નવી દિલ્‍હી તા.૨૪: દેશના સામાન્‍ય લોકો માટે કેટલાક સારા સમાચાર છે. આગામી સમયમાં દવાના ભાવ ઘટી શકે છે. ફાર્માસ્‍યુટિકલ ઉદ્યોગના નિષ્‍ણાતો કહે છે કે તાજેતરના મહિનાઓમાં સક્રિય ફાર્માસ્‍યુટિકલ ઘટકો, દવાઓના ઉત્‍પાદનમાં વપરાતા કાચા માલના ભાવમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થયો છે, જેની સીધી અસર દવાઓના ભાવ પર પડી શકે છે.

ભારતીય ફાર્માસ્‍યુટિકલ ઉદ્યોગનો મોટો ભાગ ચીનથી આયાત કરાયેલા API પર આધાર રાખે છે. અંદાજ મુજબ, ભારત તેની API જરૂરિયાતોનો લગભગ ૭૦% ચીનથી પૂર્ણ કરે છે. ચીનથી આયાત થતા સક્રિય ફાર્માસ્‍યુટિકલ ઘટકો (API) ના ભાવમાં ૩૫-૪૦% ઘટાડો થયોઃ આનાથી ગ્રાહકોને રાહત મળી શકે છે

-૧૯ રોગચાળા દરમિયાન, આ કાચા માલના ભાવમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો હતો, જેના કારણે દવાઓ વધુ મોંઘી થઈ હતી. જો કે, હવે પરિસ્‍થિતિ બદલાતી હોય તેવું લાગે છે.

અહેવાલો અનુસાર, ચીનમાં API ના ભાવમાં ૩૫ થી ૪૦ ટકાનો ઘટાડો થયો છે. ઉદાહરણ તરીકે, પેરાસીટામોલ માટે API , જે રોગચાળા દરમિયાન લગભગ રૂા.૯૦૦ પ્રતિ કિલો સુધી પહોંચી ગયું હતું, તે હવે ઘટીને રૂા.૨૫૦ પ્રતિ કિલો થઈ ગયું છે. તેવી જ રીતે, એમોક્‍સિસિલિન અને ક્‍લેવ્‍યુલેનેટ જેવા એન્‍ટિબાયોટિક્‍સ માટેના કાચા માલના ભાવમાં પણ નોંધપાત્ર ઘટાડો થયો છે.

ફાર્માસ્‍યુટિકલ ઉદ્યોગના નિષ્‍ણાતો કહે છે કે ચીને કોવિડ પછી વધુ ઉત્‍પાદન ક્ષમતા વિકસાવી હતી, જેના પરિણામે API નો પુરવઠો વધુ અને માંગ ઓછી થઈ હતી. આ જ કારણ છે કે કિમતો ઘટી રહી છે. જો આ પરિસ્‍થિતિ ચાલુ રહેશે, તો ભારતીય ફાર્માસ્‍યુટિકલ કંપનીઓ માટે ઉત્‍પાદન ખર્ચ ઘટશે, અને તેનો લાભ ગ્રાહકોને મળી શકે છે.

જોકે, નિષ્‍ણાતો એવી પણ ચેતવણી આપે છે કે દવાના ભાવ તાત્‍કાલિક ઘટશે નહીં. કંપનીઓ સામાન્‍ય રીતે જૂના સ્‍ટોક ખતમ થયા પછી જ નવી કિમતો લાગુ કરે છે. વધુમાં, કેટલાક ભારતીય API ઉત્‍પાદકો માને છે કે ખૂબ ઓછી કિમતો તેમના માટે હાનિકારક હોઈ શકે છે, કારણ કે તે સ્‍થાનિક ઉદ્યોગ પર દબાણ વધારે છે.

સરકાર પરિસ્‍થિતિ પર પણ નજીકથી નજર રાખી રહી છે. રાષ્ટ્રીય ફાર્માસ્‍યુટિકલ કિમત નિર્ધારણ સત્તામંડળ આવશ્‍યક દવાઓના ભાવોનું નિયમન કરે છે અને જો જરૂરી હોય તો મહત્તમ છૂટક કિમતમાં ફેરફાર કરી શકે છે. જો કાચા માલના ભાવ લાંબા સમય સુધી ઓછા રહે તો સરકાર દવાના ભાવ ઘટાડવાનો નિર્ણય લઈ શકે છે.

એકંદરે, જો આગામી મહિનાઓમાં પરિસ્‍થિતિઓ અનુકૂળ રહેશે, તો સામાન્‍ય દર્દીઓને સસ્‍તી દવાઓનો લાભ મળી શકે છે. ખાસ કરીને જેઓ લાંબા સમયથી દવાના ભાવમાં વધારો થવાથી પરેશાન છે તેમના માટે આ એક સ્‍વાગતના સમાચાર છે.