નવી દિલ્‍હી તા.૨૭: સોનાના વધતા ભાવ વચ્‍ચે, તેમાં રોકાણકારોનો રસ સતત વધી રહ્યો છે. આનો અંદાજ એ હકીકત પરથી લગાવી શકાય છે કે જાન્‍યુઆરીથી નવેમ્‍બર સુધીમાં, ભારતીય રોકાણકારોએ આશરે ૧૨ ટન ડિજિટલ સોનું ખરીદ્યું. વર્લ્‍ડ ગોલ્‍ડ કાઉન્‍સિલ (WGC) દ્વારા જાહેર કરાયેલા ડેટામાં એ પણ ખુલાસો થયો છે કે મોટાભાગની ખરીદી યુવા પેઢી દ્વારા કરવામાં આવી હતી. ૨૦૨૪ માં, ખરીદીનું પ્રમાણ લગભગ ૮ ટન હતું. આ ડેટા સ્‍પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે આ વર્ષે ખરીદીનો આંકડો ૫૦% વધ્‍યો છે. મુંબઈના હાજર ભાવોના આધારે, ૧૨ ટન સોનું આશરે રૂા.૧૬,૬૭૦ કરોડનું છે.

ભારતની યુવા પેઢીમાં ડિજિટલ સોનું વધુને વધુ લોકપ્રિય બની રહ્યું છે. ૧૮ થી ૪૦ વર્ષની વયના લોકોમાં તેમાં રોકાણ કરવામાં રસ વધ્‍યો છે. ઉદ્યોગના મતે, તેઓ કુલ ખરીદદારોના બે તૃતીયાંશ ભાગ છે. આનું કારણ એ છે કે આજના યુવાનો ભૌતિક સોનાની માલિકી, સંગ્રહ અથવા રક્ષણ વિશે ચિતા કરવા માંગતા નથી. તમે એપ્‍લિકેશન દ્વારા રૂા.૧ કરતા ઓછી કિમતે સોનું ખરીદી, વેચી અને રાખી શકો છો. ફિનટેક એપ્‍લિકેશન્‍સ દ્વારા આ ખૂબ સરળ બન્‍યું છે.

ડિજિટલ સોના હેઠળ, સોનું ઓનલાઈન ખરીદવામાં આવે છે, પરંતુ કોઈ ભૌતિક ડિલિવરી નથી. વિવિધ પ્‍લેટફોર્મ તમારા નામે વોલેટમાં સોનું સંગ્રહ કરે છે. તમે તેને વેચી શકો છો અને જ્‍યારે પણ તમે ઈચ્‍છો ત્‍યારે પૈસા મેળવી શકો છો. કોઈ મેકિગ ચાર્જ અને સ્‍ટોરેજની ચિતા નથી. બદલાતા સમય વચ્‍ચે, આજની યુવા પેઢીમાં સોનું ડિજિટલ રીતે ભારતીય ઘરોમાં પહોંચી રહ્યું છે.

સેબીએ નવેમ્‍બર ૨૦૨૫ માં એક સલાહકાર જારી કર્યો હતો. તેમાં સ્‍પષ્ટપણે કહેવામાં આવ્‍યું હતું કે ડિજિટલ સોનું નિયમન કરાયેલ સુરક્ષા નથી અને તે કોમોડિટી બજારના નિયમો અથવા સેબીના કાર્યક્ષેત્રમાં આવતું નથી. સેબીએ રોકાણકારોને પોતાના જોખમે પ્‍લેટફોર્મ પસંદ કરવાની સલાહ આપી હતી. સેબીની આ ચેતવણી બાદ, બજારમાં ઉથલપાથલ હતી, ઘણા પ્‍લેટફોર્મ પર ખરીદી લગભગ બંધ થઈ ગઈ હતી. જોકે, આખા વર્ષના આંકડા હજુ પણ ખૂબ મજબૂત છે.

સેબી દ્વારા જારી કરાયેલ ચેતવણી બાદ, ઇન્‍ડિયા બુલિયન એન્‍ડ જ્‍વેલર્સ એસોસિએશન (IBJA) એ ડિજિટલ સોના માટે સ્‍વ-નિયમનકારી સંસ્‍થા (SRO) સ્‍થાપિત કરવાનો નિર્ણય લીધો. સભ્‍યપદ જાન્‍યુઆરી ૨૦૨૬ માં શરૂ થશે. ડિજિટલ સોનાને ભૌતિક સોના દ્વારા સંપૂર્ણપણે સમર્થન મળે તે સુનિﾍતિ કરવા માટે દરેક પ્‍લેટફોર્મનું નિયમિત ઓડિટ કરવામાં આવશે. આવા નિયમો માર્ચ-એપ્રિલ ૨૦૨૬ સુધીમાં સંપૂર્ણપણે અંતિમ સ્‍વરૂપ આપવામાં આવશે.

સેબીની ચેતવણી છતાં, ડિજિટલ સોનું ખૂબ આકર્ષક રહે છે. તેમાં અનેક જોખમોનો સામનો કરવો પડે છે, જેમ કે પ્‍લેટફોર્મ નિષ્‍ફળતાના કિસ્‍સામાં સોનું મેળવવાની કોઈ ગેરંટી નથી. તેથી, મોટા રોકાણો માટે, ગોલ્‍ડ ETF અથવા સોવરિન ગોલ્‍ડ બોન્‍ડ શ્રેષ્ઠ વિકલ્‍પો રહે છે. ડિજિટલ ગોલ્‍ડ નાના રોકાણો માટે યોગ્‍ય છે, પરંતુ પ્‍લેટફોર્મને સમજદારીપૂર્વક પસંદ કરો. એકંદરે, ૨૦૨૫ ડિજિટલ ગોલ્‍ડનું વર્ષ હતું.