હસીના સરકારમાં શાંત હતા.
૩. ભારતની આંતરિક સુરક્ષા પર આતંકી ખતરો
બાંગ્લાદેશમાં લોકશાહીના પતન પછી ભારત વિરોધી આતંકી સંગઠનો માટે તે સુરક્ષિત આશ્રયસ્થાન બની ગયું છે. ઉલ્ફા (ULFA) ના વડા પરેશ બરુઆ જેવા ભાગેડુઓને ઢાકામાં આશ્રય મળવાની શક્યતા અને સરહદ પારથી ઘૂસણખોરી વધવાની આશંકાને કારણે ભારતના પૂર્વોત્તર રાજ્યોમાં સુરક્ષા વ્યવસ્થા હાઈ-એલર્ટ પર મૂકવામાં આવી છે.
૪. શેખ હસીનાની ભારતમાં હાજરી અને રાજદ્વારી પેચ
પૂર્વ વડાપ્રધાન શેખ હસીના હાલ ભારતમાં આશ્રય લઈ રહ્યા છે. બાંગ્લાદેશની નવી અદાલતે તેમને મૃત્યુદંડની સજા ફટકારી હોવાથી, ત્યાંની સરકાર આ મુદ્દાનો ઉપયોગ ભારત વિરોધી ભાવનાઓ ભડકાવવા માટે કરી રહી છે. ભારત માટે હસીનાને સુરક્ષા આપવી અને સાથે સાથે બાંગ્લાદેશની વર્તમાન સરકાર સાથે સંબંધો જાળવી રાખવા એ 'તલવારની ધાર' પર ચાલવા જેવું સાબિત થઈ રહ્યું છે.
૫. બદલાતું રાજકીય માળખું
બાંગ્લાદેશમાં અવામી લીગ જેવી ભારત-મૈત્રીપૂર્ણ પાર્ટી પર પ્રતિબંધ અને કટ્ટરપંથી વિદ્યાર્થી સંગઠનોનો ઉદય ભારત માટે પ્રતિકૂળ છે. 'નેશનલ સિટીઝન્સ પાર્ટી' જેવા નવા જૂથો ભારત વિરોધી રાષ્ટ્રવાદને પ્રોત્સાહન આપી રહ્યા છે, જે ભવિષ્યમાં દ્વિપક્ષીય વેપાર અને કનેક્ટિવિટી પ્રોજેક્ટ્સને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે