રોમ (ઇટાલી): ચીનના લોખંડી શાસન હેઠળ દબાયેલા તિબેટના અવાજને વિશ્વ સ્તરે ગુંજતો કરવા માટે ઇટાલીના દક્ષિણ ટાયરોલમાં એક મહત્વપૂર્ણ કવાયત હાથ ધરવામાં આવી છે. તિબેટમાં ચીનની વધતી જતી દખલગીરી અને સાંસ્કૃતિક ઓળખ ભૂંસવાના પ્રયાસો સામે લડવા માટે ૮ દેશોના ૨૫ તિબેટી યુવાનો ઇટાલીમાં એકત્ર થયા હતા. ત્રણ દિવસીય ‘તિબેટીયન યુવા સશક્તિકરણ કાર્યક્રમ’ દ્વારા આ યુવા પેઢીને રાજકીય અને કાનૂની લડત માટે સજ્જ કરવામાં આવી છે.
ઐતિહાસિક સંઘર્ષ સાથે સમાનતા
આ કાર્યક્રમનું આયોજન યુરેક રિસર્ચ સેન્ટર ખાતે કરવામાં આવ્યું હતું, જ્યાં પ્રોફેસર રોલેન્ડ પ્સેનરે એક ચોંકાવનારી સરખામણી કરી હતી. તેમણે જણાવ્યું કે, જે રીતે ભૂતકાળમાં ફાસીવાદી શાસન હેઠળ દક્ષિણ ટાયરોલમાં સ્થાનિક ભાષા અને સંસ્કૃતિને દબાવવાનો પ્રયાસ થયો હતો, બરાબર તેવી જ સ્થિતિ આજે ચીન હેઠળ તિબેટની છે. ચીન જે રીતે તિબેટના બાળકોને જબરદસ્તી બોર્ડિંગ સ્કૂલોમાં મોકલી તેમની મૂળ ઓળખ છીનવી રહ્યું છે, તે માનવ અધિકારોનું ઘોર ઉલ્લંઘન છે.
‘મધ્યમ માર્ગ’ દ્વારા સ્વાયત્તતાની માંગ
સેન્ટ્રલ તિબેટીયન એડમિનિસ્ટ્રેશન (CTA) ના પ્રવક્તા તેનઝિન લેખેએ સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે, તિબેટ કોઈ હિંસક માર્ગે નહીં, પરંતુ ‘મધ્યમ માર્ગ નીતિ’ દ્વારા ચીનના માળખામાં જ વાસ્તવિક સ્વાયત્તતા ઈચ્છે છે. તેમણે ભાર મૂક્યો કે આ લડત માત્ર તિબેટ માટે જ નહીં, પરંતુ વૈશ્વિક શાંતિ અને પર્યાવરણના સંરક્ષણ માટે પણ અત્યંત જરૂરી છે.
ધાર્મિક સ્વતંત્રતા અને દલાઈ લામાનો મુદ્દો
કાર્યક્રમ દરમિયાન ચીન દ્વારા તિબેટી ધાર્મિક પરંપરાઓમાં કરવામાં આવતા હસ્તક્ષેપની કડક ટીકા કરવામાં આવી હતી. દલાઈ લામાના પ્રતિનિધિ થિનલે ચુક્કીએ જણાવ્યું કે, દલાઈ લામાના ઉત્તરાધિકારી કોણ હશે તે નક્કી કરવાનો અધિકાર માત્ર તિબેટી લોકોનો છે, ચીનનો નહીં. આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાયે ચીનના રાજકીય દાવાઓને ફગાવીને ધાર્મિક સ્વતંત્રતાના પક્ષમાં ઊભા રહેવું જોઈએ.
સફળ મોડેલમાંથી શીખ
દક્ષિણ ટાયરોલના પ્રમુખ આર્નો કોમ્પેટ્સરે પણ તિબેટી યુવાનો સાથે મુલાકાત કરી હતી અને પોતાના પ્રદેશની સ્વાયત્તતાની સફળ સફરના અનુભવો વહેંચ્યા હતા. નિષ્ણાતોએ જણાવ્યું કે દક્ષિણ ટાયરોલનું મોડેલ એ વાતનો જીવંત પુરાવો છે કે અર્થપૂર્ણ સ્વાયત્તતા આપવાથી રાષ્ટ્રીય સાર્વભૌમત્વને કોઈ જોખમ થતું નથી, જે ચીનના દાવાઓને ખોટા પાડે છે.
વિશેષ: આ કાર્યક્રમ દ્વારા તિબેટની આગામી પેઢીને જવાબદારી સોંપવામાં આવી છે, જે ભવિષ્યમાં ડ્રેગનના દબાણ સામે વૈશ્વિક મંચ પર તિબેટનો મજબૂત અવાજ બનશે.