વોશીંગ્‍ટન,તા.૦૮: પાકિસ્‍તાન પાસે ખાવા માટે પૈસા નથી. તેની પાસે દેવાનું વ્‍યાજ ચૂકવવા માટે પણ પૂરતા પૈસા નથી. તિજોરી ખરાબ સ્‍થિતિમાં છે. ફોરેક્‍સ રિઝર્વ ખાલી થઈ ગયું છે. જનતા લોટ, કઠોળ અને ચોખા ખરીદવા માટે સંઘર્ષ કરી રહી છે. દરમિયાન, પાકિસ્‍તાની શાસકો કંઈક બીજા કામમાં વ્‍યસ્‍ત છે. યુએસ જાસ્‍ટિસ ડિપાર્ટમેન્‍ટ દ્વારા કરવામાં આવેલા ખુલાસાઓથી વડા પ્રધાન શાહબાઝ શરીફ અને આર્મી ચીફ ફિલ્‍ડ માર્શલ અસીમ મુનીરના દુષ્‍કૃત્‍યોનો પર્દાફાશ થયો છે. ઓપરેશન સિદૂરને નકલી ઓપરેશન કહી રહેલા પાકિસ્‍તાની નેતાઓ ચૂપ થઈ જશે. આ દર્શાવે છે કે ભારતીય સશષ દળોના ભારે હુમલા હેઠળ ઇસ્‍લામાબાદ, જાળમાં ફસાયેલા ફડતા પક્ષી જેવું હતું, તેનું જીવન નુકસાનમાં હતું. ઓપરેશન સિદૂર દરમિયાન, પાકિસ્‍તાને યુએસ નીતિ નિર્માતાઓ અને કાયદા નિર્માતાઓને ખુશ કરવા માટે તેના ગરીબ લોકોના પૈસા પાણીની જેમ ખર્ચ્‍યા. તેણે દર મહિને ૫૦,૦૦૦ યુએસ ડોલર (૪૪.૯૨ લાખ ભારતીય રૂપિયા અને ૧.૪૦ કરોડ પાકિસ્‍તાની રૂપિયા) ખર્ચ્‍યા ફક્‍ત પહેલગામ આતંકવાદી હુમલામાં પોતાને મુક્‍ત કરવાના તેના ખાલી વચનથી અમેરિકાને મનાવવા માટે. એ નોંધવું જોઈએ કે બંને દેશોના ડિરેક્‍ટર જનરલો વચ્‍ચેની વાતચીત પછી યુદ્ધવિરામ થયો હતો.

 અહેવાલ મુજબ, વોશિગ્‍ટનમાં ભારતના ઓપરેશન સિંદૂર દરમિયાન અને પછી, પાકિસ્‍તાને અમેરિકામાં પોતાની છબી મજબૂત કરવા અને ભારત વિરોધી વાતાવરણ બનાવવા માટે વ્‍યાપક લોબિગમાં ભાગ લીધો હતો. યુએસ ડિપાર્ટમેન્‍ટ ઓફ જાસ્‍ટિસમાં દાખલ કરાયેલા દસ્‍તાવેજો દર્શાવે છે કે પાકિસ્‍તાને યુએસ કાયદા નિર્માતાઓ, સેનેટરો અને નીતિ નિર્માતાઓ સુધી પહોંચવા માટે જાણીતી અને પ્રભાવશાળી લોબિગ કંપનીઓને મોટી રકમ ચૂકવી હતી. આ ખુલાસા અનુસાર, પાકિસ્‍તાને જાણીતી વોશિગ્‍ટન, ડીસી સ્‍થિત લોબિગ કંપની સ્‍ક્‍વેર પેટન બોગ્‍સ અને પ્રમાણમાં નવી પરંતુ રાજકીય રીતે શક્‍તિશાળી જેવલિન સલાહકારોની સેવાઓનો ઉપયોગ કર્યો હતો. આ કંપનીઓનું કામ યુએસ કોંગ્રેસના બંને ગૃહો (હાઉસ ઓફ રિપ્રેઝન્‍ટેટિવ્‍સ અને સેનેટ) ના ટોચના નેતાઓ અને વિદેશ નીતિમાં સામેલ મહત્‍વપૂર્ણ સાંસદોનો સંપર્ક કરવાનું હતું.

ઓપરેશન સિદૂર દરમિયાન અને પછી પાકિસ્‍તાને લોબિગ કંપનીઓનો ઉપયોગ કર્યો હતો. યુએસ ડિપાર્ટમેન્‍ટ ઓફ જાસ્‍ટિસ (DOJ) માં દાખલ કરાયેલા દસ્‍તાવેજો અનુસાર, આ લોબિગ કંપનીઓએ વોશિગ્‍ટન, ડી.સી.માં ટોચના યુએસ રાજકારણીઓ સુધી ઇસ્‍લામાબાદને પહોંચ મેળવવામાં મદદ કરવા માટે નોંધપાત્ર પ્રયાસો કર્યા હતા.

