નવી દિલ્હી, તા. 02 : "દરેક દેશ પાસે સેના હોય છે, પણ પાકિસ્તાની સેના પાસે એક આખો દેશ છે." આ કહેવત 2026માં વધુ સચોટ સાબિત થઈ રહી હોય તેમ જણાય છે. પાકિસ્તાનના શક્તિશાળી સૈન્ય વડા જનરલ અસીમ મુનીર હવે માત્ર સૈન્ય વડા નથી રહ્યા, પરંતુ પાકિસ્તાનના અઘોષિત સર્વોચ્ચ નેતા તરીકે ઉભરી આવ્યા છે. વૈશ્વિક મંચ પર તેમનો વધતો પ્રભાવ અને અમેરિકા-સાઉદી જેવા દેશો સાથેની તેમની નિકટતા ભારત માટે નવા વર્ષમાં મોટો રાજદ્વારી પડકાર ઉભો કરી શકે છે.
વ્હાઇટ હાઉસમાં મુનીરનો દબદબો
અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ સાથે વ્હાઇટ હાઉસમાં મુનીરનું લંચ એ માત્ર સૌજન્ય મુલાકાત નહોતી, પરંતુ એક મોટો રાજદ્વારી સંકેત હતો. ઈતિહાસમાં પહેલીવાર કોઈ અમેરિકન રાષ્ટ્રપતિએ પાકિસ્તાનના સીધા રાજ્યના વડા ન હોવા છતાં લશ્કરી વડા સાથે આ સ્તરે બેઠક કરી છે. ટ્રમ્પે તો યુએસ કોંગ્રેસના સંયુક્ત સત્રમાં પાકિસ્તાનના વખાણ પણ કર્યા, જે દર્શાવે છે કે વોશિંગ્ટન હવે ઈસ્લામાબાદને ફરી પોતાના ખાસ મિત્ર તરીકે જોઈ રહ્યું છે.
ગલ્ફ દેશોમાં બદલાતા સમીકરણો
ભારત માટે વધુ ચિંતાજનક બાબત એ છે કે જે સાઉદી અરેબિયા અને યુએઈ (UAE) સાથે વડાપ્રધાન મોદીએ વર્ષોની મહેનત બાદ ગાઢ સંબંધો બનાવ્યા હતા, તે હવે ફરી પાકિસ્તાન તરફ ઝૂકી રહ્યા હોય તેવું લાગે છે. સાઉદી અરેબિયાએ મુનીરને તેનું સર્વોચ્ચ નાગરિક સન્માન 'કિંગ અબ્દુલ અઝીઝ મેડલ' એનાયત કર્યું છે. તો બીજી તરફ, યુએઈના રાષ્ટ્રપતિ શેખ મોહમ્મદ બિન ઝાયેદે વર્ષોના અંતર બાદ ઈસ્લામાબાદની મુલાકાત લીધી, જ્યાં પ્રોટોકોલ તોડીને મુનીર દરેક મહત્વની બેઠકમાં હાજર રહ્યા હતા.
ભારત ક્યાં થાપ ખાઈ ગયું?
રાજદ્વારી નિષ્ણાતોના મતે, ભારત કદાચ ટ્રમ્પના ભારત પ્રત્યેના વલણને સમજવામાં ભૂલ કરી રહ્યું છે. જ્યારે આપણે ટ્રમ્પ અને મોદીની મિત્રતા પર ઉત્સાહિત હતા, ત્યારે પડદા પાછળ પાકિસ્તાને અમેરિકાને 'રાક્ષસ' (આતંકવાદી) પકડવામાં મદદ કરી પોતાની જગ્યા બનાવી લીધી. અસીમ મુનીરે બહુ ચાલાકીથી પાકિસ્તાનને ફરીથી વૈશ્વિક શક્તિઓના 'ગુડ બુક્સ'માં લાવી દીધું છે.
આગામી માર્ગ: ચાણક્ય નીતિની જરૂર
ગલ્ફ દેશોમાં હવે સાઉદી અરેબિયા અને યુએઈ વચ્ચે આંતરિક સ્પર્ધા વધી રહી છે. યમન અને લિબિયા જેવા દેશોમાં બંનેની હરીફાઈ ભારત માટે માથાનો દુખાવો બની શકે છે. મુનીર આ 'મુશ્કેલીગ્રસ્ત પાણીમાં માછલી પકડવા' એટલે કે આ સ્થિતિનો લાભ ઉઠાવવા તૈયાર છે. ભારતે હવે માત્ર જૂની સફળતાઓ પર નિર્ભર રહેવાને બદલે, મુનીરની આ ચાલાક ચાલનો સામનો કરવા માટે નવી અને વધુ આક્રમક વ્યૂહરચના ઘડવી પડશે.
 
વિશ્લેષણના મુખ્ય બિંદુઓ:
•    પાવર સેન્ટર: પાકિસ્તાનમાં સત્તાનું કેન્દ્ર હવે સંપૂર્ણપણે જનરલ મુનીર પાસે છે.
•    અમેરિકી ઝુકાવ: ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર પાકિસ્તાનને ફરી વ્યૂહાત્મક ભાગીદાર માની રહ્યું છે.
•    ગલ્ફ કાર્ડ: સાઉદી અને યુએઈ પાકિસ્તાન સાથેના સંબંધોને રીસેટ કરી રહ્યા છે.
•    ભારત માટે શીખ: વિદેશ નીતિમાં અતિ-ઉત્સાહને બદલે વાસ્તવિકતા અને સતર્કતાની જરૂર.