મુંબઈ:  મુંબઈ મહાનગરપાલિકાના પરિણામોએ મહારાષ્ટ્રના રાજકારણમાં એક નવા યુગની શરૂઆત કરી છે. છેલ્લા ત્રણ દાયકાથી મુંબઈ પર એકહથ્થુ શાસન ભોગવનાર ઠાકરે પરિવારને આખરે સત્તાના સિંહાસન પરથી નીચે ઉતરવું પડ્યું છે. દેવેન્દ્ર ફડણવીસ અને એકનાથ શિંદેના સચોટ 'માઈક્રોમેનેજમેન્ટ' સામે વિપક્ષી ગઠબંધન ફિક્કું સાબિત થયું. ભાજપે ૮૯ બેઠકો સાથે પોતાની તાકાત બતાવી, જ્યારે શિંદેની શિવસેનાએ ૨૯ બેઠકો જીતીને સાબિત કરી દીધું કે અસલી શિવસેના કોણ છે. ૧૧૪ના જાદુઈ આંકડાને વટાવીને મહાયુતિએ મુંબઈના વહીવટ પર કબજો મેળવી લીધો છે, જે ઉદ્ધવ ઠાકરે માટે એક મોટો આંચકો માનવામાં આવે છે.

આ ચૂંટણીની સૌથી મોટી વિશેષતા એ રહી કે વર્ષોના મનભેદ ભૂલીને રાજ ઠાકરે અને ઉદ્ધવ ઠાકરે મરાઠી મતોને બચાવવા એકસાથે આવ્યા હતા. જોકે, આ 'ઠાકરે બ્રાન્ડ' નું જોડાણ અપેક્ષિત પરિણામો લાવી શક્યું નહીં. રાજ ઠાકરેની મનસે માત્ર ૬ બેઠકો પર સમેટાઈ ગઈ, જ્યારે ઉદ્ધવની સેના ૬૫ બેઠકો સુધી મર્યાદિત રહી. વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે મરાઠી મતોનું જે રીતે ધ્રુવીકરણ થયું અને બિન-મરાઠી મતદારોએ જે રીતે ભાજપ પર ભરોસો મૂક્યો, તેનાથી ઠાકરે બંધુઓના પરંપરાગત વોટબેંકના ગણિત બગડી ગયા. 'મરાઠી માણસ' ના નામે મત માંગવાની વ્યૂહરચના હવે વિકાસ અને હિન્દુત્વના નવા સમીકરણો સામે નબળી પડી રહી હોય તેવું જણાય છે.

એકનાથ શિંદેએ આ વિજયમાં પાયાની ભૂમિકા ભજવી છે. તેમણે માત્ર ધારાસભ્યો જ નહીં, પરંતુ ગ્રાઉન્ડ લેવલ પર કામ કરતા ૧૨૦થી વધુ પૂર્વ કોર્પોરેટરોને પોતાની સાથે જોડીને શિવસેનાના પાયાને હચમચાવી દીધો હતો. શિંદેએ ભાજપ પાસેથી ૯૦ બેઠકોની જે સમજૂતી કરી હતી, તે તેમના આત્મવિશ્વાસને દર્શાવતી હતી. બીજી તરફ, ફડણવીસે હિન્દી ભાષી અને વ્યાપારી વર્ગના મતોને અકબંધ રાખ્યા હતા. મુંબઈના ૧૪૦ મરાઠી પ્રભુત્વ ધરાવતા વોર્ડમાં પણ ભાજપ-શિંદેની જોડીએ ગાબડું પાડ્યું, જેના કારણે ઠાકરે પરિવારનો ૨૮ વર્ષ જૂનો કિલ્લો ધ્વસ્ત થઈ ગયો. હવે મુંબઈના વિકાસ અને બજેટ પર 'ડબલ એન્જિન' ની સરકારનું વર્ચસ્વ જોવા મળશે.