દેહરાદૂન, તા.30 : ઉત્તરાખંડના શાંત વાતાવરણમાં નફરતની એક એવી જ્વાળા ભડકી છે જેણે દેશના સામાજિક માળખા સામે ગંભીર સવાલો ઉભા કર્યા છે. ત્રિપુરાના ૨૪ વર્ષીય MBA વિદ્યાર્થી એન્જલ ચકમાની નિર્મમ હત્યા એ માત્ર એક ગુનો નથી, પરંતુ આપણા સમાજમાં ઘર કરી ગયેલા જાતિવાદ અને અસહિષ્ણુતાનો જીવંત પુરાવો છે. દેખાવ અને વંશીય ઓળખના આધારે થયેલા આ હુમલાએ સમગ્ર ઉત્તર-પૂર્વ ભારતના લોકોમાં ફાળ પાડી દીધી છે.
ઘટનાની હૃદયદ્રાવક વિગતો
પ્રાપ્ત વિગતો અનુસાર, એન્જલ ચકમા અને તેનો નાનો ભાઈ જ્યારે પસાર થઈ રહ્યા હતા, ત્યારે અસામાજિક તત્વોના એક જૂથે તેમના પર વંશીય અપશબ્દોનો મારો ચલાવ્યો હતો. હુમલાખોરોની નફરત એટલી હદે વધી ગઈ કે તેમણે બંને ભાઈઓ પર જીવલેણ હુમલો કર્યો. આ હિંસક ઘટનામાં એન્જલનું કરૂણ મૃત્યુ થયું છે, જ્યારે તેનો ભાઈ ગંભીર રીતે ઘાયલ થયો છે. પોલીસ આ મામલે અત્યાર સુધીમાં પાંચ લોકોની ધરપકડ કરી ચૂકી છે, જેમાં બે કિશોરોનો પણ સમાવેશ થાય છે.
સમાવેશક ભારતના વિચાર પર પ્રહાર
આ ઘટના કોઈ એકલ-દોકલ કિસ્સો નથી. તાજેતરમાં કેરળ અને ઓડિશામાં પણ "બહારના લોકો" અથવા "બાંગ્લાદેશી" હોવાની શંકા રાખીને નિર્દોષો પર હુમલા થયા છે. જ્યારે ભારતીયો વિદેશમાં ભેદભાવનો સામનો કરે છે, ત્યારે આપણે આક્રોશ વ્યક્ત કરીએ છીએ, પરંતુ ઘરઆંગણે જ ઉત્તર-પૂર્વના ભાઈ-બહેનો સાથે થતો આવો વ્યવહાર આપણી બેવડી નીતિ છતી કરે છે. સોશિયલ મીડિયા પર ફેલાતી અફવાઓ આ નફરતની આગમાં ઘી હોમવાનું કામ કરી રહી છે.
શરમજનક પ્રશ્ન: "ભારતીય હોવા માટે મારે શું કરવું જોઈએ?"
સૌથી વધુ વ્યથિત કરનારી બાબત એ છે કે હુમલા સમયે એન્જલ ચકમા વારંવાર હુમલાખોરોને કહેતો રહ્યો કે તે એક ભારતીય છે. મરતા પહેલા તેણે પૂછેલો આ સવાલ - કે પોતાની ભારતીયતા સાબિત કરવા માટે તેણે હજુ શું કરવું જોઈએ? - તે આજે દરેક ભારતીયના અંતરાત્માને ઝંઝોળી રહ્યો છે.
નિવારણની તાતી જરૂરિયાત
આવા નફરતના ગુનાઓ (Hate Crimes) સામે માત્ર કાયદાકીય કાર્યવાહી પૂરતી નથી. સામાજિક અને રાજકીય સ્તરે માનસિકતા બદલવાની જરૂર છે. જો આપણે એક રાષ્ટ્ર તરીકે વિકાસ કરવો હોય, તો ભૌગોલિક સીમાઓ અને દેખાવના પૂર્વગ્રહોથી ઉપર ઉઠીને વિવિધતામાં એકતાના મંત્રને ખરા અર્થમાં સ્વીકારવો પડશે.