નવી દિલ્‍હી તા.૨૭: ૨૦૨૫માં વિદેશથી ભારતીય નાગરિકોના દેશનિકાલ અંગે મહત્‍વપૂર્ણ માહિતી બહાર આવી છે. વિદેશ મંત્રાલયના તાજેતરના ડેટા અનુસાર, ૨૦૨૫માં ૮૧ દેશોમાંથી કુલ ૨૪,૬૦૦ થી વધુ ભારતીયોને દેશનિકાલ કરવામાં આવ્‍યા હતા. આﾍર્યજનક રીતે, યુનાઇટેડ સ્‍ટેટ્‍સ નહીં, સાઉદી અરેબિયા એ દેશ હતો જ્‍યાંથી સૌથી વધુ ભારતીયોને દેશનિકાલ કરવામાં આવ્‍યા હતા. છેલ્‍લા ૧૨ મહિનામાં ૧૧,૦૦૦ થી વધુ ભારતીય નાગરિકોને સાઉદી અરેબિયાથી પાછા ફરવું પડ્‍યું છે.

ડેટા અનુસાર, ૨૦૨૫માં યુનાઇટેડ સ્‍ટેટ્‍સમાંથી આશરે ૩,૮૦૦ ભારતીયોને દેશનિકાલ કરવામાં આવ્‍યા હતા. જ્‍યારે આ સંખ્‍યા સાઉદી અરેબિયા કરતા ઓછી છે, તે છેલ્‍લા પાંચ વર્ષમાં યુનાઇટેડ સ્‍ટેટ્‍સમાંથી દેશનિકાલ કરાયેલા ભારતીયોની સૌથી મોટી સંખ્‍યા છે. આમાંના મોટાભાગના વ્‍યક્‍તિઓ ખાનગી કંપનીઓમાં નોકરી કરતા હતા. યુનાઇટેડ સ્‍ટેટ્‍સમાં સૌથી વધુ ૩,૪૧૪ વોશિગ્‍ટન, ડી.સી. અને ૨૩૪ હ્યુસ્‍ટનમાંથી દેશનિકાલ કરવામાં આવ્‍યા હતા.

સાઉદી અરેબિયા ઉપરાંત અન્‍ય ઘણા દેશોમાંથી મોટી સંખ્‍યામાં ભારતીયોને દેશનિકાલ કરવામાં આવ્‍યા છે. આમાં મ્‍યાનમારમાંથી ૧,૫૯૧, મલેશિયામાંથી ૧,૪૮૫, યુએઈમાંથી ૧,૪૬૯, બહેરીનમાંથી ૭૬૪, રશિયામાંથી ૮૨, થાઇલેન્‍ડમાંથી ૪૮૧ અને કંબોડિયામાંથી ૩૦૫નો સમાવેશ થાય છે. વિદેશ મંત્રાલયના જણાવ્‍યા અનુસાર, ગલ્‍ફ દેશોમાં દેશનિકાલ થવાના મુખ્‍ય કારણો વિઝા ઓવરસ્‍ટે, અનધિકૃત કામ, શ્રમ કાયદાનું ઉલ્‍લંઘન અને નોકરીદાતા-સંબંધિત મુદ્દાઓ છે.

નિષ્‍ણાંતો કહે છે કે મોટી સંખ્‍યામાં ભારતીય મજૂરો કામ માટે ગલ્‍ફ દેશોમાં જાય છે. આમાં બાંધકામ કામદારો, ઘરેલું કામદારો અને સંભાળ કામદારોનો સમાવેશ થાય છે. ઘણીવાર, લોકો એજન્‍ટોનો શિકાર બને છે અને નિયમોની યોગ્‍ય જાણકારી વિના વિદેશી દેશોમાં પહોંચે છે, જેના કારણે કાનૂની સમસ્‍યાઓ થાય છે. દરમિયાન, મ્‍યાનમાર અને કંબોડિયા જેવા દેશોમાં દેશનિકાલના કિસ્‍સાઓ સાયબર ક્રાઇમ સાથે જોડાયેલા હોવાનું કહેવાય છે.

નિષ્‍ણાંતો માને છે કે વિદેશમાં મુસાફરી કરતા ભારતીયોએ દેશના નિયમો અને વિઝા આવશ્‍યકતાઓથી સંપૂર્ણ વાકેફ હોવા જોઈએ. સમયસર તેમના વિઝા લંબાવા અને સ્‍થાનિક કાયદાઓનું પાલન કરવું ખૂબ જ મહત્‍વપૂર્ણ છે. આંકડા અનુસાર, ૨૦૨૫ માં યુકેમાં ભારતીય વિદ્યાર્થીઓના દેશનિકાલની સૌથી વધુ સંખ્‍યા હતી, જેમાં ૧૭૦ દેશનિકાલ થયા હતા. આ પછી ઓસ્‍ટ્રેલિયા, રશિયા અને યુનાઇટેડ સ્‍ટેટ્‍સનો ક્રમ આવે છે.