નવી દિલ્‍હી,તા.૨૬: શિક્ષણ મંત્રાલયના શાળા શિક્ષણ અને સાક્ષરતા વિભાગે દેશભરના આશરે ૬૬ શિક્ષણ બોર્ડના ૨૦૨૪-૨૫ના પરિણામોનું વિશ્‍લેષણ કર્યું. તમામ શિક્ષણ બોર્ડના પરિણામો પર નજર કરીએ તો, ૮ મિલિયન વિદ્યાર્થીઓએ ૧૨મા ધોરણમાં ૬૦% કે તેથી વધુ ગુણ મેળવ્‍યા છે. આમાંથી ૪.૨૮ મિલિયન છોકરીઓ અને ૩.૭૨ મિલિયન છોકરાઓ હતા. કુલ ૯.૨ મિલિયન વિદ્યાર્થીઓએ ૧૦મા ધોરણમાં ૬૦% થી વધુ ગુણ મેળવ્‍યા હતા, જેમાં ૪.૮ મિલિયન છોકરીઓ અને ૪.૪ મિલિયન છોકરાઓનો સમાવેશ થાય છે.

છેલ્‍લા કેટલાક વર્ષોના પરિણામોની વાત કરીએ તો, દર વર્ષે ઉચ્‍ચ ગુણ મેળવનારી છોકરીઓની ટકાવારી વધી રહી છે. છોકરીઓ ૯૦% અથવા ૯૫% થી વધુ ગુણ મેળવે તેવી શક્‍યતા પણ વધુ છે. વધુમાં, દેશની બે સૌથી મુશ્‍કેલ પરીક્ષાઓ UPSC અને મેડિકલ પ્રવેશ પરીક્ષા, NEETમાં પણ છોકરીઓ ટોપર્સની યાદીમાં પ્રભુત્‍વ ધરાવે છે. આ વર્ષે, વિજ્ઞાન પ્રવાહની વધુ છોકરીઓએ બોર્ડના પરિણામોમાં પાસ થયા છે. ૨૦૨૨માં પાસ થનાર કુલ વિદ્યાર્થીનીઓમાંથી ૨.૩૩ મિલિયન વિજ્ઞાન પ્રવાહની હતી, જે ૨૦૨૪ માં વધીને ૨.૮૧ મિલિયન થઈ ગઈ.

શાળા શિક્ષણ અને સાક્ષરતા વિભાગના સચિવ સંજય કુમાર કહે છે. બોર્ડ પરીક્ષાઓમાં છોકરીઓનું પ્રદર્શન સતત સુધરી રહ્યું છે.

છોકરીઓનો ડ્રોપઆઉટ દર અંગે, છોકરીઓ છોકરાઓ કરતા ઓછી છે. માધ્‍યમિક સ્‍તરે, ૧૪-૧૮ વર્ષની વય જૂથમાં ડ્રોપઆઉટની સંખ્‍યા છોકરાઓ કરતા વધુ છે.

ઉચ્‍ચ શિક્ષણમાં, STEM (વિજ્ઞાન, ટેકનોલોજી, એન્‍જાિનિયરિગ અને ગણિત) અભ્‍યાસક્રમોમાં મહિલા વિદ્યાર્થીઓ માટે બેઠકો વધારવા પર પણ ધ્‍યાન કેન્‍દ્રિત કરવામાં આવી રહ્યું છે.

યુનિફાઇડ ડિસ્‍ટ્રિક્‍ટ ઇન્‍ફર્મેશન સિસ્‍ટમ ફોર એજ્‍યુકેશન પ્‍લસ (UDISEૅ) ના અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે ભારતની શાળાઓમાં શિક્ષકોની સંખ્‍યા હવે ૧.૦૧૨ મિલિયન સુધી પહોંચી ગઈ છે, જેમાંથી ૫.૪૮ મિલિયન મહિલા શિક્ષકો છે. થોડા વર્ષો પહેલા સુધી, શાળાઓમાં મહિલા શિક્ષકોની સંખ્‍યા ૫૦ ટકાથી ઓછી હતી. હવે, તેઓ પુરુષ શિક્ષકો કરતાં વધુ છે.

શાળાઓમાં શિક્ષકોની સંખ્‍યા ૧ કરોડથી વધુ થવાથી એક સકારાત્‍મક અસર એ છે કે વિદ્યાર્થી-શિક્ષક ગુણોત્તર (PTR) માં પણ સુધારો થયો છે. શાળાઓમાં મહિલા વિદ્યાર્થીઓની સંખ્‍યા વધીને ૪૮.૩ ટકા થઈ છે.