ન્યુ યોર્ક/વોશિંગ્ટન: અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ફરી એકવાર પોતાની અનોખી અને વિવાદાસ્પદ શૈલીમાં વિશ્વના રાજકારણને હચમચાવી દીધું છે. ટ્રમ્પે વૈશ્વિક સંઘર્ષો અને ખાસ કરીને ગાઝાના પુનઃનિર્માણ માટે "બોર્ડ ઓફ પીસ" (Board of Peace) ની રચના કરી છે. જોકે, વિવાદ એ વાતનો છે કે આ બોર્ડના ડ્રાફ્ટ ચાર્ટરમાં એક અત્યંત વિચિત્ર શરત મૂકવામાં આવી છે. રિપોર્ટ્સ અનુસાર, જે દેશો આ બોર્ડમાં ૩ વર્ષની મુદતને બદલે 'કાયમી સભ્ય' (Permanent Member) બનવા માંગતા હોય, તેમણે ૧ અબજ ડોલર (આશરે ₹૮,૫૦૦ કરોડ) નું આર્થિક યોગદાન આપવું પડશે. ટ્રમ્પની આ "પે-ટુ-પ્લે" (Pay-to-Play) શૈલીએ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે હોબાળો મચાવી દીધો છે.

ટ્રમ્પ આ બોર્ડના ઉદઘાટન અધ્યક્ષ (Chairman) તરીકે રહેશે અને કયા દેશને આમંત્રણ આપવું તે નક્કી કરવાનો આખરી નિર્ણય પણ તેમના હાથમાં જ હશે. આર્જેન્ટિનાના રાષ્ટ્રપતિ જેવિયર માઇલી અને કેનેડાના માર્ક કાર્ને જેવા દિગ્ગજોએ આ બોર્ડમાં જોડાવા માટેની તૈયારી બતાવી દીધી છે. જોકે, ચીન અને રશિયા જેવા દેશો આ પ્રસ્તાવને યુનાઈટેડ નેશન્સ (UN) ની સત્તા ઘટાડવાના પ્રયાસ તરીકે જોઈ રહ્યા છે. ટ્રમ્પનું માનવું છે કે જૂની સંસ્થાઓ વૈશ્વિક શાંતિ જાળવવામાં નિષ્ફળ રહી છે, તેથી હવે 'વ્યવહારુ અને આર્થિક રીતે સક્ષમ' નવા બોર્ડની જરૂર છે.

આ બોર્ડના કાર્યકારી સભ્યોની યાદી પણ અત્યંત પ્રભાવશાળી છે. તેમાં અમેરિકાના વિદેશ મંત્રી માર્કો રુબિયો, બ્રિટનના પૂર્વ પીએમ ટોની બ્લેર, ટ્રમ્પના જમાઈ જેરેડ કુશનર અને વિશ્વ બેંકના પ્રમુખ અજય બંગા જેવા દિગ્ગજોનો સમાવેશ થાય છે. વ્હાઇટ હાઉસે આ ૧ અબજ ડોલરની ફીના અહેવાલોને 'ભ્રામક' ગણાવ્યા છે, પરંતુ સાથે જ એમ પણ કહ્યું છે કે "સ્થાયી સભ્યપદ તે દેશોને અપાશે જે શાંતિ અને સુરક્ષા પ્રત્યે ઊંડી પ્રતિબદ્ધતા દર્શાવશે." આ 'ઊંડી પ્રતિબદ્ધતા' એટલે આર્થિક સહયોગ જ હોવાનું નિષ્ણાતો માની રહ્યા છે.

ટ્રમ્પના આ પગલાથી વૈશ્વિક સ્તરે બે જૂથો પડી ગયા છે. એક તરફ એવા દેશો છે જેઓ માને છે કે શાંતિ માટે આર્થિક ભંડોળ જરૂરી છે, જ્યારે બીજી તરફ ટીકાકારોનું કહેવું છે કે ટ્રમ્પ શાંતિને પણ એક 'બિઝનેસ' ની જેમ જોઈ રહ્યા છે. આ બોર્ડની પ્રથમ ઔપચારિક બેઠક દાવોસમાં યોજાનાર વર્લ્ડ ઇકોનોમિક ફોરમની બાજુમાં થવાની શક્યતા છે. શું આ બોર્ડ ખરેખર ગાઝા અને અન્ય યુદ્ધગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં શાંતિ લાવી શકશે કે પછી તે માત્ર 'અમીર દેશોની ક્લબ' બનીને રહી જશે, તે તો આવનારો સમય જ કહેશે.