રાજકોટ: નવા વર્ષની શરૂઆત સાથે જ ભારતીય પરિવારોમાં ઉત્તરાયણ એટલે કે મકરસંક્રાંતિની આતુરતા વધી જાય છે. જોકે, વર્ષ ૨૦૨૬માં મકરસંક્રાંતિ ૧૪ જાન્યુઆરીએ ઉજવવી કે ૧૫ જાન્યુઆરીએ, તેને લઈને શ્રદ્ધાળુઓમાં ભારે મૂંઝવણ જોવા મળી રહી છે. જ્યોતિષીઓના મતે આ વર્ષે ગ્રહોની ચાલ અને તિથિઓનો મેળ કંઈક અલગ જ સંકેત આપી રહ્યો છે.
૧૪ જાન્યુઆરી: સૂર્યનું રાશિ પરિવર્તન અને મુહૂર્ત
મોટાભાગના પંચાંગ મુજબ, સૂર્યદેવ ૧૪ જાન્યુઆરી, ૨૦૨૬ના રોજ બપોરે ૩:૧૩ વાગ્યે મકર રાશિમાં પ્રવેશ કરશે. જ્યોતિષ પંડિત પ્રતીક ભટ્ટ અને વાણ્ય આર્યના જણાવ્યા અનુસાર, સૂર્યનું સંક્રમણ ૧૪મીએ થતું હોવાથી આ દિવસે જ મકરસંક્રાંતિ ઉજવવી શાસ્ત્રોક્ત ગણાશે. ૧૪ જાન્યુઆરીએ બપોરે ૩:૧૩ થી સાંજે ૫:૪૫ સુધીનો સમય 'પુણ્ય કાળ' ગણાય છે, જે સ્નાન અને દાન માટે સર્વોત્તમ છે.
૧૫ જાન્યુઆરીનો તર્ક: સૂર્યોદય વ્યાપિની તિથિ
બીજી તરફ, જ્યોતિષી નીતિશા મલ્હોત્રા જણાવે છે કે જો સૂર્યનું સંક્રમણ મોડી સાંજે કે રાત્રે થતું હોય, તો ઉદય તિથિ મુજબ બીજા દિવસે એટલે કે ૧૫ જાન્યુઆરીએ તહેવાર ઉજવવો જોઈએ. ખાસ કરીને સ્નાન-દાન માટે સૂર્યોદય પછીનો સમય મહત્વનો હોવાથી ઘણા લોકો ૧૫મી તારીખે સંક્રાંતિ મનાવવાની સલાહ આપી રહ્યા છે.
ષટ્તિલા એકાદશી અને ખીચડીનો સંયોગ
આ વર્ષે મકરસંક્રાંતિના દિવસે જ એટલે કે ૧૪ જાન્યુઆરીએ 'ષટ્તિલા એકાદશી' પણ આવે છે. એકાદશીના દિવસે સામાન્ય રીતે ચોખા ખાવાની મનાઈ હોય છે, તેથી જે લોકો વ્રત રાખતા હોય તેમણે ૧૪મીએ ખીચડી ન ખાવી જોઈએ. આવા શ્રદ્ધાળુઓ ૧૫ જાન્યુઆરી, ગુરુવારના રોજ ખીચડીનું દાન કરી શકે છે અને પ્રસાદ ગ્રહણ કરી શકે છે. જોકે, ગુરુવારે ખીચડી રાંધવા બાબતે પણ કેટલાક મતો અલગ છે, પરંતુ દાન માટે તે શ્રેષ્ઠ ગણાશે.
મકરસંક્રાંતિ ૨૦૨૬ શુભ મુહૂર્ત (૧૪ જાન્યુઆરી):
•    પુણ્ય કાળ: બપોરે ૩:૧૩ થી સાંજે ૫:૪૫ સુધી.
•    મહાપુણ્ય કાળ: બપોરે ૩:૧૩ થી સાંજે ૪:૫૮ સુધી (આ સમયગાળામાં દાનનું અક્ષય પુણ્ય મળે છે).
•    સ્નાન-દાનનો શ્રેષ્ઠ સમય: સવારે ૯:૦૩ થી ૧૦:૪૮ સુધી.
આમ, જો તમે સૂર્યના ગોચરને મહત્વ આપતા હોવ તો ૧૪ જાન્યુઆરી મુખ્ય દિવસ રહેશે, પરંતુ ધાર્મિક વિધિઓ અને સ્નાન-દાન માટે ૧૫મીની સવાર પણ તેટલી જ ફળદાયી માનવામાં આવે છે.