નવી દિલ્હી : દેશભરની કોલેજો અને યુનિવર્સિટીઓમાં વિદ્યાર્થી સંઘની ચૂંટણીઓ માટે માર્ગદર્શિકા નક્કી કરતી 'લિંગદોહ સમિતિ'ના અહેવાલને કડક રીતે લાગુ કરવાની માંગ સાથે થયેલી અરજીને સુપ્રીમ કોર્ટે સખત શબ્દોમાં ફગાવી દીધી છે. મંગળવારે થયેલી સુનાવણી દરમિયાન સર્વોચ્ચ અદાલતે આ અરજી પાછળના ઈરાદા પર સવાલો ઉઠાવ્યા હતા અને તેને માત્ર મીડિયામાં ચમકવાનો પ્રયાસ ગણાવ્યો હતો.

કોર્ટે કેમ લીધું કડક વલણ?

મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્યકાંત અને ન્યાયાધીશ જોયમલ્યા બાગચીની બેન્ચ સમક્ષ શિવકુમાર ત્રિપાઠી નામના અરજદારે આ મુદ્દો ઉઠાવ્યો હતો. અરજદારે દલીલ કરી હતી કે કેમ્પસમાં નિષ્પક્ષ ચૂંટણીઓ માટે લિંગદોહ સમિતિના નિયમોનું પાલન થતું નથી. જોકે, CJI એ આને "પ્રચાર-શોધક અરજી" ગણાવીને ફગાવી દીધી હતી. કોર્ટે કહ્યું કે, "તમે માત્ર બહાર જઈને મીડિયાને સંબોધવા માંગો છો, આમાં કોઈ યોગ્ય તથ્ય નથી."

શું છે આ લિંગદોહ સમિતિ?

વર્ષ 2005માં સુપ્રીમ કોર્ટના આદેશ પર જ પૂર્વ મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જે.એમ. લિંગદોહની અધ્યક્ષતામાં એક સમિતિ બનાવવામાં આવી હતી. તેનો મુખ્ય હેતુ વિદ્યાર્થી રાજકારણમાં વધતા ગુનાખોરી અને પૈસાના નશાને રોકવાનો હતો. 2006માં સમિતિએ અહેવાલ આપ્યો હતો જેને કોર્ટે સ્વીકાર્યો હતો. આ નિયમો મુજબ:

· કોલેજ ચૂંટણી લડવા માટે અંડરગ્રેજ્યુએટ વિદ્યાર્થીઓની ઉંમર 17 થી 22 વર્ષ હોવી જોઈએ.

· અનુસ્નાતક (PG) વિદ્યાર્થીઓ માટે વય મર્યાદા 24 થી 25 વર્ષ નક્કી કરાઈ છે.

· ચૂંટણી લડનાર ઉમેદવારનો શૈક્ષણિક રેકોર્ડ સારો હોવો જોઈએ અને તેના પર કોઈ ગુનાહિત કેસ ન હોવો જોઈએ.

ચર્ચાનો વિષય બનેલા નિયમો

લિંગદોહ સમિતિના નિયમો હંમેશા ચર્ચામાં રહ્યા છે. ઘણા વિદ્યાર્થી સંગઠનો આને લોકશાહી વિરોધી ગણાવી તેની વય મર્યાદા અને અન્ય કડક શરતો સામે વિરોધ કરતા રહ્યા છે, જ્યારે શિક્ષણશાસ્ત્રીઓ માને છે કે આ નિયમો કેમ્પસમાં ભણતરનું વાતાવરણ જાળવવા માટે જરૂરી છે. સુપ્રીમ કોર્ટે તાજેતરની અરજી ફગાવીને સ્પષ્ટ સંકેત આપ્યો છે કે પ્રચાર માટે કરવામાં આવતી કાયદાકીય લડાઈને પ્રોત્સાહન આપવામાં આવશે નહીં.