નવી દિલ્હી : અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ફરી એકવાર ગ્રીનલેન્ડ પર અમેરિકાના નિયંત્રણની ઈચ્છા વ્યક્ત કરીને વૈશ્વિક રાજકારણમાં ખળભળાટ મચાવી દીધો છે. ટ્રમ્પનું માનવું છે કે ગ્રીનલેન્ડ એ માત્ર એક ટાપુ નથી, પરંતુ અમેરિકાની રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માટેનું એક વ્યૂહાત્મક કેન્દ્ર છે. જોકે, ડેનમાર્ક અને ગ્રીનલેન્ડની સરકારે ટ્રમ્પના આ નિવેદન સામે આકરો વિરોધ નોંધાવ્યો છે, પરંતુ ટ્રમ્પે આ દિશામાં કામ કરવા માટે ખાસ દૂતની નિમણૂક કરીને પોતાના ઈરાદા સ્પષ્ટ કરી દીધા છે.
અમેરિકા માટે ગ્રીનલેન્ડ કેમ મહત્વનું છે?: ગ્રીનલેન્ડ ભૌગોલિક રીતે યુરોપથી ઉત્તર અમેરિકા જવાના સૌથી ટૂંકા માર્ગ પર આવેલું છે. અમેરિકા માટે અહીંથી રશિયા અને ચીન જેવી શક્તિઓ પર નજર રાખવી સરળ બને છે. ખાસ કરીને આર્કટિક ક્ષેત્રમાં વધી રહેલી રશિયન પરમાણુ સબમરીન અને ચીની કાર્ગો જહાજોની અવરજવરને કારણે અમેરિકા અહીં પોતાની લશ્કરી હાજરી અને મિસાઇલ ચેતવણી પ્રણાલીને વધુ મજબૂત કરવા માંગે છે. ગ્રીનલેન્ડની રાજધાની નુઉક, ડેનમાર્ક કરતા ન્યૂયોર્કની વધુ નજીક હોવું એ પણ અમેરિકા માટે મોટો ફાયદો છે.
ખનિજ અને કુદરતી સંપત્તિનો ભંડાર: ગ્રીનલેન્ડ માત્ર બરફથી છવાયેલું નથી, પણ તેની નીચે તેલ, કુદરતી ગેસ અને કિંમતી ખનિજોનો અખૂટ ભંડાર દબાયેલો છે. હાલમાં અહીં વિકાસની ગતિ ધીમી છે, પરંતુ ટ્રમ્પની નજર આ સંસાધનો પર છે. અમેરિકા ઈચ્છે છે કે જો ગ્રીનલેન્ડ તેમના નિયંત્રણમાં આવે, તો તે આર્કટિકના આર્થિક ભવિષ્ય પર પ્રભુત્વ જમાવી શકે છે.
: ૧૯૫૧ના એક ઐતિહાસિક કરાર મુજબ અમેરિકાને ગ્રીનલેન્ડમાં પિટુફિક એર બેઝ પર લશ્કરી થાણું રાખવાનો અધિકાર મળેલો છે. ડેનમાર્ક વર્ષોથી અમેરિકાની આ હાજરીને સ્વીકારી રહ્યું છે કારણ કે તેની પાસે ગ્રીનલેન્ડની રક્ષા કરવાની પૂરતી લશ્કરી ક્ષમતા નથી. ડેનમાર્ક નાટો (NATO) દ્વારા અમેરિકા પાસેથી સુરક્ષાની ગેરંટી મેળવે છે.
 ગ્રીનલેન્ડ હાલમાં ડેનમાર્કનો એક સ્વાયત્ત પ્રદેશ છે. ૨૦૦૯ના કાયદા મુજબ ગ્રીનલેન્ડના લોકો લોકમત દ્વારા ડેનમાર્કથી અલગ થઈને સંપૂર્ણ સ્વતંત્રતા જાહેર કરી શકે છે. સર્વેક્ષણો મુજબ મોટાભાગના રહેવાસીઓ સ્વતંત્રતા ઈચ્છે છે, પરંતુ તેઓ અમેરિકાના સીધા નિયંત્રણ હેઠળ આવતા ડરે છે. જો ગ્રીનલેન્ડ સ્વતંત્ર થાય, તો તે માર્શલ ટાપુઓની જેમ અમેરિકા સાથે 'ફ્રી એસોસિએશન' કરી શકે છે, જેમાં લશ્કરી સુરક્ષાના બદલામાં અમેરિકા તેમને આર્થિક સબસિડી આપે છે. ટ્રમ્પની આ જીદ આગામી વર્ષોમાં આર્કટિક ક્ષેત્રને વિશ્વના નવા સંઘર્ષના કેન્દ્રમાં ફેરવી શકે છે તે નક્કી છે