ચંદીગઢ: સ્વાસ્થ્ય ક્ષેત્રે ક્રાંતિકારી કદમ ઉઠાવતા પંજાબ સરકારે રાજ્યમાં માતૃ મૃત્યુ દર (MMR) ઘટાડવા માટે અત્યાધુનિક ટેકનોલોજી-આધારિત હસ્તક્ષેપોના રાજ્યવ્યાપી વિસ્તરણની જાહેરાત કરી છે. ખાસ કરીને પ્રસૂતિ બાદ થતા અતિશય રક્તસ્રાવ (Postpartum Hemorrhage - PPH) ને કારણે થતા મૃત્યુને રોકવા માટે હવે તમામ સરકારી આરોગ્ય કેન્દ્રોને હાઈ-ટેક સાધનોથી સજ્જ કરવામાં આવશે.
પાયલોટ પ્રોજેક્ટની જ્વલંત સફળતા
ચંદીગઢ ખાતે યોજાયેલી રાજ્ય સ્તરીય વર્કશોપમાં આરોગ્ય મંત્રી ડૉ. બલબીર સિંહે જણાવ્યું હતું કે, પાયલોટ પ્રોજેક્ટ દરમિયાન જે ટેકનોલોજીકલ ઉકેલો અપનાવવામાં આવ્યા હતા તેના પરિણામો અત્યંત પ્રોત્સાહક રહ્યા છે. પંજાબે ૧૨ જિલ્લાઓમાં નોન-ન્યુમેટિક એન્ટી-શોક ગાર્મેન્ટ્સ (NASG) અને ગર્ભાશય બલૂન ટેમ્પોનેડ (UBT) જેવી આધુનિક ટેકનિકનો ઉપયોગ કરીને ગંભીર સ્થિતિમાં રહેલી ૩૦૦થી વધુ માતાઓના જીવ બચાવવામાં સફળતા મેળવી છે. આ સફળતાને આધારે હવે આ સુવિધા સમગ્ર રાજ્યમાં ઉપલબ્ધ કરાવાશે.
MMR ઘટાડવા માટે 'યુદ્ધના ધોરણે' કામગીરી
આંકડાકીય દ્રષ્ટિએ જોઈએ તો, પંજાબમાં હાલમાં પ્રતિ એક લાખ જીવંત જન્મો દીઠ માતૃ મૃત્યુ દર ૯૫ છે, જે રાષ્ટ્રીય સરેરાશ ૮૮ કરતા વધુ છે. આ આંકડાને નીચે લાવવા માટે સરકાર કટિબદ્ધ છે. PSCST ના એક્ઝિક્યુટિવ ડિરેક્ટર પ્રિતપાલ સિંહે માહિતી આપી હતી કે આ પ્રોજેક્ટ AIIMS ભટિંડા અને આરોગ્ય વિભાગના સંયુક્ત સહયોગથી ચલાવવામાં આવી રહ્યો છે, જેથી છેવાડાના ગામડાની મહિલાને પણ શ્રેષ્ઠ સારવાર મળી રહે.
શું છે આ નવી ટેકનોલોજી?
આ અભિયાન હેઠળ વાપરવામાં આવતા NASG ગાર્મેન્ટ્સ પ્રસૂતિ બાદ રક્તસ્રાવને કારણે સ્ત્રી જ્યારે 'શોક'માં જાય છે ત્યારે બ્લડ પ્રેશર જાળવી રાખવામાં મદદ કરે છે, જ્યારે UBT ટેકનિક ગર્ભાશયમાં રક્તસ્રાવ રોકવા માટે બલૂન જેવી રચનાનો ઉપયોગ કરે છે. આ સાધનો ગ્રામીણ વિસ્તારોમાંથી મોટી હોસ્પિટલમાં રિફર કરવામાં આવતી માતાઓ માટે 'ગોલ્ડન ટાઈમ'માં જીવનદાન સમાન સાબિત થાય છે.
પંજાબ સરકારનો આ નિર્ણય રાજ્યની આરોગ્ય વ્યવસ્થાને માત્ર આધુનિક જ નહીં, પણ વધુ સુરક્ષિત અને સંવેદનશીલ બનાવવાની દિશામાં એક મોટું પગલું છે.