બેઇજિંગ: તા.05 : વિશ્વના સૌથી શક્તિશાળી દેશોમાં સામેલ ચીન હાલ એક અનોખા અને ગંભીર સંકટનો સામનો કરી રહ્યું છે. દાયકાઓ સુધી વસ્તી ઘટાડવા માટે મથતા ચીનમાં હવે 'બાળકોની અછત' સર્જાઈ છે. યુવા યુગલોમાં 'માતા-પિતા' બનવા પ્રત્યેનો ઉત્સાહ ઓસરી રહ્યો છે, જેના કારણે ચીનના જન્મ દર વધારવાના તમામ સરકારી પ્રયાસો નિષ્ફળ સાબિત થઈ રહ્યા છે.

શું છે આ 'DINK' કલ્ચર?

ચીનના સોશિયલ મીડિયા પર અત્યારે 'DINK' (Double Income, No Kids) એટલે કે 'બેવડી આવક અને સંતાન નહીં' શબ્દ ખૂબ જ વાયરલ થઈ રહ્યો છે. ૨૫ વર્ષીય ગ્રેસ જેવા લાખો યુવાનો હવે સમાજ અને પરિવારના દબાણને ફગાવીને બાળક વગરનું જીવન જીવવાનું પસંદ કરી રહ્યા છે. ગ્રેસના મતે, જ્યાં સુધી પૂરતી બચત અને સ્થિર આવક ન હોય ત્યાં સુધી બાળકનો ઉછેર કરવો એ આજના સમયમાં અશક્ય છે.

વસ્તી વિષયક કટોકટીના આંકડા

· રેકોર્ડ ઘટાડો: ૨૦૨૪માં ચીનમાં માત્ર ૯.૫૪ મિલિયન બાળકોનો જન્મ થયો હતો, જે ૨૦૧૬ની સરખામણીએ અડધાથી પણ ઓછા છે.

· ભવિષ્યની આગાહી: સંયુક્ત રાષ્ટ્રના મતે, જો આ જ સ્થિતિ રહી તો ૨૧૦૦ સુધીમાં ચીનની વસ્તી ૧.૪ અબજથી ઘટીને માત્ર ૬૩૩ મિલિયન રહી જશે.

· ભારતથી પાછળ: ૨૦૨૩માં ચીનને પછાડીને ભારત વિશ્વનો સૌથી વધુ વસ્તી ધરાવતો દેશ બની ચૂક્યો છે.

કેમ યુવાનો બાળકોથી દૂર ભાગી રહ્યા છે?

નિષ્ણાતોના મતે ચીનમાં વસ્તી ઘટવા પાછળ મુખ્ય ત્રણ કારણો જવાબદાર છે:

1.      મોંઘો ઉછેર: બાળકોના શિક્ષણ અને સ્વાસ્થ્યનો ખર્ચ આસમાને પહોંચ્યો છે.

2.      '996' વર્ક કલ્ચર: ચીનમાં સવારે ૯ થી રાત્રે ૯ વાગ્યા સુધી અને અઠવાડિયાના ૬ દિવસ કામ કરવાની સંસ્કૃતિને કારણે યુગલો પાસે પરિવાર માટે સમય જ બચતો નથી.

3.      આર્થિક અનિશ્ચિતતા: કોરોનાકાળ પછી ચીનનું અર્થતંત્ર નબળું પડ્યું છે, જેના કારણે યુવાનો ભવિષ્યને લઈને ચિંતિત છે.

સરકારના નિષ્ફળ પ્રયાસો

ચીની સરકારે જન્મ દર વધારવા માટે ત્રણ વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકો માટે દર વર્ષે $500ની સબસિડી જાહેર કરી છે. આટલું જ નહીં, વસ્તી વધારવા માટે કોન્ડોમ અને અન્ય ગર્ભનિરોધક સાધનો પર ટેક્સ પણ લાદવામાં આવ્યો છે. તેમ છતાં, યુવાનોના મનમાં ઘર કરી ગયેલી આર્થિક અસુરક્ષા આ સુવિધાઓ પર ભારે પડી રહી છે.

જો વસ્તીનું આ વૃદ્ધત્વ અને ઘટાડો ચાલુ રહેશે, તો ભવિષ્યમાં ચીનની આર્થિક તાકાત નબળી પડી શકે છે અને વૃદ્ધોની સંભાળ લેનાર યુવા વર્ગની ભારે અછત સર્જાશે.