પટના: બિહારના મુખ્યમંત્રી નીતિશ કુમારે રાજ્યની લથડતી આરોગ્ય વ્યવસ્થાને પાટા પર લાવવા માટે એક મોટું 'ઓપરેશન' કર્યું છે. પશ્ચિમ ચંપારણથી શરૂ થયેલી 'સમૃદ્ધિ યાત્રા' દરમિયાન મુખ્યમંત્રીએ જાહેરાત કરી છે કે હવે કોઈપણ સરકારી ડોક્ટર ખાનગી હોસ્પિટલો કે ક્લિનિક્સમાં પ્રેક્ટિસ કરી શકશે નહીં. આ નિર્ણય બિહારના એવા હજારો ગરીબ દર્દીઓ માટે આશાનું કિરણ લાવ્યો છે જેઓ હોસ્પિટલમાં ડોક્ટરની ગેરહાજરીને કારણે ખાનગી હોસ્પિટલોમાં લૂંટાવવા મજબૂર બનતા હતા. નીતિશ કુમારે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં ચેતવણી આપી છે કે સરકારી ડોક્ટરોની પ્રથમ અને છેલ્લી જવાબદારી સામાન્ય જનતાની સેવા કરવાની છે, અને આમાં કોઈ પણ પ્રકારનો 'શોર્ટકટ' ચલાવી લેવામાં આવશે નહીં.
રાજ્ય સરકારના આ કડક વલણ પાછળ પટના અને અન્ય શહેરોમાં ચાલતું મોટું નેક્સસ છે, જ્યાં સરકારી ડોક્ટરો કાગળ પર હોસ્પિટલમાં હાજર હોય છે પરંતુ વાસ્તવમાં તેઓ ખાનગી નર્સિંગ હોમમાં પ્રેક્ટિસ કરતા હોય છે. આ નવી નીતિ હેઠળ, સરકાર હવે બાયોમેટ્રિક હાજરી અને સરપ્રાઈઝ ઇન્સ્પેક્શન દ્વારા ડોક્ટરો પર નજર રાખશે. મુખ્યમંત્રીએ અધિકારીઓને નિર્દેશ આપ્યો છે કે ટૂંક સમયમાં નવી ગાઈડલાઈન બહાર પાડવામાં આવે, જેમાં ઉલ્લંઘન કરનારાઓના લાયસન્સ રદ કરવા સુધીની જોગવાઈ હોઈ શકે છે. આ પગલાનો હેતુ સરકારી હોસ્પિટલોમાં નિષ્ણાત ડોક્ટરોની 24 કલાક ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવાનો છે જેથી મધ્યરાત્રિએ આવતા ઇમરજન્સી કેસોને યોગ્ય સારવાર મળી શકે.

જોકે, આ નિર્ણય બાદ બિહારના તબીબી આલમમાં ગણગણાટ શરૂ થઈ ગયો છે. ડોક્ટર સંગઠનો આ નિર્ણયને પર્સનલ ફ્રીડમ પર તરાપ ગણાવી શકે છે અથવા નોન-પ્રેક્ટિસિંગ એલાઉન્સ (NPA) માં વધારાની માંગ કરી શકે છે. પરંતુ નીતિશ કુમારના આ તેવર જોતા લાગે છે કે તેઓ ચૂંટણી પહેલા રાજ્યની સરકારી હોસ્પિટલોની છબી સુધારવા માટે મક્કમ છે. હવે જોવાનું એ રહેશે કે આદેશ તો અપાઈ ગયો છે, પણ જમીની સ્તરે તેનું અમલીકરણ કેવી રીતે થાય છે. શું બિહારના ડોક્ટરો હોસ્પિટલના સફેદ કોટની મર્યાદા જાળવશે કે પછી સિસ્ટમ સામે આંદોલન છેડશે? તે આવનારો સમય જ કહેશે.