મસ્કત (ઓમાન): તા.૧૪: ભારતીય નૌકાદળ અને સંસ્કૃતિ મંત્રાલયના સંયુક્ત સાહસે આજે ઇતિહાસના પાનાઓમાં એક નવું પ્રકરણ ઉમેર્યું છે. ભારતના પ્રાચીન જહાજ નિર્માણની કળાને જીવંત કરતા સ્વદેશી જહાજ **'INSV કૌંડિન્યા'**એ ગુજરાતના પોરબંદરથી ઓમાનના મસ્કત સુધીની ૧૮ દિવસની પડકારજનક સફર સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ કરી છે. બુધવારે જ્યારે આ જહાજ મસ્કતના કિનારે પહોંચ્યું, ત્યારે ભારતની ભવ્ય નૌકા શક્તિ અને પ્રાચીન ટેકનોલોજીનો ડંકો સમગ્ર વિશ્વમાં વાગી ગયો.
અજંતાની ગુફાઓમાંથી દરિયાની લહેરો સુધી
આ કોઈ સામાન્ય જહાજ નથી, પરંતુ 5મી સદીમાં ભારત કેવા જહાજોનો ઉપયોગ કરતું હતું તેનું પુનઃનિર્માણ છે. આ જહાજની ડિઝાઇન અજંતાની ગુફાઓમાં મળી આવેલા પ્રાચીન ચિત્રો પરથી તૈયાર કરવામાં આવી છે. આ પ્રોજેક્ટ જુલાઈ ૨૦૨૩માં શરૂ થયો હતો, જેમાં આધુનિક ખીલીઓ કે વેલ્ડિંગને બદલે 'ટાંકાવાળી' (Stitched) પદ્ધતિનો ઉપયોગ થયો છે. કેરળના કુશળ કારીગરોએ કાયર દોરડા, નારિયેળના રેસા અને કુદરતી રેઝિનનો ઉપયોગ કરીને લાકડાના પાટિયાઓને એકબીજા સાથે સીવીને આ મજબૂત જહાજ તૈયાર કર્યું છે.
સાહસિક સફર અને ક્રૂ મેમ્બર્સ
૨૯ ડિસેમ્બર, ૨૦૨૫ના રોજ પોરબંદરથી રવાના થયેલા આ જહાજનું નેતૃત્વ કમાન્ડર વિકાસ શિયોરને કર્યું હતું. આ સફરમાં ૧૭ નૌકાદળના જવાનોની સાથે પ્રધાનમંત્રીના આર્થિક સલાહકાર પરિષદના સભ્ય સંજીવ સાન્યાલ પણ જોડાયા હતા. સંજીવ સાન્યાલે સોશિયલ મીડિયા પર આ રોમાંચક યાત્રાના દૈનિક અપડેટ્સ શેર કરીને વિશ્વભરના લોકોમાં ઉત્તેજના જગાડી હતી.
ભારતીય સંસ્કૃતિનું પ્રતિક
INSV કૌંડિન્યાના સઢ પર 'ગાંડાભેરુન્ડા' અને સૂર્યના ચિત્રો છે, જ્યારે જહાજના આગળના ભાગમાં સિંહની આકૃતિ (સિંહ યાલી) કંડારવામાં આવી છે. આ જહાજનું નામ મહાન ભારતીય નાવિક 'કૌંડિન્યા' પરથી રાખવામાં આવ્યું છે, જેમણે પ્રાચીન સમયમાં હિંદ મહાસાગર ઓળંગીને દક્ષિણપૂર્વ એશિયામાં ભારતીય સંસ્કૃતિનો પ્રસાર કર્યો હતો.
કોમોડોર અમિત શ્રીવાસ્તવે આ સિદ્ધિને ઐતિહાસિક ગણાવતા કહ્યું કે, "આપણા નૌકાદળના પ્રશિક્ષિત ક્રૂએ સાબિત કર્યું છે કે પ્રાચીન ટેકનિકથી બનેલા જહાજો પણ આધુનિક પડકારોનો સામનો કરી શકે છે." જરૂરી તપાસ બાદ આ જહાજ ફરી ભારત પરત ફરવાની સફર શરૂ કરશે.