<img height="1" width="1" style="display:none" src="https://www.facebook.com/tr?id=1793108690839422&ev=PageView&noscript=1" />
News of Saturday, 10th January 2026

સરકારી કોલેજમાં અભ્‍યાસ કરવાથી સરકારી નોકરીનો અધિકાર મળતો નથી

કોર્ટે અલ્‍હાબાદ હાઈકોર્ટના નિર્ણયને ઉલટાવ્‍યો, જેમાં નર્સિગ વિદ્યાર્થીઓને રોજગાર આપવાનો આદેશ આપવામાં આવ્‍યો હતો

નવી દિલ્‍હી તા.૧૦: એક મહત્‍વપૂર્ણ નિર્ણયમાં સુપ્રીમ કોર્ટે જણાવ્‍યું છે કે ફક્‍ત સરકારી શૈક્ષણિક સંસ્‍થામાં પ્રવેશ મેળવવાથી અથવા અભ્‍યાસ પૂર્ણ કરવાથી આપમેળે સરકારી નોકરીમાં નિમણૂક થવાની કાયદેસર અપેક્ષા કે અધિકાર મળતો નથી. સુપ્રીમ કોર્ટે આ ચુકાદો અલ્‍હાબાદ હાઈકોર્ટના નિર્ણયને ઉલટાવ્‍યો, જેમાં નર્સિગ વિદ્યાર્થીઓને સરકારી તાલીમ સંસ્‍થાઓમાં રોજગાર આપવાનો આદેશ આપવામાં આવ્‍યો હતો. ન્‍યાયાધીશ રાજેશ બિદલ અને મનમોહન સિહની બેન્‍ચે હાઈકોર્ટના નિર્ણય સામે ઉત્તર પ્રદેશ સરકારની અપીલને મંજૂરી આપતાં જણાવ્‍યું હતું કે સરકારી શૈક્ષણિક સંસ્‍થામાં પ્રવેશ મેળવવાથી અથવા અભ્‍યાસ પૂર્ણ કરવાથી સરકારી નોકરીમાં આપમેળે નિમણૂક થવાની કાયદેસર અપેક્ષા કે અધિકાર ઉત્‍પન્ન થતો નથી, ખાસ કરીને જ્‍યારે સરકારે તેની નીતિ અને ભરતી પ્રક્રિયા બદલી નાખી હોય.

બેન્‍ચે જણાવ્‍યું હતું કે સરકારી તાલીમ અભ્‍યાસક્રમોમાં નોંધાયેલા ઉમેદવારોને ફક્‍ત ભૂતકાળની પ્રથાના આધારે સરકારી નોકરીનો ગેરંટીકૃત અધિકાર નથી, ખાસ કરીને જ્‍યારે પછીની નીતિમાં ફેરફાર થાય છે અને લાયક ઉમેદવારોની સંખ્‍યામાં નોંધપાત્ર વધારો સમગ્ર ભરતીના લેન્‍ડસ્‍કેપને બદલી નાખે છે. સુપ્રીમ કોર્ટે પ્રતિવાદીઓ, અરજદારોની દલીલોને સ્‍પષ્ટપણે ફગાવી દીધી હતી, જેમણે દલીલ કરી હતી કે ભૂતકાળની પ્રથા હેઠળ, આયુર્વેદિક નર્સિગ તાલીમ અભ્‍યાસક્રમોમાં નોંધાયેલા ઉમેદવારો આપમેળે નિમણૂક પામતા હતા, અને તેથી, તાલીમ અભ્‍યાસક્રમમાં નોંધણી કર્યા પછી તેમને પણ સ્‍ટાફ નર્સ તરીકે નોકરી મળવાની કાયદેસર અપેક્ષા હતી. નોકરીઓની માંગણીને નકારી કાઢતા, સુપ્રીમ કોર્ટે ઉત્તર પ્રદેશ સરકારની દલીલ સ્‍વીકારી કે ૨૦૧૧ પછી તાલીમ કાર્યક્રમમાં નોંધાયેલા કોઈપણ ઉમેદવારોની નિમણૂક કરવામાં આવી નથી, નોંધ્‍યું કે સ્‍વચાલિત નિમણૂકોની અગાઉની પ્રથા ફક્‍ત ૨૦ બેઠકો સુધી મર્યાદિત હતી અને પરિસ્‍થિતિની આવશ્‍યકતાઓને કારણે હતી.

બેન્‍ચે જણાવ્‍યું હતું કે એકવાર ખાનગી સંસ્‍થાઓને કોર્સ ઓફર કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવી હતી, જેના કારણે ઉમેદવારોની સંખ્‍યામાં ઝડપી વધારો થયો હતો, જે ઉપલબ્‍ધ હોદ્દાઓ કરતાં ઘણો વધારે હતો, સરકાર અગાઉની પ્રથા બંધ કરવામાં વાજબી હતી. ખરેખર, ઉત્તર પ્રદેશે ૨૦ બેઠકોવાળા સરકારી આયુર્વેદિક નર્સિગ કોર્સ હેઠળ તાલીમ પામેલા તમામ ઉમેદવારોને સ્‍ટાફ નર્સ તરીકે નિયુક્‍ત કરવાની તેની અગાઉની પ્રથા બંધ કરી દીધી હતી. દાયકાઓથી, મર્યાદિત બેઠકો અને મોટી સંખ્‍યામાં ખાલી જગ્‍યાઓને કારણે, આવી નિમણૂકો સ્‍પર્ધાત્‍મક પ્રક્રિયા વિના કરવામાં આવતી હતી. જો કે, ૨૦૧૧ થી, ખાનગી સંસ્‍થાઓને સમાન કોર્સ ઓફર કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવી છે, જેના પરિણામે પ્રશિક્ષિત ઉમેદવારોની સંખ્‍યામાં ઝડપી વધારો થયો છે, અને સરકારે તેની પોતાની કોલેજોમાંથી તાલીમ પામેલા ઉમેદવારોને આપમેળે નિમણૂક કરવાની પ્રથા બંધ કરી દીધી છે.

આ કેસમાં, ભાવના મિશ્રા, અંકિતા મૌર્ય અને અન્‍ય લોકોની અરજી પર, અલ્‍હાબાદ હાઈકોર્ટે ઉત્તર પ્રદેશ સરકારને બધા તાલીમ પામેલા ઉમેદવારોને નોકરીઓ આપવાનો આદેશ આપ્‍યો. ઉત્તર પ્રદેશ સરકારે આ નિર્ણય સામે સુપ્રીમ કોર્ટમાં અપીલ કરી.(૩૮.૧૧)

(10:18 AM IST)