નવી દિલ્હી :  ડાયરેક્ટ-ટુ-મોબાઈલ એટલે કે D2M ટેકનોલોજી બિલકુલ એ જ રીતે કામ કરે છે જે રીતે તમારા ઘરે લગાવેલું FM રેડિયો કે DTH કામ કરે છે. આમાં વીડિયો સિગ્નલ સીધા તમારા ફોન પર પહોંચશે, જેના માટે સીમકાર્ડ કે ઈન્ટરનેટ કનેક્શનની જરૂર નહીં હોય. પ્રસાર ભારતી અને IIT કાનપુરના પરીક્ષણમાં જાણવા મળ્યું છે કે આ ટેકનોલોજી દ્વારા ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં જ્યાં નેટવર્ક નબળું છે ત્યાં પણ હાઈ-ક્વોલિટી વીડિયો સ્ટ્રીમિંગ શક્ય છે. સૌથી મહત્વની વાત એ છે કે કટોકટી કે કુદરતી આફત સમયે સરકાર ઈન્ટરનેટ વગર પણ નાગરિકો સુધી તાત્કાલિક ચેતવણીઓ અને માહિતી પહોંચાડી શકશે, જે સુરક્ષાની દૃષ્ટિએ ગેમ-ચેન્જર સાબિત થઈ શકે તેમ છે.

જ્યારે સામાન્ય જનતા આ ટેકનોલોજીથી ખુશ છે, ત્યારે Jio, Airtel અને વોડાફોન-આઈડિયા (Vi) જેવી ટેલિકોમ કંપનીઓનું પ્રતિનિધિત્વ કરતી સંસ્થા COAI એ આકરો વિરોધ નોંધાવ્યો છે. ટેલિકોમ કંપનીઓની મુખ્ય ચિંતા એ છે કે પ્રસાર ભારતીએ આટલા મોટા પરીક્ષણમાં તેમને વિશ્વાસમાં લીધા નથી. કંપનીઓને ડર છે કે જો મોબાઈલ ફોનમાં અલગથી બ્રોડકાસ્ટિંગ સિગ્નલ રિસીવ કરવા માટે હાર્ડવેર નાખવામાં આવશે, તો તે વર્તમાન 4G/5G સિગ્નલોમાં વિક્ષેપ  પેદા કરી શકે છે. વળી, જો લોકો ઈન્ટરનેટ વગર જ વીડિયો જોવા લાગશે, તો ટેલિકોમ કંપનીઓના ડેટા પેકના વેચાણ અને રેવન્યુ પર સીધો ફટકો પડશે, જે તેમના અસ્તિત્વ માટે મોટું જોખમ છે.

પરીક્ષણ અહેવાલ મુજબ D2M ટેકનોલોજીથી મોબાઈલ સિગ્નલને કોઈ નુકસાન થતું નથી, પરંતુ ટેલિકોમ કંપનીઓ આ રિપોર્ટને એકતરફી ગણાવી રહી છે. આ ટેકનોલોજીને વ્યાપક સ્તરે લાગુ કરવા માટે સ્માર્ટફોન કંપનીઓએ પણ તેમના હેન્ડસેટમાં ફેરફાર કરવા પડશે, કારણ કે અત્યારના ફોન સીધા બ્રોડકાસ્ટ સિગ્નલ પકડવા માટે સક્ષમ નથી. જો સરકાર આ ટેકનોલોજીને ફરજિયાત બનાવે છે, તો ભારત વિશ્વનો એવો પ્રથમ દેશ બની શકે છે જ્યાં લાઈવ ટીવી જોવા માટે ગ્રાહકે એક પણ રૂપિયો ખર્ચવો નહીં પડે. હાલમાં આ ટેકનોલોજી 'પરીક્ષણ'ના તબક્કામાંથી બહાર આવીને 'અમલીકરણ'ના માર્ગે છે, જે ટેક અને ટેલિકોમ સેક્ટર વચ્ચે મોટા જંગના એંધાણ આપી રહી છે.