નવી દિલ્હી : આપણને સૌને બાળપણથી જ શીખવવામાં આવે છે કે રસ્તાની હંમેશા ડાબી બાજુએ ચાલવું જોઈએ. પરંતુ શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે દુનિયાના ઘણા દેશોમાં વાહનો જમણી બાજુ ચાલે છે, તો ભારતમાં આ 'લેફ્ટ સાઇડ' ડ્રાઇવિંગ પાછળનું કારણ શું છે? આ કોઈ આકસ્મિક રીતે બનાવેલો નિયમ નથી, પરંતુ તેની પાછળ હજારો વર્ષ જૂનો ઈતિહાસ, શૂરવીરોની સુરક્ષા અને બ્રિટિશ શાસનની પરંપરાઓ છુપાયેલી છે.

 ઇતિહાસકારોના મતે, આ પરંપરા પ્રાચીન સમયના ઘોડેસવારોના જમાનાથી ચાલી આવે છે. તે સમયે મોટાભાગના લોકો જમણા હાથથી કામ કરતા હતા. જ્યારે યોદ્ધાઓ ઘોડા પર સવાર થઈને રસ્તા પરથી પસાર થતા, ત્યારે તેઓ રસ્તાની ડાબી બાજુએ ચાલવાનું પસંદ કરતા. આ પાછળનું મુખ્ય કારણ એ હતું કે જો સામેથી કોઈ દુશ્મન અચાનક હુમલો કરે, તો તેમનો જમણો હાથ તલવાર ચલાવવા માટે મુક્ત રહે. જો તેઓ જમણી બાજુ ચાલતા હોય, તો દુશ્મન તેમની જમણી બાજુએ આવી જાય અને તલવાર ચલાવવી મુશ્કેલ પડે.
 ભારતમાં ટ્રાફિકના આ નિયમનો પાયો બ્રિટિશ શાસન દરમિયાન નંખાયો હતો. બ્રિટનમાં ૧૭૭૩માં સત્તાવાર રીતે ડાબી બાજુએ ચાલવાનો કાયદો બનાવવામાં આવ્યો હતો. અંગ્રેજોએ જ્યાં જ્યાં શાસન કર્યું, ત્યાં તેમણે આ જ વ્યવસ્થા લાગુ કરી. ભારત ઉપરાંત ઓસ્ટ્રેલિયા, ન્યુઝીલેન્ડ અને દક્ષિણ આફ્રિકા જેવા દેશોમાં પણ આજે આ જ કારણસર ડાબી બાજુએ ડ્રાઇવિંગ કરવામાં આવે છે.
બીજી તરફ, અમેરિકા અને ફ્રાન્સ જેવા દેશોમાં જમણી બાજુ વાહન ચલાવવાનો નિયમ છે. ૧૮મી સદીના અંતમાં અમેરિકામાં મોટા વેગન (ગાડા) ખેંચવા માટે અનેક ઘોડાઓનો ઉપયોગ થતો હતો. ડ્રાઈવર ડાબી બાજુના છેલ્લા ઘોડા પર બેસતો જેથી તે જમણા હાથથી ચાબુક મારી શકે. પોતાની ગાડીના પૈડાં બીજી ગાડી સાથે અથડાય નહીં તે જોવા માટે તેમણે રસ્તાની જમણી બાજુએ ચાલવાનું શરૂ કર્યું. નેપોલિયન બોનાપાર્ટે પણ યુરોપમાં જમણી બાજુએ ચાલવાનો નિયમ લોકપ્રિય બનાવ્યો હતો. આમ, આજે આપણે જે ડાબી બાજુએ કાર ચલાવીએ છીએ, તે વાસ્તવમાં સદીઓ પહેલાના યોદ્ધાઓની પોતાની રક્ષા કરવાની પદ્ધતિનું આધુનિક સ્વરૂપ છે.