ઓટાવા | તા.13 : કેનેડા અને ચીન વચ્ચેના એક દાયકા લાંબા તણાવપૂર્ણ સંબંધોમાં હવે નવો વળાંક આવવાની શક્યતા છે. કેનેડાના વડાપ્રધાન માર્ક કાર્ને મંગળવારે સત્તાવાર રીતે ચીનની મુલાકાતે રવાના થયા છે. આ મુલાકાત એવા સમયે થઈ રહી છે જ્યારે અમેરિકામાં ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના આગમન બાદ વેપાર યુદ્ધ અને જોડાણો તૂટવાની ધમકીઓએ કેનેડાને ચિંતામાં મૂક્યું છે. ૨૦૧૭ પછી પહેલીવાર કેનેડાના કોઈ વડાપ્રધાન ચીનની ધરતી પર પગ મૂકી રહ્યા છે, જે વૈશ્વિક રાજકારણ માટે એક મોટો સંકેત માનવામાં આવે છે.
તેલ અને ખેતી: વેપારના નવા સમીકરણો
આ મુલાકાત પાછળનું મુખ્ય કારણ આર્થિક મજબૂરી પણ હોવાનું જણાય છે. કેનેડા પોતાનું ૯૦% ક્રૂડ ઓઇલ અમેરિકાને વેચે છે, પરંતુ ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર હવે વેનેઝુએલા પાસેથી તેલ લેવાનું વિચારી રહ્યું છે. આવી સ્થિતિમાં માર્ક કાર્ને ચીનને કેનેડિયન ક્રૂડ ઓઇલના નવા ગ્રાહક તરીકે જોઈ રહ્યા છે. આ ઉપરાંત, કેનેડિયન ખેડૂતો માટે મહત્વના એવા 'કેનોલા' (રાઈ જેવું તેલ બિયાં) પર ચીને જે ટેરિફ લાદ્યા છે, તેને હટાવવા અંગે પણ આ બેઠકમાં ગંભીર ચર્ચાઓ થવાની શક્યતા છે.
ટ્રમ્પની નારાજગીનું જોખમ
રાજકીય વિશ્લેષકો માને છે કે કાર્નેની આ યાત્રા વોશિંગ્ટનમાં બેઠેલા ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પને નારાજ કરી શકે છે. જોકે, કેનેડિયન સરકારે ગણતરી પૂર્વક આ જોખમ લીધું છે. માર્ક કાર્ને આ મુલાકાત દ્વારા સંદેશ આપવા માંગે છે કે કેનેડા માત્ર અમેરિકા પર નિર્ભર નથી અને તે વૈશ્વિક સ્તરે નવા ભાગીદારો શોધવા માટે તૈયાર છે. ચીનના વિદેશ મંત્રાલયે પણ જણાવ્યું છે કે તેઓ કેનેડા સાથે પરસ્પર વિશ્વાસ ગાઢ બનાવવા માટે ઉત્સુક છે અને 'ગ્રેટ હોલ ઓફ ધ પીપલ' ખાતે કાર્નેનું ભવ્ય સ્વાગત કરવાની તૈયારીઓ કરવામાં આવી છે.
સુરક્ષા અને માનવ અધિકારોનો પડકાર
જોકે, આ મુલાકાત સંપૂર્ણપણે વિવાદમુક્ત નથી. કેનેડામાં ચીની જાસૂસી, માનવ અધિકાર ઉલ્લંઘન અને ભૂતકાળમાં ચૂંટણીમાં દખલગીરી જેવા મુદ્દાઓ પર હજુ પણ વિપક્ષ અને કાર્યકરો સરકારને ઘેરી રહ્યા છે. રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા નિષ્ણાતોએ ચેતવણી આપી છે કે AI અને મહત્વપૂર્ણ ખનિજો જેવા ક્ષેત્રોમાં ચીન સાથેનો સહયોગ કેનેડા માટે 'લાલ રેખા' સમાન હોવો જોઈએ. હવે જોવાનું એ રહેશે કે માર્ક કાર્ને આ મુલાકાત દરમિયાન વેપાર અને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા વચ્ચે કેવી રીતે સંતુલન જાળવે છે.