<img height="1" width="1" style="display:none" src="https://www.facebook.com/tr?id=1793108690839422&ev=PageView&noscript=1" />
News of Saturday, 3rd January 2026

વેનેઝુએલાની ૯૨% પ્રજા ભુખમરામાં જીવે છે એ દેશ ઉપર ટ્રમ્‍પ કેમ ત્રાટકયા? ઓઈલ ભંડાર ઉપર નજર

વેનેઝુએલામાં પાણીથી સસ્‍તુ પેટ્રોલ મળે છેઃ ગરીબી એટલી કે લોકો કચરામાંથી ખાવાનું શોધવા મજબુર : વિશ્‍વનો સૌથી મોટો ઓઈલ ભંડાર ત્‍યાં છેઃ ટ્રમ્‍પને તેના પર કબ્‍જો કરવો છેઃ બદલાશે ‘તેલ કા ખેલ'

 

વોશીંગ્‍ટન, તા.૩: કેલિફોર્નિયા કરતા લગભગ બમણો કદનો દેશ, જેમાં તેલનો મોટો જથ્‍થો છે. આટલા તેલને કારણે, પેટ્રોલ પાણી કરતાં સસ્‍તું વેચાય છે, પરંતુ આ ગરીબ દેશમાં, લોકો કચરામાંથી ખોરાક કાઢવા માટે લાચાર છે. હવે, અમેરિકા જેવી મહાસત્તા એક ગરીબ અને ક્ષતિગ્રસ્‍ત દેશની પાછળ છે. અમેરિકાએ એવા દેશ પર ડ્રોન તૈનાત કર્યા છે જ્‍યાં લગભગ ૯૨% વસ્‍તી ભૂખે મરતી હોય છે. અમેરિકા વેનેઝુએલા પર રોકેટ ફાયર કરી રહ્યું છે. અમેરિકાએ વેનેઝુએલાની રાજધાની કારાકાસમાં એક મુખ્‍ય લશ્‍કરી મથક પર હુમલો કર્યો છે. શનિવારે સવારે લગભગ ૨ વાગ્‍યે, વેનેઝુએલાની રાજધાની કારાકાસ પર હુમલો કરવામાં આવ્‍યો. અમેરિકાના હુમલાથી આખા શહેરમાં અંધારપટ છવાઈ ગયો. લોકો વિચારી રહ્યા છે કે આ નાનો, ગરીબ દેશ એટલો શક્‍તિશાળી શું છે કે વિશ્વનો સૌથી શક્‍તિશાળી રાષ્‍ટ્ર, યુનાઇટેડ સ્‍ટેટ્‍સ તેનો પીછો કરે છે? વેનેઝુએલા પાસે કયો ખજાનો છે જે ટ્રમ્‍પ કબજે કરવા માંગે છે? ટ્રમ્‍પને આપણાથી શું ફાયદો થશે?

અમેરિકાના વેનેઝુએલા પર લાંબા સમયથી હુમલા ચાલી રહ્યા છે. અમેરિકાના રાષ્‍ટ્રપતિ ડોનાલ્‍ડ ટ્રમ્‍પ તેને નાર્કો-આતંકવાદ સામેની લડાઈ તરીકે વર્ણવે છે. ટ્રમ્‍પે વેનેઝુએલા પર ડ્રગ્‍સની હેરાફેરીનો આરોપ લગાવ્‍યો હતો. માદુરોને સત્તા પરથી દૂર કરવા માટે કડક પ્રતિબંધો લાદવામાં આવ્‍યા હતા. ટ્રમ્‍પ આ તણાવને ડ્રગ્‍સ સાથે જોડી રહ્યા છે, જ્‍યારે વેનેઝુએલાનો આરોપ છે કે અમેરિકા તેના તેલ ભંડાર પર નિયંત્રણ મેળવવા માંગે છે. માદુરોનો આરોપ છે કે અમેરિકા તેમને સત્તા પરથી દૂર કરવા અને વેનેઝુએલાના વિશાળ તેલ ભંડાર અને ખનિજ સંસાધનો પર નિયંત્રણ મેળવવા માંગે છે.

વેનેઝુએલા પાસે વિશ્વનો સૌથી મોટો તેલ ભંડાર છે. વર્લ્‍ડોમીટરના ડેટા અનુસાર, વેનેઝુએલા પાસે વિશ્વનો સૌથી મોટો તેલ ભંડાર છે, જેમાં ૩૦૩.૦૮ મિલિયન બેરલ છે. તેલની આવક તેના અર્થતંત્રની કરોડરજ્જુ છે. દેશના મહેસૂલનો ૯૦% હિસ્‍સો તેલનો છે. વધુમાં, તે કુદરતી ગેસ, સોનું, બોક્‍સાઈટ અને કોલસાથી સમળદ્ધ છે.