કાયદા નિર્માતાઓ અને પત્રકારો સુધી પહોંચવામાં પાકિસ્‍તાનની સહાય

HT ના અહેવાલ મુજબ, સ્‍ક્‍વાયર પેટન બોગ્‍સ (SPG) અને જેવેલિન એડવાઇઝર્સ જેવી સ્‍થાપિત કંપનીઓએ પાકિસ્‍તાનને મદદ કરી. તેમણે પાકિસ્‍તાનને હાઉસ ઓફ રિપ્રેઝન્‍ટેટિવ્‍સ અને યુએસ સેનેટમાં ડેમોક્રેટિક અને રિપબ્‍લિકન પક્ષોના નેતૃત્‍વ તેમજ બંને ચેમ્‍બરમાં વિદેશી નીતિના મુદ્દાઓ સંભાળતા ઘણા કાયદા નિર્માતાઓ સુધી પહોંચવામાં મદદ કરી.

ઓપરેશન સિંદૂર દરમિયાન અને પછી લોબિગ કંપનીઓ ન્‍યૂ યોર્ક ટાઇમ્‍સ અને વોલ સ્‍ટ્રીટ જર્નલ જેવા યુએસ અખબારોના પત્રકારો સાથે પણ સંપર્કમાં હતી.

ટ્રમ્‍પના ભૂતપૂર્વ બોડીગાર્ડની કંપનીને ઼૫૦,૦૦૦ની માસિક ફી ચૂકવવામાં આવી હતી

જેવેલિન એડવાઇઝર્સ એ ડોનાલ્‍ડ ટ્રમ્‍પના ભૂતપૂર્વ બોડીગાર્ડ, કીથ શિલર અને ભૂતપૂર્વ ટ્રમ્‍પ ઓર્ગેનાઇઝેશન એક્‍ઝિક્‍યુટિવ જ્‍યોર્જ સોરિયલની માલિકીની કંપની છે. પાકિસ્‍તાને તેને એપ્રિલમાં ઼૫૦,૦૦૦ની માસિક ફી પર ભાડે રાખ્‍યું હતું.

યુએસ ફોરેન એજન્‍ટ્‍સ રજિસ્‍ટ્રેશન એક્‍ટના દસ્‍તાવેજો દર્શાવે છે કે પાકિસ્‍તાન ઓપરેશન સિંદૂર અંગે ભયભીત હતું. પાકિસ્‍તાને યુદ્ધ અટકાવવા માટે યુએસમાં તેના રાજદૂતો દ્વારા લોબિગ કર્યું, ટોચના વહીવટી અધિકારીઓ, કાયદા નિર્માતાઓ, પેન્‍ટાગોન અને સ્‍ટેટ ડિપાર્ટમેન્‍ટના અધિકારીઓ સાથે આશરે ૬૦ સંપર્કો કર્યા.યુએસ ફોરેન એજન્‍ટ્‍સ રજિસ્‍ટ્રેશન એક્‍ટ (FARA) હેઠળના દસ્‍તાવેજો જાહેર કરવામાં આવ્‍યા છે. આ દસ્‍તાવેજો અનુસાર, ગયા વર્ષે એપ્રિલમાં ભારતના ઓપરેશન સિદૂરથી પાકિસ્‍તાન ચિતિત હતું.

મીડિયા રિપોર્ટ્‍સ અનુસાર, પાકિસ્‍તાને યુદ્ધ અટકાવવા માટે યુએસમાં તેના રાજદ્વારીઓ દ્વારા લોબિગ કર્યું હતું. આમાં ટોચના વહીવટી અધિકારીઓ, કાયદા ઘડનારાઓ, પેન્‍ટાગોન અને સ્‍ટેટ ડિપાર્ટમેન્‍ટના અધિકારીઓ સાથે આશરે ૬૦ સંપર્કોનો સમાવેશ થાય છે.

FARA હેઠળ યુએસ ડિપાર્ટમેન્‍ટ ઓફ જાસ્‍ટિસમાં ફાઇલ કરાયેલા દસ્‍તાવેજો દર્શાવે છે કે પાકિસ્‍તાની રાજદ્વારીઓ એપ્રિલના અંતથી ચાર દિવસના ઓપરેશન સિંદૂર પછી પણ ઇમેઇલ્‍સ, ફોન કોલ્‍સ અને વન-ટુ-વન મીટિગ્‍સ દ્વારા યુદ્ધવિરામ માટે વાટાઘાટો કરતા રહ્યા.

પાકિસ્‍તાન ભારત પર અમેરિકાનું દબાણ કરીને યુદ્ધ અટકાવવા માંગતું હતું. તેણે ટ્રમ્‍પ વહીવટીતંત્ર સુધી ઝડપી પહોંચ મેળવવા અને વેપાર અને રાજદ્વારી નિર્ણયોને પ્રભાવિત કરવા માટે છ લોબિગ કંપનીઓ પર આશરે રૂ.૪૫૦ મિલિયન (આશરે $૪.૫ બિલિયન) ખર્ચ કર્યા.

