નવી દિલ્‍હી તા.૩૧: ભારતીયોમાં દૂધ પીવું એક પરંપરા છે, જે હજુ પણ મોટાભાગના ઘરોમાં અનુસરવામાં આવે છે. ભારતમાં, દૂધને સંપૂર્ણ ખોરાક અને શક્‍તિ, સ્‍વાસ્‍થ્‍ય અને પરંપરાનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે. લોકો નાસ્‍તાથી લઈને સૂતા પહેલા દૂધ પીવે છે, અને તમે ઘણીવાર સાંભળ્‍યું હશે કે દૂધ પીવાથી શક્‍તિ મળે છે. પરંતુ હવે એક ડોક્‍ટરે દૂધ અંગે નવી ચર્ચા જગાવી છે. દિલ્‍હીની ઇન્‍દ્રપ્રસ્‍થ એપોલો હોસ્‍પિટલના સર્જિકલ ગેસ્‍ટ્રોએન્‍ટેરોલોજી નિષ્‍ણાત ડો. અંશુમન કૌશલ (@theangry_doc) એ ઇન્‍સ્‍ટાગ્રામ પર એક વિડિઓ શેર કર્યો છે જેમાં તેમણે દાવો કર્યો છે કે મોટાભાગના ભારતીયો ગેસથી નહીં, પરંતુ દૂધથી સમસ્‍યાઓથી પીડાય છે. તેમના નિવેદનથી દેશભરમાં દૂધ વિશે નવી ચર્ચા શરૂ થઈ છે.

ડો. કૌશલના મતે, વિશ્વભરમાં લગભગ બે-તૃતીયાંશ પુખ્‍ત વયના લોકો બાળપણ પછી લેક્‍ટોઝ-પાચનની અક્ષમતા વિકસાવે છે. એશિયામાં, આ સંખ્‍યા ૮૦-૯૦% જેટલી ઊંચી છે. દૂધમાં જોવા મળતી કુદરતી ખાંડ, લેક્‍ટોઝને પચાવવા માટે લેક્‍ટેઝ નામના એન્‍ઝાઇમની જરૂર પડે છે, જે ઉંમર સાથે ઘટે છે.

બ્‍લોટિગ, ગેસ, ક્રેમ્‍પ્‍સ, એસિડિટી, ભારેપણું, થાક, વારંવાર પેશાબ

ડો. કૌશલ કહે છે, લોકો ઘણીવાર તેને એસિડિટી સમજી લે છે, પરંતુ તે ખરેખર દૂધને કારણે થતી સમસ્‍યા છે.

A1, A2 અને મૂંઝવણ વિશે સત્‍ય

ડો. કૌશલે A1, A2 અને લેક્‍ટોઝ-મુક્‍ત દૂધ વિશે ખુલ્‍લેઆમ વાત કરતા દૂધના પ્રકારો પણ સમજાવ્‍યા.

A1 દૂધ એ બજારમાં ઉપલબ્‍ધ સામાન્‍ય ગાયનું દૂધ છે. તે BCM7 નામનું પ્રોટીન ઉત્‍પન્ન કરે છે, જે પેટનું ફૂલવું અને પેટમાં દુખાવો વધારી શકે છે.

A2 દૂધ એ ગીર અને સાહિવાલ જેવી સ્‍વદેશી ગાયનું દૂધ છે. તે ગ્‍ઘ્‍પ્‍૭ ઉત્‍પન્ન કરતું નથી, પરંતુ લેક્‍ટોઝ એ જ રહે છે, તેથી લેક્‍ટોઝ અસહિષ્‍ણુતા ધરાવતા લોકોને તેની સાથે સમસ્‍યાઓનો અનુભવ થઈ શકે છે.

લેક્‍ટોઝ-મુક્‍ત દૂધમાં પહેલાથી જ લેક્‍ટેઝ એન્‍ઝાઇમ હોય છે અને મોટાભાગના લોકો દ્વારા સરળતાથી પચાય છે.

બદામ, સોયા અને ઓટ મિલ્‍ક જેવા છોડ આધારિત દૂધમાં બિલકુલ લેક્‍ટોઝ હોતું નથી.

ભેંસનું દૂધ ગાઢ અને ભારે હોય છે, જેમાં ગાયના દૂધ જેવું જ લેક્‍ટોઝનું પ્રમાણ હોય છે. તેથી, તેને પીવાથી સમસ્‍યા થઈ શકે છે.(૩૮.૬)