નવી દિલ્હી:  ભારત સરકારે ઇન્ટરનેટ અને સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ્સ પર પીરસવામાં આવતી અશ્લીલ અને અભદ્ર સામગ્રી સામે હવે લાલ આંખ કરી છે. ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને આઈટી મંત્રાલયે ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, એક્સ (X) અને અન્ય સોશિયલ મીડિયા કંપનીઓને કડક શબ્દોમાં ચેતવણી આપી છે કે તેઓ પોતાના પ્લેટફોર્મ પરથી બાળ જાતીય શોષણ  અને ગેરકાયદેસર અશ્લીલ સામગ્રી તાત્કાલિક દૂર કરે. સરકારના ધ્યાન પર આવ્યું છે કે અનેક પ્લેટફોર્મ્સ જાણીજોઈને આવી સામગ્રી સામે કડક પગલાં લેવામાં ઢીલ વર્તી રહ્યા છે, જેના કારણે સામાજિક અને માનસિક પ્રદૂષણ વધી રહ્યું છે. હવે જો કોઈ પણ કંપની આ આદેશનું ઉલ્લંઘન કરશે, તો તેમને આઈટી એક્ટની કલમ 79 હેઠળ મળતી કાયદાકીય સુરક્ષા  ગુમાવવી પડશે અને સીધી પોલીસ કાર્યવાહીનો સામનો કરવો પડશે.

માહિતી ટેકનોલોજી નિયમો, 2021ની જોગવાઈઓ યાદ અપાવતા મંત્રાલયે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જો કોઈ વ્યક્તિ પોતાની નગ્નતા અથવા છેડછાડ કરેલી તસવીરો બાબતે ફરિયાદ કરે, તો કંપનીએ તે સામગ્રીને માત્ર 24 કલાકની અંદર હટાવવી જ પડશે. આ આદેશ માત્ર અશ્લીલતા પૂરતો મર્યાદિત નથી, પરંતુ તેમાં મહિલાઓની ગરિમાને ઠેસ પહોંચાડતા અને ખાસ કરીને બાળકોના શોષણને લગતા કન્ટેન્ટ પર 'ઝીરો ટોલરન્સ'ની નીતિ અપનાવવામાં આવી છે. નવા ભારતીય ન્યાય સંહિતા અને આઈટી નિયમો હેઠળ, જો કંપનીઓ નિષ્ફળ જશે તો તેમના ભારતીય અધિકારીઓને જેલની સજા અને કરોડો રૂપિયાના દંડની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે.

સરકારના આ કડક વલણથી હવે ટેક કંપનીઓએ પોતાની પોલિસીમાં મોટો ફેરફાર કરવો પડશે. મંત્રાલયે પ્લેટફોર્મ્સને તેમની સાઇટ્સની આંતરિક સમીક્ષા કરવા અને ઓટોમેટિક ફિલ્ટર્સ લગાવવા સૂચના આપી છે જેથી આવી સામગ્રી અપલોડ થતાની સાથે જ બ્લોક થઈ જાય. આ આદેશ એવા સમયે આવ્યો છે જ્યારે સોશિયલ મીડિયા પર આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) દ્વારા બનાવાયેલા ફેક પોર્ન અને અભદ્ર વીડિયોનું પ્રમાણ ચિંતાજનક રીતે વધ્યું છે. સરકારના આ પગલાથી ઓનલાઈન સુરક્ષા અને ડિજિટલ સાર્વભૌમત્વ મજબૂત થશે તેવી આશા રાખવામાં આવી રહી છે.