યુએસ લોબિગ કંપની SHW પાર્ટનર્સ LLC એ તેના અહેવાલમાં એમ પણ કહ્યું હતું કે ભારતીય દૂતાવાસે યુએસ સરકાર અને તેના અધિકારીઓ સાથેના તેના સંપર્કો વધારવા માટે આ કંપનીને ભાડે રાખી હતી.

ભારતીય દૂતાવાસે લોબિગ ફર્મની મદદ માંગી

યુએસ લોબિંગ ફર્મ અનુસાર, SHW પાર્ટનર્સ LLC એ ભારતીય દૂતાવાસને ટ્રમ્‍પ વહીવટીતંત્ર સાથે અનેક મુખ્‍ય મુદ્દાઓ પર વાટાઘાટોમાં મદદ કરી. તેણે એપ્રિલ અને ડિસેમ્‍બર ૨૦૨૫ વચ્‍ચે ભારતીય દૂતાવાસ માટે કામ કર્યું.

FARA માં આપવામાં આવેલી માહિતી અનુસાર, ૧૦ મેના રોજ, કંપનીએ ભારતીય દૂતાવાસ વતી વ્‍હાઇટ હાઉસના ચીફ ઓફ સ્‍ટાફ સુસી વાઇલ્‍સ, યુએસ ટ્રેડ રિપ્રેઝન્‍ટેટિવ જેમ્‍સન ગ્રીર અને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા પરિષદના રિકી ગિલ વચ્‍ચે સંપર્ક સાધ્‍યો.

આ સમયગાળા દરમિયાન, ભારત-યુએસ વેપાર કરાર અને ઓપરેશન સિદૂરના મીડિયા કવરેજ જેવા મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરવામાં આવી હતી. ભારત અને પાકિસ્‍તાન વચ્‍ચે ચાર દિવસીય લશ્‍કરી ગતિરોધ પણ ૧૦ મેના રોજ સમાપ્ત થયો.

કંપનીની ભૂમિકામાં મીટિંગ્‍સ ગોઠવવાનો અને ફોન કોલ્‍સ અને ઇમેઇલ દ્વારા બંને દેશોના અધિકારીઓને જોડવાનો સમાવેશ થતો હતો.

ભારતીય દૂતાવાસે બહુપક્ષીય પ્રતિનિધિમંડળ અને ઉપરાષ્ટ્રપતિ જે.ડી. વાન્‍સ અને રાજ્‍ય સચિવ માર્કો રુબિયો વચ્‍ચે મીટિગ ગોઠવવામાં પણ મદદ માંગી હતી. ઘણી એન્‍ટ્રીઓમાં ભારત-યુએસ ટ્રેડ વાટાઘાટોની સ્‍થિતિ પર ચર્ચાઓનો ઉલ્‍લેખ છે.

તેવી જ રીતે, અન્‍ય એક અમેરિકન લોબિગ ફર્મ, સિડન લો એલએલપીના અહેવાલમાં પણ ખુલાસો થયો છે કે તેણે પાકિસ્‍તાનને અમેરિકા સાથે તેની આર્થિક ભાગીદારી વધારવામાં મદદ કરી હતી અને ભારત-પાકિસ્‍તાન તણાવ દરમિયાન સહાય પૂરી પાડી હતી.

ભારતીય વિદેશ મંત્રાલયે જણાવ્‍યું હતું કે, અમારા રેકોર્ડ વેબસાઇટ પર છે. ભારતીય વિદેશ મંત્રાલયના સૂત્રોએ જણાવ્‍યું હતું કે અમેરિકામાં વિવિધ દૂતાવાસો, ખાનગી કંપનીઓ અને વ્‍યવસાયિક સંગઠનો તેમના સંપર્કો વધારવા માટે લોબિંગ ફર્મ્‍સ અને સલાહકારો પર આધાર રાખે છે.

ભારતીય દૂતાવાસ ૧૯૫૦ ના દાયકાથી જરૂરિયાત મુજબ આવી ફર્મ્‍સ સાથે કરાર પણ કરી રહ્યું છે. યુએસ ડિપાર્ટમેન્‍ટ ઓફ જાસ્‍ટિસના ફોરેન એજન્‍ટ્‍સ રજિસ્‍ટ્રેશન એક્‍ટ હેઠળ યુએસમાં વિદેશી સરકારો સાથે લોબિંગ એક કાયદેસર અને સ્‍થાપિત પ્રથા છે.

ન્‍યાય વિભાગની સત્તાવાર વેબસાઇટમાં કોણે, ક્‍યારે અને કોને સંપર્ક કર્યો તેનો સંપૂર્ણ રેકોર્ડ છે. આને કોઈપણ પ્રકારની મધ્‍યસ્‍થી તરીકે જોવું સંપૂર્ણપણે ખોટું છે.