છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય હેં...વારાણસીમાં ભાજપનો પરાજય 9:51 AM
એપલની છલાંગઃ ભારતમાંથી આઇફોન નિકાસ પહેલી વાર રૂ.૨ લાખ કરોડને પાર
એપલનું પ્રાથમિક ધ્યાન ઉત્પાદન-લિક્ડ ઇન્સેન્ટિવ (PLI) યોજના હેઠળ ૨૦૨૪ સુધી ભારતમાં આઇફોન નિકાસ વધારવા પર હતું: આના કારણે કંપનીની નિકાસ વર્ષ-દર-વર્ષે વધી રહી છે
નવી દિલ્હી,તા.૧૨: એપલે ૨૦૨૧ માં ભારતમાં ઉત્પાદન શરૂ કર્યું ત્યારથી, આ પહેલી વાર છે જ્યારે ૨૦૨૫ માં દેશમાંથી તેની આઇફોન નિકાસ રૂ.૨ લાખ કરોડને વટાવી ગઈ છે. એપલ માટે કોન્ટ્રાક્ટ પર આઇફોન બનાવતી કંપનીઓ દ્વારા કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારોને પૂરા પાડવામાં આવેલા ડેટા અનુસાર, જાન્યુઆરીથી ડિસેમ્બર ૨૦૨૫ દરમિયાન તેમની નિકાસ રેકોર્ડ ઼૨૩ બિલિયન (અથવા રૂ.૨.૦૩ લાખ કરોડ) સુધી પહોંચી ગઈ છે, જે ૨૦૨૪ ની સરખામણીમાં આશરે ૮૫% વધુ છે.
એપલનું પ્રાથમિક ધ્યાન ઉત્પાદન-લિક્ડ ઇન્સેન્ટિવ (PLI) યોજના હેઠળ ૨૦૨૪ સુધી ભારતમાં આઇફોન નિકાસ વધારવા પર હતું. આના કારણે કંપનીની નિકાસ વર્ષ-દર-વર્ષે વધી રહી છે. એપલે ૨૦૨૧માં રૂ.૮,૮૦૦ કરોડની નિકાસ કરી હતી, જે ૨૦૨૨માં વધીને રૂ.૩૬,૨૩૪ કરોડ થઈ હતી. ૨૦૨૩માં આ આંકડો બમણાથી વધુ વધીને રૂ.૭૪,૦૦૦ કરોડ થયો હતો. ૨૦૨૪માં નિકાસ વધીને રૂ.૧.૧ લાખ કરોડ થઈ હતી.
૨૦૨૦માં PLI યોજનાને પગલે, એપલે તેના બે કોન્ટ્રાક્ટ આઇફોન સપ્લાયર્સ, વિસ્ટ્રોન અને ફોક્સકોન સાથે ભારતમાં પ્રવેશ કર્યો. કોવિડ-૧૯ મહામારી અને ચીન સાથે સરહદી અથડામણને કારણે ભારતમાં ઉત્પાદન શરૂ થવામાં વિલંબ થયો, અને ૨૦૨૧માં દેશમાં આઇફોનનું ઉત્પાદન શરૂ થયું, મુખ્યત્વે નિકાસ બજાર માટે.
૨૦૨૦માં એપલની સપ્લાય ચેઇન ચીનથી સ્થળાંતરિત થતાં, એવી અપેક્ષા રાખવામાં આવી હતી કે તે તેના ઘણા સપ્લાયર્સને ભારતમાં લાવશે. સરકારે પ્રેસ નોટ ૩ હેઠળ પ્રતિબંધો છતાં ૧૪ ચીની કંપનીઓને ભારતમાં રોકાણ કરવા માટે મંજૂરી આપી હતી. એપલે ૨૦૨૩ માં ભારતીય કંપનીઓને તેની સપ્લાય ચેઇનમાં લાવવાનું શરૂ કર્યું.
સરકાર માટે આ એક મુશ્કેલ નિર્ણય હતો, પરંતુ તે ભારતીય ઇકોસિસ્ટમમાં ખાસ કરીને ટેકનોલોજી ટ્રાન્સફર અને સૂક્ષ્મ, નાના અને મધ્યમ કદના સાહસો માટે કૌશલ્ય દ્વારા લાભો લાવવાને કારણે લેવામાં આવ્યો હતો.
ટાટા ગ્રુપ ૨૦૨૩ માં કર્ણાટકમાં વિસ્ટ્રોનની આઇફોન ફેક્ટરી હસ્તગત કરીને આ ઇકોસિસ્ટમમાં જોડાનાર પ્રથમ વ્યાપારી જૂથ હતું. બાદમાં તેણે તમિલનાડુમાં પેગાટ્રોનની આઇફોન ફેક્ટરીમાં બહુમતી હિસ્સો હસ્તગત કર્યો.
૨૦૨૪ માં, ઘણી ભારતીય કંપનીઓ એપલની સપ્લાય ચેઇનમાં ઘટક અને સબ-એસેમ્બલી સપ્લાયર્સ તરીકે જોડાઈ. આમાં મદ્રાસન, હિન્ડાલ્કો, વિપ્રો પરી, જાબિલ, એક્વસ, એસએફઓ ટેક્રોલોજીસ અને ભારત ફોર્જનો સમાવેશ થાય છે. આ સપ્લાયર્સ ભારતના આઠ રાજ્યોમાં ફેલાયેલા છે.
ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને માહિતી ટેકનોલોજી મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, છેલ્લા ચાર વર્ષમાં સ્માર્ટફોન મૂલ્યવર્ધન ઝડપથી વધ્યું છે, જે ૨૦૨૫ સુધીમાં ૧૯ ટકા સુધી પહોંચી ગયું છે. આ ચીન દ્વારા લગભગ ૧૮ વર્ષમાં પ્રાપ્ત કરાયેલા ૪૦-૪૫ ટકા મૂલ્યવર્ધનનો લગભગ અડધો ભાગ છે.
નવી શરૂ કરાયેલ ઇલેક્ટ્રોનિક્સ કમ્પોનન્ટ્સ મેન્યુફેક્ચરિગ સ્કીમ આ દિશામાં એક મોટું પગલું છે. આગામી ચાર વર્ષમાં મૂલ્યવર્ધનમાં આશરે ૩૦ ટકાનો વધારો થવાની અપેક્ષા છે. ઘણા એપલ સપ્લાયર્સ પણ આ પહેલમાં ભાગ લઈ રહ્યા છે. આનાથી સ્માર્ટફોન નિકાસ તેમજ કમ્પોનન્ટ નિકાસમાં વધારો થવાની અપેક્ષા છે
(10:06 AM IST)
