મુંબઈ : દેશના સૌથી ધનિક મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન BMC પર કબજો મેળવવા માટે મુંબઈના રાજકારણમાં અત્યારે ભારે રસાકસી જામી છે. પરંતુ આ લડાઈ માત્ર ભાષણો કે રેલીઓની નથી, પણ ‘૩૦ ટકા’ ના એ આંકડાની છે જે છેલ્લા બે દાયકાથી મુંબઈના રાજકારણમાં એક અભેદ કિલ્લો બનીને ઉભો છે. મુંબઈના મતદારોનો મિજાજ એટલો વિભાજિત રહ્યો છે કે ૨૦૦૨ થી અત્યાર સુધી કોઈપણ એક પક્ષ ૩૦ ટકા મત હિસ્સો મેળવવામાં સફળ રહ્યો નથી. આ જ કારણ છે કે આજે ઉદ્ધવ ઠાકરે અને રાજ ઠાકરે જેવા કટ્ટર હરીફ ભાઈઓએ પણ એક થવાની ફરજ પડી છે.
 BMC ની ચૂંટણી વિધાનસભા કે લોકસભા જેવી નથી, અહીં ગણિત વોર્ડ પ્રમાણે બદલાય છે. ઈન્ડિયન એક્સપ્રેસના ડેટા મુજબ, ૨૦૦૨ થી ૨૦૧૭ સુધીની ચૂંટણીઓમાં કોઈ પક્ષ ૩૦ ટકા મતો સુધી પહોંચી શક્યો નથી. ૨૦૦૨ માં શિવસેના ૨૮.૧૦ ટકા સાથે સૌથી મોટી પાર્ટી હતી, જ્યારે ૨૦૧૭ માં પણ તે ૨૮.૨૯ ટકા પર જ અટકી ગઈ હતી. આનો અર્થ એ છે કે મુંબઈમાં સત્તા મેળવવા માટે માત્ર લોકપ્રિયતા પૂરતી નથી, પરંતુ મતોનું વિભાજન અટકાવવું અને નાના માર્જિનને બેઠકોમાં ફેરવવી વધુ મહત્વનું છે.
 એકનાથ શિંદેના બળવા બાદ શિવસેના (UBT) નબળી પડી છે. મરાઠી મતોનું વિભાજન ઉદ્ધવ ઠાકરે માટે જોખમી સાબિત થઈ શકે તેમ છે. આથી જ રાજ ઠાકરેની મનસે (MNS) સાથે હાથ મિલાવવો એ ઉદ્ધવ માટે માત્ર રાજકીય જરૂરિયાત જ નહીં પણ અસ્તિત્વની લડાઈ છે. ૨૦૧૨ માં મનસેએ ૨૦ ટકા મતો મેળવીને શિવસેનાની બેઠકો ઘટાડી નાખી હતી. હવે જો બંને ભાઈઓ સાથે આવે, તો મરાઠી મતો એકત્ર થઈ શકે છે જે નજીકની સ્પર્ધા વાળા વોર્ડમાં જીત અપાવી શકે.
 બીજી તરફ ભાજપનું ગણિત પણ કંઈક આવું જ છે. ૨૦૧૭ માં ભાજપે શિવસેનાથી અલગ થઈને એકલા હાથે ૮૨ બેઠકો જીતીને ચમત્કાર કર્યો હતો, છતાં તે ૨૭.૩૨ ટકા મતો પર અટકી ગયું હતું અને ૩૦ ટકાનો આંકડો પાર કરી શક્યું નહોતું. મુંબઈ પર પૂર્ણ નિયંત્રણ મેળવવા માટે ભાજપને પણ એકનાથ શિંદેની ‘અસલી’ શિવસેનાની જરૂર છે, જેથી હિન્દુત્વ અને વિકાસના નામે મતોનું મોટું ધ્રુવીકરણ કરી શકાય.
 મુંબઈના અલગ-અલગ વિસ્તારોમાં ભાષા, જ્ઞાતિ અને આર્થિક સ્તર મુજબ મતદાન પેટર્ન બદલાય છે. દક્ષિણ મુંબઈના પ્રશ્નો અલગ છે તો ઉપનગરોના અલગ. આ વિવિધતાને કારણે કોઈ એક લહેર આખા શહેરમાં જોવા મળતી નથી. પરિણામે, નાના ગઠબંધનો અને બેઠકોની વહેંચણી જ અંતિમ પરિણામ નક્કી કરે છે. આગામી BMC ચૂંટણીમાં જોવાનું એ રહેશે કે ૩૦ ટકાની આ ‘લક્ષ્મણ રેખા’ કયું ગઠબંધન ઓળંગી શકે છે