બેઇજિંગ : ચીની પુરાતત્વવિદોએ તાજેતરમાં એક એવી શોધ કરી છે જેણે આધુનિક સિવિલ એન્જિનિયરોને પણ વિચારતા કરી દીધા છે. ઉત્તર-પશ્ચિમ ચીનના શાંક્સી પ્રાંતમાં ભૂગર્ભમાં દટાયેલો ૨,૨૦૦ વર્ષ જૂનો એક વિશાળ હાઇવે મળી આવ્યો છે. 'કિન સ્ટ્રેટ રોડ' તરીકે ઓળખાતો આ રસ્તો પ્રાચીન વિશ્વના સૌથી મહત્વાકાંક્ષી ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્સમાંનો એક માનવામાં આવે છે, જે ચીનના પ્રથમ સામ્રાજ્યના મુખ્ય ભાગને તેના સરહદી વિસ્તારો સાથે જોડતો હતો.
અદભૂત એન્જિનિયરિંગ: આજના ૪-લેન હાઇવે જેવી પહોળાઈ: આ હાઇવેની સૌથી આશ્ચર્યજનક બાબત તેની બનાવટ છે. તેની સરેરાશ પહોળાઈ ૪૦ મીટર (૧૩૦ ફૂટ) છે, જે આજના ચાર-માર્ગીય ટ્રાફિક માટે પૂરતી છે, જ્યારે કેટલીક જગ્યાએ તે ૬૦ મીટર જેટલો પહોળો છે. પહાડો અને ખીણો વચ્ચે રસ્તાનું સ્તર જાળવી રાખવા માટે માટીના મજબૂત રેમ્પ અને પથ્થરના બેઝનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. આ શોધ સૂચવે છે કે ૨,૦૦૦ વર્ષ પહેલાં પણ ચીન પાસે પર્વતોને કોતરીને સીધા 
માત્ર ૫ વર્ષમાં ૯૦૦ કિમીનું નિર્માણ: ઐતિહાસિક પુરાવાઓ મુજબ, આ હાઇવેનું બાંધકામ ૨૧૨ BC માં ચીનના પ્રથમ સમ્રાટ કિન શી હુઆંગ દ્વારા શરૂ કરવામાં આવ્યું હતું. આટલો ભવ્ય પ્રોજેક્ટ માત્ર પાંચ વર્ષમાં પૂર્ણ થયો હતો. આ માર્ગનો મુખ્ય હેતુ સૈનિકો અને જીવનજરૂરી પુરવઠાની ઝડપી હિલચાલ સુનિશ્ચિત કરવાનો હતો, જેથી ઉત્તર તરફથી થતા આક્રમણોનો સામનો કરી શકાય. પુરાતત્વવિદોને રસ્તાની નજીક રિલે સ્ટેશનો (વિરામ સ્થળો) ના અવશેષો પણ મળ્યા છે, જે તે સમયની વ્યવસ્થિત પરિવહન પ્રણાલી દર્શાવે છે.
સંરક્ષણ અને વ્યૂહાત્મક મહત્વ: નિષ્ણાતો આ હાઇવેને 'ગ્રેટ વોલ' પછીનો ચીનનો બીજો સૌથી મહત્વનો સંરક્ષણ પ્રોજેક્ટ ગણાવે છે. જોકે, ઇતિહાસની વિડંબના એ છે કે જ્યારે સામ્રાજ્ય નબળું પડ્યું, ત્યારે આ જ સીધો હાઇવે આક્રમણકારો માટે રાજધાની સુધી પહોંચવાનો સરળ માર્ગ બની ગયો હતો. આથી જ હાન રાજવંશના શાસકોએ દુશ્મનોને રોકવા માટે આ રસ્તાના અમુક ભાગોનો ત્રણ વખત નાશ પણ કર્યો હતો.
આ શોધ પૂર્વ-ઔદ્યોગિક યુગના ઇજનેરી કૌશલ્ય પર નવો પ્રકાશ પાડે છે અને સાબિત કરે છે કે ચીને હજારો વર્ષો પહેલા જ વિશ્વના સૌથી મોટા ભૂમિ પરિવહન નેટવર્કમાંથી એક વિકસાવી લીધું હતું.