આ પહેલી વાર નથી જ્‍યારે અમેરિકાએ વેનેઝુએલામાં પોતાનો પ્રભાવ સ્‍થાપિત કરવાનો પ્રયાસ કર્યો હોય. વેનેઝુએલાના ભૂતપૂર્વ રાષ્‍ટ્રપતિ હ્યુગો ચાવેઝથી લઈને વર્તમાન રાષ્‍ટ્રપતિ નિકોલસ માદુરો સુધી, બધાએ આ અમેરિકન ષડયંત્રને સમજી લીધું છે અને તેનાથી દૂર રહેવાનો પ્રયાસ કર્યો છે. વેનેઝુએલાએ અમેરિકાની સરમુખત્‍યારશાહી નીતિઓને સ્‍વીકારવાનો ઇનકાર કરીને હિંમત બતાવી છે, જ્‍યારે અમેરિકાએ ત્‍યાં સતત દખલગીરી વધારી છે. ટ્રમ્‍પ પણ આ જ ધ્‍યેયને અનુસરી રહ્યા છે. ટ્રમ્‍પ વેનેઝુએલાના તેલ ભંડાર પર નિયંત્રણ મેળવવા માંગે છે. તેના તેલ અને ગેસ પર યુએસ નિયંત્રણ સ્‍થાપિત કરવાથી તેની શક્‍તિ વધુ વધશે. રશિયાએ પહેલાથી જ રશિયા પર પ્રતિબંધો લાદી દીધા છે. જો અમેરિકા વેનેઝુએલા પર નિયંત્રણ મેળવે છે, તો અમેરિકા પોતાની ઇચ્‍છા મુજબ ક્રૂડ ઓઇલ વેપારને નિયંત્રિત કરી શકશે.

વેનેઝુએલા દરરોજ આશરે ૧ મિલિયન બેરલ તેલનું ઉત્‍પાદન કરે છે, જે ૨૦૧૩ પહેલા ૩.૫ મિલિયન હતું. આંતરરાષ્‍ટ્રીય પ્રતિબંધો, ગંભીર આર્થિક કટોકટી, ભ્રષ્ટાચાર અને રાજકીય અસ્‍થિરતાને કારણે, વર્ષોથી તેલનું ઉત્‍પાદન ઘટયું છે. યુએસ સરકારે ૨૦૦૫ માં વેનેઝુએલા પર પ્રતિબંધો લાદ્યા હતા, અને ૨૦૧૯ માં, ટ્રમ્‍પ વહીવટીતંત્રે સરકારી તેલ કંપની, પેટ્રોલિઓસ ડી વેનેઝુએલા પર પ્રતિબંધો લાદ્યા હતા. માર્ચ ૨૦૨૫ માં, ટ્રમ્‍પે વેનેઝુએલાની કંપની શેવરોનને ઓપરેટિંગ પરમિટ આપવાના જો બિડેનના ૨૦૨૨ ના નિર્ણયને ઉલટાવી દીધો.

અમેરિકા પાસે ૪૭.૭૩ અબજ બેરલ તેલનો ભંડાર છે, પરંતુ તેને હજુ પણ તેલ, ખાસ કરીને વેનેઝુએલાના ક્રૂડ ઓઇલની આયાત કરવી પડે છે. અમેરિકાને વેનેઝુએલાના ભારે અને ખાટા ક્રૂડ ઓઇલની જરૂર છે, જેનો ઉપયોગ ડીઝલ, ડામર અને ભારે મશીનરી માટે બળતણ બનાવવા માટે થાય છે. વેનેઝુએલા અમેરિકાની નજીક છે, અને તેનું તેલ પ્રમાણમાં સસ્‍તું છે. વેનેઝુએલાનું ભારે તેલ યુએસ રિફાઇનરીઓમાં રિફાઇન થાય છે. અમેરિકા આ નિર્ભરતાને સમાપ્ત કરવા અને તેલ રાજા બનવા માંગે છે. કોઈ દેશ પાસે જેટલું વધુ તેલ હશે, તે તેટલું વધુ શક્‍તિશાળી બનશે. અમેરિકા પોતાની શક્‍તિને મજબૂત કરવા અને તેના ખજાનાને તેલથી ભરવા માટે આ રમત રમી રહ્યું છે.

જો અમેરિકા વેનેઝુએલા પર કબજો કરે છે, તો તે તેના તેલ ભંડાર પર નિયંત્રણ મેળવશે. વેનેઝુએલાના તેલ ભંડાર અમેરિકા અને તેના સાથીઓ માટે ખુલશે. અમેરિકાના નિયંત્રણ સાથે, પ્રતિબંધો હટાવવામાં આવશે, અને વેનેઝુએલા એક મુખ્‍ય સપ્‍લાયર બની શકે છે. જો વેનેઝુએલામાં કાયદેસર સરકાર હોત, તો વૈશ્વિક તેલ પુરવઠો વધતો. જો ટ્રમ્‍પની સંમતિથી ત્‍યાં સરકાર રચાય છે, તો ત્‍યાંના તેલ અને ગેસમાં અમેરિકાનો હસ્‍તક્ષેપ વધશે. (રર.૧૭)

(3:05 PM IST)