સુગર લેન્ડ (ટેક્સાસ), તા.૩૧: દાયકાઓ સુધી જે અમેરિકાને ભારતીય પરિવારો 'તકોની ભૂમિ' અને 'બીજું ઘર' માનતા હતા, તે જ ભૂમિ પર હવે અવિશ્વાસની દીવાલો ચણાઈ રહી છે. ટેક્સાસના સુગર લેન્ડમાં જ્યારે ૯૦ ફૂટ ઊંચી ભગવાન હનુમાનની પ્રતિમા (સ્ટેચ્યુ ઓફ યુનિયન)નું અનાવરણ થયું, ત્યારે તે માત્ર એક ધાર્મિક પ્રસંગ નહોતો, પણ ભારતીય અમેરિકનોની વર્ષોની મહેનતનું પ્રતીક હતું. પરંતુ, આ ગર્વની ક્ષણોમાં ત્યારે વિઘ્ન આવ્યું જ્યારે સ્થાનિક કટ્ટરપંથીઓએ તેને 'રાક્ષસ' કહી વિરોધ કર્યો અને સોશિયલ મીડિયા પર 'ભારતીયો વિરોધી' ઝેર ઓકવાનું શરૂ કર્યું.
'શું હું ખરેખર અહીંનો છું?' – ડૉ. તામિરિસાનો સવાલ
૫૦ વર્ષ પહેલાં એક યુવાન ડોક્ટર તરીકે અમેરિકા આવેલા શ્રીનિવાસચારી તામિરિસાએ હજારો બાળકોને જન્મ આપ્યો, લાખોનો ટેક્સ ભર્યો અને પોતાના બાળકોને અમેરિકાના ટોચના નાગરિકો બનાવ્યા. પરંતુ આજે, જ્યારે તેમના પડોશીઓ તેમની શ્રદ્ધા પર પ્રશ્નો ઉઠાવે છે, ત્યારે તેઓ સ્તબ્ધ છે. તેમને લાગે છે કે જે દેશને તેમણે પોતાનું લોહી-પરસેવો આપ્યો, તે દેશ હવે તેમને 'બહારના' ગણી રહ્યો છે. આ માત્ર એક વ્યક્તિની વેદના નથી, પણ લાખો ભારતીય અમેરિકનોની વાસ્તવિકતા બની રહી છે.
મેરિટ વિરુદ્ધ રાષ્ટ્રવાદ: એચ-૧બી (H-1B) વિઝાનો ખતરો
અત્યાર સુધી અમેરિકા 'બેસ્ટ ટેલેન્ટ'ને આવકારવા માટે જાણીતું હતું, પણ હવે રાજકારણ બદલાયું છે. ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને જે.ડી. વાન્સ જેવા નેતાઓના રેટરિકને કારણે કાયદેસર રીતે આવતા કુશળ ભારતીયો પર પણ માછલાં ધોવાઈ રહ્યાં છે. સ્ટીફન મિલર જેવા અધિકારીઓ ભારતીયો પર અમેરિકન નોકરીઓ ચોરવાનો આરોપ લગાવી રહ્યા છે. આની સીધી અસર શિક્ષણ ક્ષેત્રે દેખાઈ રહી છે; આ વર્ષે અમેરિકા આવતા ભારતીય વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યામાં ૪૪% નો તોતિંગ ઘટાડો નોંધાયો છે.
ભણેલા-ગણેલા યુવાનોની મજબૂરી
હૈદરાબાદની તેજસ્વી વિદ્યાર્થીની સાઈ સુષ્મા પાસુપુલેટી જેવી અનેક પ્રતિભાઓ આજે મૂંઝવણમાં છે. યુનિવર્સિટીના જોબ ફેરમાં જ્યારે તેમને પૂછવામાં આવે છે કે "શું તમે યુ.એસ. નાગરિક છો?" અને ના સાંભળતા જ તેમનું રિઝ્યુમ બાજુ પર મૂકી દેવાય છે, ત્યારે અમેરિકાની 'મેરિટોક્રસી' (યોગ્યતાવાદ) પર સવાલ ઊઠે છે. લાખો ડોલરની શિષ્યવૃત્તિ આપીને અમેરિકન યુનિવર્સિટીઓ જેમને તૈયાર કરે છે, તેવા એન્જિનિયરોને હવે વિઝાના નામે હાંકી કાઢવાની તૈયારીઓ ચાલી રહી છે.
રિવર્સ માઈગ્રેશન અને પ્લાન-બી (Plan-B)
લેખક સુકેતુ મહેતાના જણાવ્યા અનુસાર, હવે પરિસ્થિતિ એવી છે કે ઘણા ભારતીય અમેરિકનો 'ઓવરસીઝ સિટીઝન ઓફ ઇન્ડિયા' (OCI) કાર્ડ માટે અરજી કરી રહ્યા છે. જે લોકો એક સમયે માનતા હતા કે તેમની સંપત્તિ અને શિક્ષણ તેમને જાતિવાદથી બચાવશે, તેઓ હવે ભારતને એક સુરક્ષિત વિકલ્પ તરીકે જોઈ રહ્યા છે. ભારત પણ હવે વિશ્વનું સૌથી ઝડપથી વિકસતું અર્થતંત્ર છે, અને અમેરિકાની કડક નીતિઓ ઉલટાનું ભારતને તેના શ્રેષ્ઠ મગજ પાછા મેળવવામાં મદદ કરી શકે છે.
નિષ્કર્ષ:
અમેરિકાની શક્તિ તેના 'સોફ્ટ પાવર' અને પ્રતિભાને આકર્ષવાની ક્ષમતામાં હતી. જો હનુમાનજીની પ્રતિમા પ્રત્યેનો આક્રોશ એ અમેરિકન માનસમાં આવેલું પરિવર્તન હોય, તો આ 'સફળ પ્રયોગ' કદાચ એક જોખમી વળાંક પર ઉભો છે. શું અમેરિકા પોતાની પ્રતિષ્ઠા જાળવી શકશે કે પછી વિશ્વના શ્રેષ્ઠ મગજ અન્ય દેશો તરફ વળી જશે?