નવી દિલ્‍હી, તા.૧૩: ભારત અને અમેરિકા વચ્‍ચે લાંબા સમયથી પ્રતીક્ષિત ટ્રેડ ડીલ ફરી એકવાર ટળી છે. અમેરિકી રાજદૂત સર્જિયો ગોરેમંત્રણા શરૂ થવાની જાહેરાત કરી હતી, પરંતુ ભારતીય વાણિજ્‍ય મંત્રાલયે સ્‍પષ્ટ કર્યું છે કે હાલમાં વોશિંગ્‍ટન તરફથી આવી કોઈ સત્તાવાર પુષ્ટિ મળી નથી. આ વિલંબ પાછળ રાષ્‍ટ્રપતિ ડોનાલ્‍ડ ટ્રમ્‍પની તાજેતરની ટેરિફ ધમકીને મુખ્‍ય કારણ માનવામાં આવી રહ્યું છે. ટ્રમ્‍પે ઈરાન સાથે વેપાર કરતા દેશો પર ૨૫% વધારાનો ટેરિફ લાદવાની જાહેરાત કરી છે, જે ભારત જેવા દેશો માટે ચિંતાનો વિષય છે. હાલમાં બંને દેશો વચ્‍ચે કોઈ બેઠક નિર્ધારિત નથી, જે સૂચવે છે કે વ્‍હાઇટ હાઉસ ભારત પર દબાણ વધારવાની રણનીતિ અપનાવી રહ્યું છે.

આ વેપાર વાટાઘાટોમાં સૌથી મોટો અવરોધ ભારતીય ઉત્‍પાદનો પર લાદવામાં આવેલો ૫૦% જેટલો ઊંચો ટેરિફ છે. ભારતીય વાણિજ્‍ય સચિવ રાજેશ અગ્રવાલે અગાઉ વચગાળાના કરારની આશા વ્‍યક્‍ત કરી હતી, પરંતુ ટ્રમ્‍પના અમેરિકા ફર્સ્‍ટ અભિગમે આ આશા પર પાણી ફેરવી દીધું છે. જો યુએસ કોંગ્રેસ રશિયા અને તેના ભાગીદારો પર નવું પ્રતિબંધ બિલ પસાર કરશે, તો ભારતીય નિકાસકારોની મુશ્‍કેલીઓ બેવડાશે. ભારતીય અધિકારીઓના જણાવ્‍યા મુજબ, અત્‍યારે વોશિંગ્‍ટન તરફથી કોઈ સકારાત્‍મક સંકેત મળી રહ્યા નથી, જેના કારણે આ મહિને વાટાઘાટો થશે કે કેમ તે અંગે પણ શંકા છે.

રસપ્રદ વાત એ છે કે, આટલા ઊંચા ટેરિફ અને તણાવ હોવા છતાં, અમેરિકામાં ભારતની નિકાસમાં ૧૧.૪% નો વધારો જોવા મળ્‍યો છે, જે એપ્રિલ-નવેમ્‍બર દરમિયાન ૫૯ અબજ ડોલરને પાર કરી ગઈ છે. જોકે, નિષ્‍ણાતો માને છે કે જો ટ્રમ્‍પની ટેરિફની ધમકી વાસ્‍તવિકતામાં બદલાશે, તો આઇટી સર્વિસિસ, ફાર્મા અને ટેક્‍સટાઇલ સેક્‍ટરને મોટો ફટકો પડી શકે છે. ભારત અત્‍યારે વ્‍યાપારી હિતો અને ભૌગોલિક રાજકીય સંબંધો (ઈરાન-રશિયા) વચ્‍ચે સંતુલન જાળવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે. ૨૦૨૬ ના પ્રારંભે સર્જાયેલી આ અનિશ્ચિતતા ભારત-અમેરિકાના ભવિષ્‍યના આર્થિક સંબંધો માટે અત્‍યંત નિર્ણાયક સાબિત થશે