નવી દિલ્‍હી, તા.૭: દેશની ટોચની હોસ્‍પિટલોમાંની એક, ઓલ ઇન્‍ડિયા ઇન્‍સ્‍ટિટયૂટ ઓફ મેડિકલ સાયન્‍સિસ ફેકલ્‍ટી ડોક્‍ટરોની અછતનો સામનો કરી રહી છે. પરિસ્‍થિતિ એવી છે કે ૧૧ એઇમ્‍સમાં દરેક ૧૦ મંજૂર ફેકલ્‍ટી જગ્‍યાઓમાંથી લગભગ ચાર ખાલી છે. આ દેશની અગ્રણી સરકારી હોસ્‍પિટલોમાં સ્‍ટાફની તીવ્ર અછત દર્શાવે છે. દરમિયાન, આ હોસ્‍પિટલોમાં દર્દીઓની સંખ્‍યા સતત વધી રહી છે.

માહિતી અનુસાર, AIIMS માં ૪,૦૯૯ ફેકલ્‍ટી પદોમાંથી ૧,૬૦૦ પદો, અથવા લગભગ ૩૯%, ખાલી છે. આનાથી દર્દીઓની સંભાળ, નિષ્‍ણાત સેવાઓ અને તબીબી શિક્ષણ પર અસર થવાની ચિંતા વધી છે. વિવિધ રાજ્‍યોમાં ૧૧ AIIMS ના RTI જવાબો પર આધારિત ડેટા જૂની, સ્‍થાપિત AIIMS અને નવી સંસ્‍થાઓ બંનેમાં વ્‍યાપક અછત દર્શાવે છે.

AIIMS દિલ્‍હી દેશની સૌથી જૂની અને સૌથી મોટી AIIMS છે. દવા, સર્જરી, એનેસ્‍થેસિયા, બાળરોગ, ન્‍યુરોલોજી, ઓન્‍કોલોજી અને ઇમરજન્‍સી કેર જેવા મુખ્‍ય વિભાગોમાં ૧,૩૦૬ મંજૂર ફેકલ્‍ટી પદોમાંથી, ૫૨૪ ફેકલ્‍ટી પદો ખાલી છે. ઘણી નવી AIIMS વધુ અછતનો સામનો કરી રહી છે.

AIIMS જોધપુર સૌથી વધુ અસરગ્રસ્‍ત છે, જેમાં ૪૦૫ ફેકલ્‍ટી પદોમાંથી ૧૮૯ પદો, અથવા ૪૬.૭% ખાલી છે. AIIMS ગોરખપુરમાં ૪૫.૫% ખાલી જગ્‍યાઓ છે. AIIMS જમ્‍મુમાં ૪૪.૩% અછત છે. AIIMS કલ્‍યાણી અને AIIMS બિલાસપુરમાં પણ ૪૦% થી વધુ જગ્‍યાઓ ખાલી છે. AIIMS નાગપુરમાં ૩૭૩ મંજૂર જગ્‍યાઓમાંથી ૧૩૭ ખાલી જગ્‍યાઓ છે, જે કુલ ખાલી જગ્‍યાઓના ૩૬.૭% છે.

અન્‍ય સંસ્‍થાઓમાં અછત થોડી ઓછી ગંભીર છે - પરંતુ હજુ પણ નોંધપાત્ર છે. AIIMS ભટિંડામાં ૩૭.૪% ફેકલ્‍ટીની અછત છે, AIIMS રાયપુરમાં ૩૪.૮%, AIIMS ભુવનેશ્વરમાં ૨૬% અને AIIMS ભોપાલમાં ૨૫.૬% ફેકલ્‍ટીની અછત છે.

આરોગ્‍ય નિષ્‍ણાતો કહે છે કે શિક્ષણ હોસ્‍પિટલોમાં ફેકલ્‍ટીની લાંબી અછત બહારના દર્દીઓની સેવાઓ, સર્જરીના સમયપત્રક, ICU દેખરેખ અને અંડરગ્રેજ્‍યુએટ અને અનુતાાતક ડોકટરોની તાલીમને અસર કરે છે. આનું કારણ એ છે કે વરિષ્ઠ ફેકલ્‍ટીઓએ ક્‍લિનિકલ, શૈક્ષણિક અને વહીવટી બહુવિધ ભૂમિકાઓ ભજવવી પડે છે.

સ્‍ટાફની અછત અંગેની ચિંતાઓનો જવાબ આપતા, AIIMS દિલ્‍હી મીડિયા સેલના ઇન્‍ચાર્જ રીમા દાદાએ કહ્યું કે ભરતીના પ્રયાસો ચાલુ છે. તેમણે કહ્યું કે ઇન્‍ટરવ્‍યુ ચાલુ છે, અને ખાલી જગ્‍યાઓ ભરવાની પ્રક્રિયા નિયમિતપણે હાથ ધરવામાં આવી રહી છે. AIIMS હોસ્‍પિટલો દર વર્ષે લાખો દર્દીઓની સારવાર કરે છે, જેમાંથી ઘણાને જટિલ સારવાર માટે જિલ્લા અને રાજ્‍ય હોસ્‍પિટલોમાંથી રિફર કરવામાં આવે છે.

TOI દ્વારા મેળવેલા RTI ડેટામાં ઝડપથી વિસ્‍તરતા માળખાગત સુવિધાઓ અને ફેકલ્‍ટી ભરતીની ગતિ વચ્‍ચે મોટો તફાવત જોવા મળે છે. આનાથી પ્રશ્‍ન ઉભો થાય છે કે શું ભારતની અગ્રણી તબીબી સંસ્‍થાઓ પાસે વધતી જતી આરોગ્‍યસંભાળ માંગને પહોંચી વળવા માટે પૂરતો સ્‍ટાફ છે.