નવી દિલ્‍હી, તા.૧૨: શેરબજારની કમાણી પરનો કર રોકાણકારો માટે એક મહત્‍વપૂર્ણ ચિંતાનો વિષય છે. ફક્‍ત સ્‍થાનિક રોકાણકારો જ નહીં; વિદેશી રોકાણકારો પણ આનાથી પરેશાન છે. ગયા વર્ષની શરૂઆતમાં, જ્‍યારે વિદેશી સંસ્‍થાકીય રોકાણકારો (FII) બજારમાંથી પૈસા ઉપાડી રહ્યા હતા, ત્‍યારે સરકાર પાસે મૂડી લાભ કર પરના તેના વલણમાં ફેરફાર કરવાની માંગણીઓ ઉભી થઈ હતી. સરકારે કેન્‍દ્રીય બજેટ ૨૦૨૪માં આ કરમાં વધારો કર્યો હતો. હવે જ્‍યારે બજેટ ૨૦૨૬ રજૂ થવાનું છે, ત્‍યારે આશા છે કે નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણ રોકાણકારોની માંગણીઓ પર વિચાર કરશે.બજેટ ૨૦૨૪માં, ટૂંકા ગાળાના અને લાંબા ગાળાના મૂડી લાભ બંને પરના કરમાં વધારો કરવામાં આવ્‍યો હતો.  ટૂંકા ગાળાના મૂડી લાભ (STCG) પરનો કર ૧૫% થી વધારીને ૨૦% કરવામાં આવ્‍યો હતો, જ્‍યારે લાંબા ગાળાના મૂડી લાભ (LTCG) પરનો કર ૧૦્રુ થી વધારીને ૧૨.૫% કરવામાં આવ્‍યો હતો. જોકે, થોડી રાહત આપતાં, સરકારે રૂ.૧ લાખની મુક્‍તિ મર્યાદા રૂ.૧.૨૫ લાખ કરી છે. વર્તમાન સિસ્‍ટમ હેઠળ, નાણાકીય વર્ષમાં રૂ.૧.૨૫ લાખ સુધીનો લાંબા ગાળાનો મૂડી લાભ કરમુક્‍ત છે. એક વર્ષમાં નોંધાયેલા લાભને ટૂંકા ગાળાના લાભ અથવા ટૂંકા ગાળાના લાભ ગણવામાં આવે છે, જ્‍યારે એક વર્ષથી વધુ સમયના હોલ્‍ડિંગ લાંબા ગાળાના વર્ગમાં આવે છે.

બજેટ ૨૦૨૬માં શકય છે

હાલમાં એ કહેવું મુશ્‍કેલ છે કે ૧ ફેબ્રુઆરીએ રજૂ થનારા બજેટ ૨૦૨૬ મૂડી લાભ કર ઘટાડવાનો નિર્ણય લેશે કે નહીં. જોકે, એવું માનવામાં આવે છે કે સરકાર કરમુક્‍ત મર્યાદા  રૂ.૧.૨૫ લાખથી વધારીને રૂ.૨ લાખ કરી શકે છે. જો આવું થાય, તો રોકાણકારો ઇક્‍વિટી મ્‍યુચ્‍યુઅલ ફંડ અને શેરોમાં વધુ રસ લઈ શકે છે. નિષ્‍ણાતો માને છે કે મૂડી લાભ કરમાં કોઈ મોટા ફેરફારો નહીં થાય, કારણ કે તેનાથી સરકારની તિજોરી પર અસર પડશે. જોકે, સરકારે તેમાં થોડો ઘટાડો કરવાનું વિચારવું જોઈએ. વધુમાં, હોલ્‍ડિંગ સમયગાળો એક વર્ષથી વધારીને બે કે ત્રણ વર્ષ કરવો ફાયદાકારક રહેશે.

ગયા વર્ષે, હેલિયોસ કેપિટલના સ્‍થાપક અને મુખ્‍ય રોકાણ અધિકારી (CIO), સમીર અરોરાએ મૂડી લાભ કર પ્રત્‍યે ખુલ્લેઆમ નારાજગી વ્‍યક્‍ત કરી હતી. તેમણે તેને સરકારની સૌથી મોટી ભૂલ ગણાવી હતી. તેમણે જણાવ્‍યું હતું કે આનાથી ખાસ કરીને વિદેશી રોકાણકારોના મનોબળ પર અસર પડી છે, જેના કારણે તેઓ ઝડપથી વેચાણ કરવા લાગ્‍યા છે. મીડિયા અહેવાલો અનુસાર, ભારત એવા થોડા દેશોમાંનો એક છે જ્‍યાં વિદેશી રોકાણકારોને શેરબજારના નફા પર પણ કર ચૂકવવો પડે છે. જ્‍યારે સરકારે ૨૦૨૪ના બજેટમાં મૂડી લાભ કર વધારવાનો નિર્ણય લીધો, ત્‍યારે વિરોધ થયો. ૨૦૨૫ની શરૂઆતમાં જ્‍યારે બજાર ડૂબવા લાગ્‍યું, ત્‍યારે વિરોધ વધુ તીવ્ર બન્‍યો, પરંતુ સરકારે કોઈ રાહત આપી નહીં